Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh: Xây dựng nền công nghiệp nhanh, bền vững theo tinh thần Đại hội XIV

Thực hiện Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tỉnh Bắc Ninh đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược thu hút đầu tư công nghiệp theo hướng chọn lọc, chất lượng và bền vững.

Bắc Ninh tiếp tục xác định công nghiệp là trụ cột và động lực tăng trưởng chủ lực của tỉnh. Tăng trưởng xanh là nền tảng, công nghiệp công nghệ cao phải đi kèm công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và quản trị thông minh...

Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Hiếu - Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh về chủ trương phát triển lĩnh vực công nghiệp trên địa bàn.

Ông Nguyễn Minh Hiếu - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh.

Công nghiệp là trụ cột, động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh

- Thưa ông, việc thu hút đầu tư các dự án công nghiệp trên địa bàn tỉnh hiện nay được triển khai như thế nào để bảo đảm bám sát Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 đã được phê duyệt?

Ông Nguyễn Minh Hiếu: Căn cứ Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1589/QĐ-TTg; điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt tại Quyết định số 637/QĐ-UBND; Quy hoạch tỉnh Bắc Giang thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại các Quyết định số 219/QĐ-TTg và số 1279/QĐ-TTg; Quyết định số 417/QĐ-UBND của UBND tỉnh phê duyệt nội dung lập điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, thì công nghiệp tiếp tục khẳng định là trụ cột, động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Bình quân giai đoạn 2021 - 2025, giá trị gia tăng ngành công nghiệp tăng 11%/năm. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước, với mức tăng trưởng duy trì ở ngưỡng 2 con số. Tỷ trọng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm hơn 70% toàn ngành.

Chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước, thu hút đầu tư phát triển công nghiệp được nâng lên, nhất là trong ngành công nghiệp điện tử, bán dẫn và công nghệ cao; công nghiệp chế biến chế tạo. Từng bước nâng cao vị thế ngành công nghiệp tỉnh Bắc Ninh trên chuỗi giá trị điện tử, tập trung hướng đến sản xuất và trở thành thủ phủ chất bán dẫn, trở thành trung tâm sản xuất điện tử hoàn thiện hàng đầu Việt Nam, tiếp tục là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh và của cả nước.

Sản phẩm chính trong sản xuất công nghiệp bao gồm ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học. Đây là ngành đem lại nhiều giá trị gia tăng nhất cho Bắc Ninh, với sự đầu tư mạnh mẽ của các nhà đầu tư quốc tế (như Samsung, Foxconn, Luxshare, Canon…). Tuy nhiên, sản phẩm điện tử chủ yếu được sản xuất bởi các doanh nghiệp FDI có quy mô lớn và tập trung vào 6 hạng mục sản phẩm chính (điện thoại phổ thông, điện thoại thông minh, màn hình điện thoại, pin điện thoại, tai nghe, máy tính bảng, đồng hồ thông minh và máy in). Giá trị gia tăng công nghiệp chiếm tỷ lệ thấp, phụ thuộc chủ yếu vào khu vực FDI, công nghiệp hỗ trợ phát triển chậm, các doanh nghiệp địa phương chưa có cơ hội tham gia sâu vào chuỗi giá trị của khu vực FDI.

Theo định hướng quy hoạch đã được phê duyệt trong giai đoạn 2021 - 2030, khu vực Nam sông Cầu được định hướng phát triển đa dạng hóa nền công nghiệp thông qua việc phát triển các ngành sản xuất công nghệ cao khác như: thu hút đầu tư xây dựng trung tâm cung cấp vật tư bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa và sản xuất phụ tùng hàng không hàng đầu tại miền Bắc; phát triển ngành dược và thiết bị công nghệ y khoa, tận dụng lợi thế sản xuất thiết bị điện tử vào hoạt động sản xuất thiết bị y tế, sản xuất chip bán dẫn, sản xuất thiết bị đầu cuối, thiết bị cho sản xuất năng lượng tái tạo.

Trong khi đó, khu vực Bắc sông Cầu định hướng phát triển công nghiệp sản xuất cơ khí, công nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm (bao gồm chế biến sản phẩm nông, lâm, thủy sản); công nghiệp dệt; công nghiệp cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải với một số sản phẩm quan trọng như: sản xuất các sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học; sản xuất thiết bị điện (chủ yếu pin năng lượng mặt trời); sản xuất may trang phục; sản xuất sản phẩm từ cao su và plastic (chủ yếu là bao bì).

Đến nay, việc thu hút đầu tư các dự án công nghiệp trên địa bàn tỉnh cơ bản tập trung thực hiện theo định hướng trên.

Hình thành và phát triển các ngành công nghiệp mới

- Thưa ông, Bắc Ninh sẽ triển khai những giải pháp cụ thể nào để tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu?

Ông Nguyễn Minh Hiếu: Về phương án, tỉnh Bắc Ninh (mới) sẽ phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, công nghiệp công nghệ số, hình thành trung tâm điện tử hàng đầu Việt Nam. Hình thành và phát triển các ngành công nghiệp mới như: Sản xuất chíp bán dẫn, sản xuất rô-bốt, công nghiệp môi trường, công nghiệp năng lượng tái tạo, vật liệu mới; trí tuệ nhân tạo, công nghiệp dược phẩm, y tế, thiết bị năng lượng tái tạo...

Tập trung thu hút các ngành nghề, lĩnh vực công nghiệp dữ liệu, công nghiệp hỗ trợ, chú trọng thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước; tiếp tục thu hút các dự án FDI có chọn lọc gắn với hoạt động chuyển giao công nghệ cao, kỹ năng quản lý và tỷ lệ nội địa hóa, tạo điều kiện phát triển doanh nghiệp trong nước, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa; đưa tỉnh Bắc Ninh là trung tâm công nghiệp chính của cả vùng, nâng cao vị thế ngành công nghiệp tỉnh Bắc Ninh trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Định hướng phát triển công nghiệp theo hướng công nghiệp công nghệ cao, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu. Ưu tiên phát triển hệ sinh thái công nghiệp điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp phụ trợ cho hàng không, dữ liệu và sản xuất thông minh, nâng cao giá trị đóng góp của công nghiệp hỗ trợ trong chuỗi giá trị của các dự án FDI.

Chỉ số phát triển công nghiệp IIP giai đoạn 2026 - 2030 phấn đấu đạt 15-16% tương ứng với tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) bình quân giai đoạn đạt 11 - 12% (theo định hướng tại Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2030).

Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế

- Thưa ông, Bắc Ninh đã đặt ra mục tiêu tăng trưởng xanh và có những yêu cầu gì về công nghệ, tiêu hao năng lượng và phát thải để bảo đảm phát triển bền vững, gắn với bảo vệ môi trường?

Ông Nguyễn Minh Hiếu:Tỉnh Bắc Ninh xác định phát triển công nghiệp công nghệ cao phải gắn chặt với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, coi đây là yêu cầu xuyên suốt, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Bắc Ninh kiên trì mục tiêu tăng trưởng xanh, lấy công nghiệp công nghệ cao làm động lực phát triển nhưng bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết.

Trước hết, tỉnh sẽ đổi mới mạnh mẽ công tác quy hoạch và thu hút đầu tư công nghiệp, theo hướng ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghệ sạch, công nghệ xanh, sử dụng tiết kiệm năng lượng, tài nguyên và có giá trị gia tăng lớn. Bắc Ninh kiên quyết không tiếp nhận các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, đồng thời tăng cường thẩm định, giám sát chặt chẽ ngay từ khâu cấp phép đầu tư.

Thứ hai, tỉnh tập trung phát triển các khu công nghiệp theo mô hình khu công nghiệp thông minh, khu công nghiệp sinh thái. Các khu, cụm công nghiệp mới được quy hoạch đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hệ thống xử lý nước thải, chất thải đạt chuẩn; từng bước chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu theo hướng xanh hóa, tuần hoàn hóa trong sản xuất. Mục tiêu đến năm 2030, 100% các khu, cụm công nghiệp trước khi đi vào hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Thứ ba, Bắc Ninh đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong sản xuất công nghiệp. Ngành Công Thương sẽ phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng tự động hóa, công nghệ số, quản trị thông minh; khuyến khích đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Bên cạnh đó, tỉnh đặc biệt quan tâm phát triển công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp trong nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ cao, qua đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng sản phẩm công nghiệp trên địa bàn.

Cùng với phát triển sản xuất, Bắc Ninh chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của công nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh. Đây là yếu tố nền tảng để tỉnh từng bước khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp công nghệ cao của vùng và cả nước.

Với những giải pháp đồng bộ đó, Bắc Ninh quyết tâm xây dựng nền công nghiệp phát triển nhanh nhưng bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển chung của đất nước theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.

- Xin cảm ơn ông!

Ngọc Tiến