Giám đốc tài chính đối diện nguy cơ 'mất ghế' cao nhất thời AI

Vị trí CFO đối mặt với nhiều rủi ro khi kết quả kinh doanh của doanh nghiệp không đạt kỳ vọng. Đồ hoạ: WSJ.

Theo khảo sát của công ty tư vấn quản trị và chiến lược kinh doanh Boston Consulting Group (BCG), có trụ sở tại Mỹ, hồi tháng 6 và tháng 7 năm nay, gần 60% CEO, giám đốc điều hành, có kế hoạch thay thế ít nhất một thành viên của ban điều hành cấp cao (C-suite) trong 6 tháng tới.

Giám đốc tài chính (CFO) là vị trí có khả năng bị thay thế cao nhất. Giám đốc vận hành (COO), giám đốc nhân sự (CHRO) và giám đốc marketing (CMO) cũng đối mặt rủi ro, đặc biệt tại các doanh nghiệp lớn, Bloomberg đưa tin.

Động lực phía sau là mong muốn của CEO về việc bảo đảm đội ngũ lãnh đạo sở hữu những năng lực cần thiết để vận hành doanh nghiệp trong thời đại AI. David Martin, giám đốc điều hành cấp cao tại BCG, chia sẻ với Bloomberg rằng CEO và hội đồng quản trị đang xem xét những kỹ năng cần thiết trong tương lai.

CFO chịu áp lực lớn

Theo Forbes, CFO trở thành tâm điểm khi doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ lạm phát lớn. Thường là nhân vật quyền lực thứ 2 sau CEO, CFO có thể trở thành người chịu trách nhiệm khi kết quả kinh doanh sa sút và hội đồng quản trị muốn giữ lại lãnh đạo cao nhất.

Hơn 1/4 CEO tham gia khảo sát cho rằng CFO là mối đe dọa lớn nhất đối với sự an toàn của chính họ. “CFO chịu áp lực rõ rệt hơn trong việc tạo ra kết quả giữa môi trường kinh doanh đầy thách thức”, Martin nhận định.

Diễn biến này tương đồng với những ghi nhận từ các công ty tuyển dụng lãnh đạo cấp cao. Crist Kolder Associates cho biết tỷ lệ thay đổi CFO tại các doanh nghiệp thuộc S&P 500 và Fortune 500 đạt 18,3% trong 6 tháng đầu năm, hướng tới mức cao nhất kể từ sau đại dịch. Boyden, một công ty tuyển dụng khác, cũng ghi nhận số trường hợp thay CFO tăng trong quý II và quý III.

Elliott Hill, CEO của Nike, góp phần đưa ra quyết định bổ nhiệm CFO mới trong năm nay. Ảnh: Nike.

Theo Kathy Pattillo, đối tác điều hành phụ trách mảng tuyển dụng lãnh đạo tài chính tại Boyden, khoảng cách giữa kỳ vọng dành cho CFO và mục tiêu ban đầu khi tuyển dụng ngày càng lớn. “Không phải CFO hiện nay kém hơn trước. Vấn đề là phạm vi công việc mở rộng đáng kể”, bà nói với Bloomberg.

Nike, Oracle, Hershey và Lyft nằm trong số những doanh nghiệp bổ nhiệm CFO mới trong năm nay. Tuy nhiên, tốc độ thay đổi có dấu hiệu chậm lại khi năm tài chính dần khép lại, bởi CEO cần CFO tập trung hoàn tất sổ sách năm 2026.

Trong khi đó, tỷ lệ thay CEO trong nửa đầu năm vẫn gần mức trung bình 10 năm, khoảng 11%, theo Crist Kolder Associates. Công ty này không theo dõi tần suất thay đổi ở các vị trí khác trong C-suite.

Khoảng cách niềm tin của lãnh đạo và nhân viên

Không chỉ CEO đánh giá lại đội ngũ cấp cao. Nhân viên cũng xem xét năng lực của những người lãnh đạo họ một cách kỹ càng hơn.

Khảo sát của BCG được thực hiện với 645 CEO tại các doanh nghiệp có doanh thu từ 100 triệu USD trở lên và 500 nhân viên không giữ vị trí điều hành. Kết quả cho thấy khoảng cách đáng kể trong cách 2 nhóm nhìn nhận niềm tin dành cho lãnh đạo.

Gần 90% CEO tin rằng nhân viên đặt niềm tin vào ban lãnh đạo. Tuy nhiên, chưa đến một nửa số nhân viên được hỏi cho biết thực sự tin tưởng đội ngũ điều hành.

Một nguyên nhân nằm ở cách lãnh đạo truyền đạt thông tin về trí tuệ nhân tạo. Khoảng 40% nhân viên cho rằng CEO chưa cởi mở về tác động của AI đối với vai trò và con đường sự nghiệp của họ. Chưa đến 10% đánh giá cao khả năng giải thích của cấp trên về sức ảnh hưởng của công nghệ đối với việc làm.

Các vị trí trong ban lãnh đạo cấp cao gặp khó khăn trong bối cảnh kinh tế biến động. Ảnh minh hoạ: Rawpixel.

Theo BCG, khoảng cách niềm tin có thể kéo theo hệ quả tài chính. David Martin cho biết tại những doanh nghiệp không đầu tư vào các chương trình nâng cao kỹ năng, nhân viên có xu hướng tin rằng công việc của họ sẽ bị thay thế trong 5 năm tới. Lo ngại này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất, bởi nhân sự nghĩ rằng vị trí của mình sắp biến mất dễ giảm động lực hoặc rời bỏ doanh nghiệp.

Vấn đề cũng có thể đẩy CHRO vào thế rủi ro. Theo Martin, bộ phận nhân sự thường bị nhìn nhận là chậm thích ứng với AI. Nếu niềm tin của nhân viên phụ thuộc một phần vào khả năng phản ứng trước công nghệ mới, CEO cần một đội ngũ lãnh đạo am hiểu AI hơn.

Dù vậy, CEO dường như ít lo ngại về an toàn công việc của chính mình. Trong khảo sát, 80% giám đốc điều hành cho rằng khả năng bị thay thế trong 12 tháng tới là thấp.

Sylvain Duranton, giám đốc điều hành cấp cao tại BCG, cho biết câu hỏi mang tính sống còn với CEO hiện nay là liệu họ có phải người phù hợp để dẫn dắt doanh nghiệp trong thời đại AI hay không. Theo ông, đây là quyết định có thể định hình di sản của một CEO.

42% CEO lo ngại doanh nghiệp của họ phản ứng quá chậm trước những thay đổi của thị trường, theo khảo sát của BCG.