Giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự: Tăng cường trách nhiệm, thực hiện đồng bộ các giải pháp

Phóng viên (PV): Đồng chí có thể cho biết một số mục tiêu chính của Đề án 1496?

Đại tá Nguyễn Quang Huy: Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác hỗ trợ giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS thông qua thúc đẩy hoạt động đào tạo nghề, tư vấn hướng nghiệp, giới thiệu việc làm và đưa đi làm việc ở nước ngoài.

Nhờ đó, công tác hỗ trợ giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự đạt được nhiều kết quả tích cực. Mỗi năm có hàng chục nghìn thanh niên hoàn thành NVQS được tư vấn hướng nghiệp, hỗ trợ học nghề tại hệ thống các trường nghề của Bộ Quốc phòng; hàng nghìn thanh niên được tư vấn, giới thiệu việc làm ở trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, công tác hỗ trợ giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS thời gian qua mới chỉ tập trung vào giải pháp hỗ trợ kinh phí cho các đối tượng thụ hưởng tự lựa chọn hình thức đào tạo nghề, chưa định hướng một cách có hệ thống để bảo đảm mục tiêu việc làm sau khi được đào tạo nghề. Công tác tuyên truyền, giáo dục hướng nghiệp nâng cao nhận thức về ý thức lập thân, lập nghiệp cho thanh niên chưa thực sự được quan tâm ở một số đơn vị; sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng liên quan thiếu chặt chẽ, thường xuyên và còn hạn chế.

Đoàn khảo sát Đề án “Hỗ trợ giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự” của Bộ Quốc phòng khảo sát tại Trung đoàn 28, Sư đoàn 10 (Quân đoàn 34). Ảnh: VĂN CHIỂN

Vì vậy, mục đích xây dựng và triển khai Đề án 1496 là đưa ra các giải pháp mang tính hệ thống để cung cấp thông tin về các cơ sở đào tạo nghề, thông tin thị trường lao động, thông tin tuyển dụng giúp thanh niên hoàn thành NVQS nghiên cứu, tìm kiếm, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với khả năng của bản thân; trực tiếp kết nối và tạo nền tảng hỗ trợ các đối tượng kết nối với các nhà tuyển dụng, từ đó nâng cao khả năng được tuyển dụng; nâng cao năng lực, hiệu quả tư vấn hướng nghiệp, dạy nghề, giới thiệu việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS.

Qua đây nhằm tiếp tục triển khai hiệu quả chính sách của Đảng, Nhà nước và Quân đội trong động viên thanh niên tích cực thực hiện Luật NVQS, tạo việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS, nhất là những đồng chí thuộc diện khó khăn, gia đình chính sách để có thu nhập ổn định đời sống, bảo đảm an ninh, chính trị, xã hội.

Đồng thời, nâng cao trách nhiệm của xã hội; trách nhiệm của các cơ quan chức năng, tổ chức chính trị-xã hội trong hệ thống chính trị; trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy, tổ chức đoàn các cấp về hỗ trợ việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS. Tăng cường và nâng cao chất lượng công tác tuyển chọn, đào tạo, quản lý để thúc đẩy và nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS tại các doanh nghiệp, nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp trong nước...

PV: Qua khảo sát tại một số đơn vị, địa phương, đồng chí thấy sự quan tâm của bộ đội về việc làm sau xuất ngũ như thế nào? Chính sách đối với vấn đề này có những bất cập gì?

Đại tá Nguyễn Quang Huy: Qua khảo sát thực tế, chúng tôi nhận thấy hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ và thanh niên địa phương rất quan tâm đến vấn đề việc làm, nhất là những cơ hội việc làm, chính sách học nghề sau khi hoàn thành NVQS...

Tuy nhiên, những chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và giới thiệu việc làm cho đối tượng này chưa đồng bộ. Một số chương trình như đào tạo nghề ngắn hạn, cấp chứng chỉ, hỗ trợ học phí được áp dụng nhưng hiệu quả không cao do thiếu sự kết nối giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp và nhu cầu thị trường lao động; tính liên thông hạn chế (thẻ học nghề chỉ chi trả hỗ trợ tiền cho đào tạo trình độ sơ cấp), khó khăn trong việc sử dụng thẻ học nghề để quyết toán khi thanh niên hoàn thành NVQS có nhu cầu đào tạo tại các cơ sở tư nhân. Hệ thống các trường đào tạo nghề trong Quân đội bị thu hẹp, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật chưa được quan tâm đầu tư, củng cố.

Đặc biệt, phần lớn thanh niên hoàn thành NVQS có trình độ học vấn trung học phổ thông trở xuống, thiếu kỹ năng mềm và không có chứng chỉ nghề nghiệp dẫn đến khó cạnh tranh việc làm với lao động phổ thông ngoài xã hội. Trong khi đó, công tác tuyên truyền, tư vấn hướng nghiệp tại một số đơn vị trước khi xuất ngũ còn sơ sài, nhiều quân nhân không định hướng được nghề nghiệp phù hợp với năng lực và thị trường. Xuất hiện tâm lý tự ti, ngại thay đổi môi trường, thiếu sự chuẩn bị về tâm lý và tài chính cũng là rào cản khiến nhiều thanh niên hoàn thành NVQS lúng túng khi hòa nhập với đời sống dân sự và thị trường lao động cạnh tranh khốc liệt.

Ở một số địa phương, việc triển khai các trung tâm giới thiệu việc làm hoặc liên kết doanh nghiệp còn manh mún, thiếu tính bền vững. Cơ chế phối hợp giữa Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành, địa phương có liên quan cũng chưa thực sự hiệu quả.

PV: Từ thực tế này, đồng chí có mong muốn hay kiến nghị gì nhằm giải quyết tốt việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS?

Đại tá Nguyễn Quang Huy: Trước hết, cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, sự quản lý của chỉ huy, cơ quan chức năng đối với công tác giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS. Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm về việc đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS.

Tăng số lượng và quy mô ngày hội tư vấn, giới thiệu việc làm tại các đơn vị, địa phương; liên kết và mở rộng thị trường xuất khẩu lao động phù hợp trong tình hình mới; khuyến khích các doanh nghiệp tổ chức đào tạo nghề ngắn hạn đối với thanh niên hoàn thành NVQS ngay tại doanh nghiệp và sau đó tuyển dụng vào các vị trí công việc phù hợp; có chính sách vay vốn khởi nghiệp.

Đồng thời, nghiên cứu, phối hợp với các ban, bộ, ngành đề xuất cơ chế, chính sách tạo thuận lợi trong đào tạo nghề cho thanh niên hoàn thành NVQS bằng cách: Nâng cao tỷ lệ sử dụng thẻ học nghề, chất lượng đào tạo, dạy nghề để nâng cao tỷ lệ trúng tuyển việc làm; củng cố, bổ sung cán bộ, nâng cao năng lực cho bộ phận chuyên trách thực hiện công tác tuyển chọn, đào tạo nghề; mở rộng tỷ lệ thanh niên hoàn thành NVQS được đào tạo trung cấp, cao đẳng thông qua kết quả tốt nghiệp trung học phổ thông; tăng cường năng lực cơ sở đào tạo nghề thông qua việc xây dựng tiêu chí tuyển chọn giáo viên, hiệu quả đào tạo học viên và tỷ lệ học viên có cơ hội việc làm sau khi đào tạo. Cùng với đó là tăng cường kiểm tra, giám sát các hoạt động tư vấn, đào tạo và giới thiệu việc làm định kỳ hằng năm hoặc đột xuất.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

----------

Giải quyết tốt việc làm cho bộ đội xuất ngũ đem lại nhiều ý nghĩa

Năm 2026, xã Đắk Sắk, tỉnh Lâm Đồng có nhiều bộ đội xuất ngũ (BĐXN). Thực hiện chính sách hậu phương Quân đội, Ban CHQS xã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức đón tiếp, động viên, tặng quà; phối hợp với các trung tâm, công ty có nhu cầu tuyển dụng, dạy nghề tổ chức tư vấn, hướng nghiệp hỗ trợ giúp BĐXN sớm có việc làm ổn định cuộc sống.

Qua nắm bắt, chúng tôi được biết có 7 đồng chí đã được đào tạo nghề và đi làm trước khi thực hiện nghĩa vụ quân sự, còn lại là lao động phổ thông muốn theo học các ngành cơ khí, sửa chữa ô tô, điện lạnh, điện dân dụng, lái xe, chăn nuôi, cắt tóc, đầu bếp, pha chế, dẫn chương trình... để đi xuất khẩu lao động hoặc đi làm cho các công ty, doanh nghiệp và phát triển kinh tế ngay tại địa phương. Đến nay, đã có 12 đồng chí tìm được việc làm, với mức lương khởi điểm từ 6 triệu đến 15 triệu đồng/người/tháng, tùy theo lĩnh vực lao động và trình độ chuyên môn, tay nghề.

Từ thực tế công tác tư vấn học nghề, giới thiệu việc làm cho BĐXN nhiều năm qua, chúng tôi thấy ưu điểm lớn nhất của họ là tinh thần đoàn kết, tính kỷ luật, cần cù, chịu khó, biết lắng nghe học hỏi, có sức khỏe tốt. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế khó khăn nên sau khi học nghề, họ hầu như đi làm thuê chứ rất ít người có thể khởi nghiệp. Trong khi đó, nhiều bạn bè của họ đã có cuộc sống gia đình ổn định nên phần nào ảnh hưởng đến tâm tư, suy nghĩ của thanh niên trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Chính vì vậy, rất mong chỉ huy các đơn vị quan tâm, phối hợp với các cơ sở dạy nghề, tạo điều kiện cho chiến sĩ sớm được học nghề ngoài thời gian thực hiện nhiệm vụ. Bên cạnh đó, các địa phương cũng chủ động rà soát, phối hợp với các doanh nghiệp, nhà tuyển dụng quan tâm, ưu tiên dạy nghề, tuyển dụng lao động đối với BĐXN; tập trung đào tạo những ngành nghề mà xã hội cần, địa phương cần, có thu nhập ổn định, không phải ly hương; tạo điều kiện hỗ trợ vốn vay để họ từng bước phát triển kinh tế.

Thượng tá ĐẶNG CAO CƯỜNG, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Đắk Sắk, Bộ CHQS tỉnh Lâm Đồng

----------

Luật hóa, đề cao trách nhiệm của địa phương

Ngay khi đón thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự năm 2026 trở về địa phương, Ban CHQS phường Nhị Chiểu (Bộ CHQS TP Hải Phòng) đã tham mưu với Đảng ủy, UBND phường và phối hợp cùng các ban, ngành liên quan liên hệ, mời đại diện các công ty, doanh nghiệp uy tín trên địa bàn và Trường Cao đẳng nghề số 20 (Quân khu 3) đến tư vấn học nghề, giới thiệu việc làm cho bộ đội xuất ngũ (BĐXN). Qua nắm bắt, đến nay, địa phương có 39 đồng chí tham gia học nghề tại các cơ sở đào tạo nghề trong và ngoài TP Hải Phòng, nhiều đồng chí khác có việc làm ổn định tại các doanh nghiệp trên địa bàn và vùng phụ cận.

Phường Nhị Chiểu tổ chức tư vấn học nghề, giới thiệu việc làm cho bộ đội xuất ngũ năm 2026. Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG

BĐXN là lực lượng đã được học tập, rèn luyện trong môi trường Quân đội, có ý thức tổ chức kỷ luật, phẩm chất đạo đức và sức khỏe tốt, tác phong nhanh nhẹn. Những tố chất đó giúp họ trở thành nguồn lao động chất lượng của xã hội. Vì vậy, Đảng, Nhà nước, Quân đội rất quan tâm công tác tư vấn học nghề, giới thiệu việc làm cho BĐXN. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này còn nhiều bất cập.

Chẳng hạn, thẻ học nghề chỉ phù hợp với BĐXN đã tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông có nguyện vọng học nghề, những trường hợp đã tốt nghiệp trung cấp trở lên thì chính sách này chưa phù hợp. Bên cạnh đó, vấn đề giải quyết việc làm cho BĐXN chưa được luật hóa nên gặp nhiều vướng mắc, bất cập, thiếu tính đồng bộ trong thực hiện, phụ thuộc vào sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, ban, ngành và điều kiện kinh tế-xã hội của từng địa phương.

Hiện việc này cũng mới chỉ tập trung ở khâu tư vấn, giới thiệu việc làm. Tuy nhiên, phần lớn vị trí việc làm được giới thiệu là lao động phổ thông, chưa tương xứng với năng lực, trình độ và tố chất đặc trưng của BĐXN.

Từ những bất cập nêu trên, tôi cho rằng để hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm cho BĐXN đạt hiệu quả thiết thực thì phải đề cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương. Mặt khác, cơ quan quân sự các cấp cần phát huy tốt vai trò trung tâm trong tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và phối hợp chặt chẽ cùng cơ quan liên quan để mời những công ty, doanh nghiệp lớn, uy tín đến tư vấn, định hướng nghề nghiệp, mở rộng cơ hội việc làm cho BĐXN.

Đồng thời, cần có chính sách linh hoạt đối với thẻ học nghề; có chế độ, chính sách ưu đãi đặc thù cho BĐXN khi đi xin việc và làm việc tại doanh nghiệp, nhất là những thanh niên có trình độ cao đẳng, đại học.