Giảm nghèo thông tin cho nông dân, livestream ngay tại ruộng để bán hàng

Không chỉ kết nối đầu ra, ngành nông nghiệp TP Hải Phòng tập trung giảm nghèo thông tin, giúp người dân chủ động tiếp cận thị trường, nâng cao giá trị nông sản và xây dựng các chuỗi liên kết tiêu thụ bền vững.

Từ cánh đồng đến thị trường bằng chuyển đổi số
Giữa trưa hè tháng 7 với nhiệt độ ngoài trời gần 40°C, trên cánh đồng Vua ở thôn Đông Tạ, xã Vĩnh Bảo, các cán bộ khuyến nông, doanh nghiệp và cửa hàng nông sản an toàn vẫn miệt mài giới thiệu đặc sản địa phương và hướng dẫn nông dân những cách bán hàng mới.

Thay vì chỉ tập trung vào kỹ thuật canh tác, cán bộ khuyến nông trực tiếp "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn bà con livestream ngay tại ruộng để quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số. Đây là cách làm mới - chủ động tìm kiếm khách hàng - nhằm thu hẹp khoảng cách thông tin giữa người sản xuất với người tiêu dùng, giúp nông dân chủ động tiếp cận thị trường thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.

Các buổi livestream ngay tại ruộng/ vườn để bán hàng đã không còn xa lạ với nông dân tại Hải Phòng.

Thực tế, xã Vĩnh Bảo có vùng đất pha cát ven sông thích hợp trồng ổi lê với hương vị thơm, giòn, ngọt đặc trưng. Sản phẩm được đóng gói theo quy cách 5 kg, có tem truy xuất nguồn gốc và nhãn sở hữu trí tuệ tập thể. Nhờ xây dựng thương hiệu và minh bạch thông tin sản phẩm, ổi lê Vĩnh Bảo được bán với giá 17.000-20.000 đồng/kg, trong khi sản phẩm cùng loại ở nhiều địa phương khác chỉ đạt 10.000-15.000 đồng/kg.

Không chỉ với ổi lê, việc đưa thông tin về chất lượng, nguồn gốc và quy trình sản xuất đến người tiêu dùng đang tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho nhiều nông sản của Hải Phòng. Mùa vải thiều năm 2025 tại xã Thanh Hà cũng cho thấy hiệu quả của việc kết nối thông tin thị trường. Dù được mùa, người dân không còn quá lo lắng về đầu ra khi các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương chủ động triển khai nhiều hoạt động xúc tiến tiêu thụ.

Đồng hành cùng nông dân, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã quảng bá sản phẩm tại nhiều hội chợ nông sản lớn, đưa vải thiều vào hệ thống siêu thị Co.op Mart, Metro, GO! và các chợ đầu mối trên cả nước, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến xuất khẩu để sản phẩm tiếp cận nhiều thị trường quốc tế.

Theo Trung tâm Khuyến nông và Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật Hải Phòng, những năm gần đây công tác kết nối cung - cầu được quan tâm hơn. Hiện khoảng 25-30% sản lượng nông sản đã được liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp, chủ yếu là lúa chất lượng cao, rau an toàn và các loại cây ăn quả đặc sản.

Đối với cây lúa, 100% diện tích đại điền sản xuất lúa chất lượng đã liên kết với doanh nghiệp và hợp tác xã. Nhiều vùng rau, cây ăn quả đạt tiêu chuẩn VietGAP được các siêu thị và cửa hàng nông sản an toàn bao tiêu sản phẩm. Một số trang trại còn kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm, mở rộng thêm kênh tiêu thụ.

Giảm nghèo thông tin để liên kết bền vững
Theo các doanh nghiệp, liên kết tiêu thụ chỉ bền vững khi nông dân được trang bị đầy đủ kiến thức về tiêu chuẩn thị trường, truy xuất nguồn gốc và phương thức kinh doanh hiện đại. Giảm nghèo thông tin cho người dân không đơn thuần là phổ biến kiến thức, tuyên truyền thụ động một chiều mà để chính nông dân chủ động "thực hành" các kỹ năng số và bán được chính các sản phẩm do mình làm ra trong thời đại 4.0 này.

Ông Hoàng Văn Nam, Giám đốc kinh doanh phụ trách siêu thị Co.opmart Hải Phòng cho biết, doanh nghiệp rất mong muốn tăng tỷ lệ tiêu thụ nông sản địa phương nhằm giảm chi phí vận chuyển và bảo đảm độ tươi ngon. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm vẫn chưa đáp ứng yêu cầu về mẫu mã, tem truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn chất lượng. Do vậy, truyền thông để bà con nhanh chóng cập nhật thông tin, năng cấp kỹ năng số và đáp ứng được các chuẩn mực của thị trường.

Đồng quan điểm, bà Đỗ Thị Duyên, Giám đốc Công ty TNHH Hai thành viên Thực phẩm xanh Kỳ Duyên cho biết, doanh nghiệp sẵn sàng liên kết tiêu thụ từ lúa J02, lúa nếp đến các loại rau màu vụ đông phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, nhiều vùng sản xuất tại Hải Phòng vẫn thiếu chứng nhận VietGAP, GlobalGAP; quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ và việc ứng dụng công nghệ cao chưa đồng bộ nên chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lương Thị Kiểm, Hải Phòng hiện có hơn 185.000 ha đất sản xuất nông nghiệp với nhiều nhóm cây trồng chủ lực. Tuy nhiên, không ít vùng sản xuất còn manh mún, quy mô nhỏ, đòi hỏi phải đổi mới tư duy tổ chức sản xuất và cách tiếp cận thị trường. Chính vì vậy, Hải Phòng đang cấp tập đẩy nhanh quá trình cấp mã số vùng trồng và quy hoạch các cánh đồng mẫu lớn.

"Thời gian tới, thành phố sẽ tập trung phát triển hạ tầng dữ liệu nông nghiệp số, kết nối thương mại điện tử, logistics nông sản và mở rộng thị trường xuất khẩu. Đây không chỉ là giải pháp phát triển kinh tế mà còn góp phần giảm nghèo thông tin, giúp người nông dân tiếp cận nhanh hơn với nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chất lượng và các phương thức kinh doanh hiện đại", bà Kiểm cho biết thêm.

Nhìn nhận dưới góc độ kĩ thuật, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Cao Thanh Huyền cho biết, xu hướng mua sắm qua mạng, livestream và sàn thương mại điện tử đang mở ra cơ hội mới cho nông sản địa phương. Vì vậy, cán bộ khuyến nông sẽ tiếp tục đồng hành cùng nông dân trong kết nối tiêu thụ, hướng dẫn livestream, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số, xây dựng vùng sản xuất tập trung, mở rộng diện tích đạt VietGAP, OCOP và phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ.

"Khi người nông dân được giảm nghèo thông tin, họ không chỉ biết sản xuất mà còn được trang bị kiến thức về thị trường, công nghệ số và xây dựng thương hiệu, khoảng cách thông tin sẽ dần được thu hẹp. Đó cũng là nền tảng để hình thành những chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, đưa nông sản Hải Phòng vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế", bà Huyền tự tin.