Giải quyết dứt điểm vấn đề vật liệu cho các dự án cao tốc ĐBSCL

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nghe các đại biểu báo cáo tại cuộc làm việc - Ảnh: VGP.

Sáng 12/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc làm việc kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án giao thông trọng điểm tại Đồng bằng sông Cửu Long. Trọng tâm chỉ đạo hướng tới việc khẩn trương điều phối nguồn cung cát, đá nhằm bảo đảm tiến độ các công trình cấp bách hoàn thành trong năm 2026.

Tiến độ cơ bản bám sát mục tiêu

Đánh giá tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận nỗ lực của các cơ quan, đơn vị liên quan khi khối lượng công việc cơ bản đáp ứng tiến độ.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đạt giá trị thực hiện 94,5%, hai đoạn tuyến chính đã khai thác và dự kiến hoàn thiện toàn bộ các hạng mục phụ trợ trong năm 2026.

Đối với cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, dự án thành phần một đã đạt khoảng 81% khối lượng và phấn đấu đưa 48/57 km vào khai thác năm 2026.

Tại Cà Mau, các dự án do Bộ Quốc phòng thực hiện gồm cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, đường ra đảo Hòn Khoai và cảng Hòn Khoai đã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng và rà phá bom mìn. Báo cáo về công tác thi công, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Ngọc, Tư lệnh Binh đoàn 12 khẳng định đơn vị đang huy động tối đa nhân lực, thiết bị để bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án cao tốc Cà Mau - Đất Mũi.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh các tuyến cao tốc này mang ý nghĩa chiến lược, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng an ninh vùng Tây Nam Bộ.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ ra tiến độ một số dự án vẫn chậm, điển hình như dự án thành phần cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng do Cần Thơ quản lý mới đạt 58% sản lượng, cùng nguy cơ thiếu hụt vật liệu đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công.

Căng thẳng nguồn cung vật liệu

Nguồn cung cát và đá tiếp tục là trở ngại lớn nhất trên công trường. Hiện tại, 4 dự án thành phần cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng còn thiếu khoảng 5,3 triệu m3 cát và gần 3 triệu m3 đá. Tuyến Cần Thơ - Cà Mau cũng đang khuyết khoảng 350.000 m3 đá.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đánh giá nguồn cát đắp nền là thách thức nghiêm trọng, khả năng cung ứng từ An Giang còn hạn chế. Thứ trưởng kiến nghị cần rà soát, ưu tiên nguồn cát cho các dự án cấp bách phải hoàn thành trong năm 2026, đồng thời cân đối nguồn cung theo tiến độ cho các dự án các năm tiếp theo.

Tại cuộc họp, một số ý kiến chuyên môn đề xuất nghiên cứu phương án thi công cầu cạn cho một số đoạn tuyến trên cao tốc Cà Mau - Đất Mũi để giải quyết bài toán nền đất yếu và thiếu vật liệu. Các đại biểu cũng đề xuất mở rộng nguồn cung thông qua việc nghiên cứu nhập khẩu vật liệu từ Campuchia, đi kèm yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nguy cơ sạt lở, ngập úng khi gia tăng khai thác mỏ nội địa.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu kết luận - Ảnh: VGP.

Yêu cầu linh hoạt điều phối, thi công 3 ca 4 kíp

Kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm Công điện số 53 ngày 12/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ, tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp, chủ động các giải pháp kỹ thuật rút ngắn thời gian gia tải. Chất lượng công trình phải đặt lên hàng đầu, đặc biệt khi thi công trên nền đất yếu.

Đối với bài toán vật liệu, Phó Thủ tướng chỉ đạo các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP Cần Thơ tiếp tục rà soát, nâng công suất và mở thêm mỏ. Tỉnh An Giang được yêu cầu ưu tiên đá cho các dự án cấp bách, trong khi TP Cần Thơ phải khẩn trương tiếp nhận vật liệu đã khai thác, tránh tình trạng có vật liệu nhưng không đưa vào sử dụng.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý lãnh đạo các địa phương phải làm việc trực tiếp để điều phối vật liệu, không chỉ gửi văn bản chờ giải quyết. Trong trường hợp nguồn cung trong nước thiếu hụt, cần khẩn trương nghiên cứu cơ chế nhập khẩu cát, đá từ Campuchia, kiên quyết không để tình trạng thiếu vật liệu làm chậm các công trình trọng điểm. Các địa phương có dự án đi qua phải công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng sát thực tế.

Về trách nhiệm các Bộ, Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì hướng dẫn địa phương rà soát trữ lượng mỏ vật liệu. Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra và kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề phát sinh.

Đối với dự án tại Cà Mau, Bộ Quốc phòng tiếp tục chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ; việc chuyển đổi sang phương án cầu cạn cần được nghiên cứu thận trọng, bảo đảm không kéo dài thời gian thi công hay gây lãng phí nguồn lực đầu tư.