Giám đốc Sở QHKT Hà Nội nói về thời điểm giải quyết cơ bản điểm nghẽn úng ngập

Sáng 15/7, HĐND TP Hà Nội khóa XVII tổ chức phiên chất vấn và trả lời chất vấn việc giải quyết điểm nghẽn về úng ngập đô thị trên địa bàn thành phố.

Báo cáo của UBND TP Hà Nội về việc giải quyết điểm nghẽn úng ngập trên địa bàn cho thấy, UBND Thành phố đã chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành, địa phương và các chủ đầu tư tập trung triển khai các dự án theo Quy hoạch thoát nước Thủ đô kết hợp thực hiện các dự án theo Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp.

Đến ngày 30/6, hầu hết dự án theo Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp đã hoàn thành hoặc hoàn thành các hạng mục chính phục vụ tiêu thoát nước mùa mưa năm 2026; nhiều công trình đầu mối, hồ điều hòa, trạm bơm và hệ thống cống truyền tải đã được đưa vào vận hành, góp phần tăng năng lực tiêu thoát nước, nâng cao khả năng điều tiết giữa các lưu vực và phát huy hiệu quả đầu tư ngay trong quá trình khai thác.

Qua theo dõi thực tế các trận mưa đầu mùa năm 2026, các công trình đã hoàn thành bước đầu phát huy hiệu quả trong việc giảm nguy cơ úng ngập, rút ngắn thời gian tiêu thoát nước tại nhiều khu vực trọng điểm; từng bước khắc phục các điểm nghẽn của hệ thống thoát nước, góp phần bảo đảm giao thông, giảm thiểu ảnh hưởng đến đời sống nhân dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu Lê Văn Đức (Tổ đại biểu số 9) đặt câu hỏi chất vấn.

Nêu vấn đề chất vấn Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc, đại biểu Lê Văn Đức cho rằng, Quy hoạch thoát nước Thủ đô được phê duyệt từ năm 2012 với thông số thiết kế dựa trên lượng mưa khoảng 310 mm trong 2 ngày, tương ứng chu kỳ lặp lại 10 năm.

Tuy nhiên, thực tế những năm gần đây đã xuất hiện nhiều trận mưa cực đoan, có nơi lượng mưa đạt từ 500-600 mm trong một ngày, vượt xa năng lực thiết kế của hệ thống thoát nước hiện hữu, dẫn đến tình trạng ngập úng kéo dài tại nhiều khu vực. Mặc dù vậy, các yếu tố mới này vẫn chưa được cập nhật vào quy hoạch.

Bên cạnh đó, quy hoạch thoát nước lưu vực sông Đáy và việc xác định cao độ nền xây dựng cũng chưa được điều chỉnh, cập nhật, gây ảnh hưởng đến quá trình triển khai các dự án thoát nước trên địa bàn.

Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc làm rõ tiến độ, trách nhiệm trong việc chậm cập nhật Quy hoạch thoát nước Thủ đô; cơ sở xác định vị trí, quy mô, cao độ các hồ điều hòa; phương án dự phòng khi quy hoạch thoát nước thay đổi; cùng giải pháp phát triển hạ tầng thoát nước thân thiện với môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu.

Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết, việc triển khai Quy hoạch thoát nước Thủ đô đã được thực hiện trong 13 năm qua và luôn gắn với quá trình điều chỉnh, hoàn thiện hệ thống quy hoạch chung của thành phố.

“Trong giai đoạn trước, quy hoạch đã đáp ứng các yêu cầu đặt ra đối với công tác thoát nước của Thủ đô và được tích hợp trong hệ thống quy hoạch phát triển đô thị", Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết.

Tuy nhiên, qua quá trình triển khai thực tế, thành phố cũng ghi nhận nhiều hạn chế. Theo đánh giá hiện nay, hệ thống thoát nước mới đáp ứng khoảng 20% công suất theo yêu cầu, trong khi hệ thống hồ điều hòa và các công trình thoát nước trên địa bàn mới được đầu tư khoảng 20%, riêng diện tích hồ điều hòa đạt khoảng 18% so với quy hoạch.

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh.

“Đây là một trong những "điểm nghẽn" đã được các đại biểu HĐND thành phố cũng như lãnh đạo Trung ương và thành phố nhiều lần chỉ ra”, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh nói.

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết, hiện nay, quy hoạch thoát nước, thoát nước thải và quy hoạch cao độ nền đã được xác định là một bộ phận của quy hoạch hạ tầng kỹ thuật theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Trong thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ là cơ quan chủ trì lập quy hoạch, còn Sở Quy hoạch - Kiến trúc sẽ phối hợp rà soát, hoàn thiện các nội dung liên quan.

Đối với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã ban hành kế hoạch triển khai. Theo định hướng quy hoạch mới, tổng diện tích hồ điều hòa của Hà Nội sẽ đạt hơn 8.000 ha, tăng khoảng 20-25% so với quy hoạch trước đây nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước, thích ứng với biến đổi khí hậu và tình trạng mưa cực đoan.

Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh cũng cho biết, thành phố đang tập trung triển khai các công trình trọng điểm về thoát nước. Theo đó, hiện có 13 công trình cấp bách đang được đẩy nhanh tiến độ, trong đó có 6 dự án hồ điều hòa, cùng với các dự án cải tạo mạng lưới kênh mương, cống và trạm bơm.

Song song với đó, thành phố đang triển khai cải tạo, chỉnh trị các tuyến sông giữ vai trò quan trọng trong tiêu thoát nước như sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu, sông Nhuệ và sông Đáy. Khi các tuyến sông này được khơi thông dòng chảy và hạ thấp mực nước, sẽ góp phần nâng cao năng lực thoát nước, đồng thời, phục vụ hiệu quả công tác tưới tiêu trên địa bàn thành phố.

Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh bày tỏ, nếu thành phố hoàn thành khoảng 80% khối lượng còn lại của Quy hoạch thoát nước theo Quyết định số 725 năm 2013, Hà Nội cơ bản sẽ giải quyết được tình trạng ngập úng đô thị. Cùng với đó, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã định hướng phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đa tầng, đa lớp. Khi hệ thống này được đầu tư đồng bộ, sẽ tạo nền tảng để giải quyết căn cơ bài toán ngập úng đô thị trong thời gian tới.