Giảm ô nhiễm Thủ đô: Khi người dân là 'chìa khóa' của chính sách

Chiều 23/4, tại Hà Nội, một hội thảo quan trọng về giải pháp triển khai vùng phát thải thấp đã được Ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố tổ chức, thu hút sự quan tâm của nhiều cơ quan quản lý, chuyên gia và đại diện các sở, ngành.

Đây không chỉ là một cuộc thảo luận chính sách, mà còn là bước đi đáng chú ý trong nỗ lực cải thiện chất lượng không khí và hướng tới một đô thị phát triển bền vững.

Hà Nội tổ chức hội thảo về giải pháp thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn.

Phát biểu khai mạc, bà Phạm Thị Thanh Mai - Phó Chủ tịch HĐND TP Hà Nội - nhấn mạnh: Đề án vùng phát thải thấp là một chính sách có tác động sâu rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như cấu trúc không gian đô thị.

Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là hiệu quả môi trường, mà còn phải đảm bảo tính khả thi, sự đồng bộ và hạn chế tối đa những xáo trộn trong quá trình triển khai.

Theo đánh giá từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, giao thông là một trong những nguồn phát thải lớn nhất gây ô nhiễm không khí tại Thủ đô. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải kiểm soát khí thải phương tiện, nâng cao chất lượng phương tiện lưu thông và thúc đẩy các giải pháp giao thông xanh - những trụ cột cốt lõi của Đề án.

Lộ trình triển khai cũng đã được định hình khá rõ ràng. Dự kiến từ ngày 1/7 tới đây, thành phố sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại phường Hoàn Kiếm đến hết năm 2026. Sau đó, phạm vi sẽ được mở rộng sang phường Cửa Nam và các tuyến phố lõi trong năm 2027, trước khi tiến tới áp dụng trên toàn bộ khu vực Vành đai 1 vào giai đoạn 2028–2029.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến chuyên môn đã tập trung vào tính khả thi của các giải pháp. Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng, để chính sách không chỉ dừng lại trên giấy, thành phố cần chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng và tổ chức giao thông. Việc hạn chế phương tiện cá nhân, nếu không đi kèm giải pháp thay thế hợp lý, có thể gây ra ùn tắc và ảnh hưởng đến sinh hoạt người dân.

Do đó, Sở Xây dựng đề xuất tái tổ chức giao thông khu vực trung tâm theo hướng phân luồng khoa học, giảm áp lực cho các tuyến phố chính. Song song với đó là nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng, đặc biệt là xe buýt và xe buýt điện, nhằm tạo điều kiện thuận lợi để người dân chuyển đổi thói quen đi lại.

Một giải pháp đáng chú ý khác là phát triển các điểm trung chuyển và bãi đỗ xe tại khu vực vành đai. Mô hình này cho phép người dân gửi phương tiện cá nhân và tiếp tục hành trình bằng phương tiện công cộng khi vào vùng phát thải thấp, góp phần giảm áp lực giao thông và ô nhiễm trong khu vực trung tâm.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ như camera giám sát, hệ thống nhận diện phương tiện cũng được xem là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong quản lý và xử lý vi phạm.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc hạn chế phương tiện cá nhân cần có lộ trình hợp lý, đi kèm các chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện. Nếu thiếu sự chuẩn bị đầy đủ, chính sách có thể vô tình tạo thêm gánh nặng chi phí và ảnh hưởng đến đời sống thường nhật.

Ngoài ra, nhiều ý kiến đề xuất cần làm rõ các tiêu chí "xanh" đối với phương tiện và khu vực áp dụng để đảm bảo tính minh bạch. Công tác tuyên truyền cũng được nhấn mạnh như một yếu tố then chốt, bởi sự đồng thuận của người dân sẽ quyết định thành công của toàn bộ chính sách.

Bà Nguyễn Thị Diễm Hằng - - Trưởng Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND TP Hà Nội - đề nghị các cơ quan liên quan nghiêm túc tiếp thu ý kiến đóng góp, tiếp tục hoàn thiện Đề án. Trong đó, cần làm rõ hơn về cơ chế chính sách, lộ trình triển khai và trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị, nhằm đảm bảo khi đi vào thực tế, vùng phát thải thấp sẽ thực sự trở thành giải pháp hiệu quả cho một Hà Nội xanh, sạch và đáng sống hơn.