Giảm phát thải mở đường cho nông sản Hải Phòng khẳng định thương hiệu

Phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng về lộ trình chuyển đổi này.

Cơ giới hóa giúp giảm chi phí, tạo nền tảng cho sản xuất lúa giảm phát thải

- Thưa bà, chi phí nhân công tại Hải Phòng hiện nay đang tác động như thế nào đến hiệu quả sản xuất lúa, đặc biệt nếu vẫn duy trì phương thức gieo sạ thủ công?

Bà Lương Thị Kiểm: Hiện nay, nguồn lao động nông nghiệp đang ngày càng khan hiếm, đặc biệt là lao động có kỹ năng. Lực lượng lao động trẻ chủ yếu chuyển sang làm việc trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ, trong khi những người còn gắn bó với nông nghiệp thì phần lớn đã lớn tuổi. Điều này khiến chi phí thuê nhân công tăng cao.

Hải Phòng đang tích cực triển khai các mô hình canh tác lúa giảm phát thải theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Kiều Tâm

Tại Hải Phòng, chi phí thuê lao động phổ thông trong sản xuất nông nghiệp hiện dao động từ 350.000 đến 400.000 đồng/người/ngày. Với phương thức gieo sạ thủ công, năng suất lao động thấp, diện tích gieo trong một ngày hạn chế, chưa kể sau khi gieo còn phải thực hiện thêm công đoạn tỉa dặm, làm tăng chi phí sản xuất.

Nếu người dân tiếp tục sản xuất theo phương thức thủ công và phải thuê nhân công, hiệu quả kinh tế sẽ không cao, thậm chí có nguy cơ thua lỗ. Do đó, cơ giới hóa, đặc biệt là áp dụng máy gieo sạ, máy làm đất, phun thuốc và thu hoạch, là giải pháp quan trọng để giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo nền tảng cho sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững.

- Theo bà, việc sử dụng máy gieo sạ kết hợp bón phân mang lại những lợi ích gì đối với sản xuất lúa tại khu vực đồng bằng sông Hồng?

Bà Lương Thị Kiểm:Đây là giải pháp rất tiến bộ và phù hợp với điều kiện sản xuất tại khu vực đồng bằng sông Hồng, trong đó có Hải Phòng. Việc sử dụng máy gieo sạ giúp giảm đáng kể chi phí lao động do không cần nhân công gieo thủ công và không phải tỉa dặm sau gieo.

Đặc biệt, máy có thể thực hiện đồng thời nhiều công đoạn, như gieo hạt giống và bón phân, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian sản xuất. Khi hạt giống được phân bố đồng đều, cây lúa sinh trưởng tốt hơn, giảm sâu bệnh và nâng cao năng suất.

Điều kiện đồng ruộng tại Hải Phòng tương đối thuận lợi, với địa hình bằng phẳng và hệ thống thủy lợi tương đối hoàn chỉnh, cho phép triển khai hiệu quả các giải pháp cơ giới hóa và canh tác tiên tiến.

Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là quy mô sản xuất vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún. Nhiều hộ chỉ sở hữu diện tích nhỏ, gây hạn chế trong việc đưa máy móc vào sản xuất đồng bộ. Do đó, việc tích tụ ruộng đất và tổ chức lại sản xuất là yếu tố quan trọng để mở rộng cơ giới hóa.

Xây dựng thương hiệu nông sản xanh từ sản xuất giảm phát thải

- Hải Phòng đang triển khai các mô hình canh tác giảm phát thải như thế nào, thưa bà?

Bà Lương Thị Kiểm: Hải Phòng đang tích cực triển khai các mô hình canh tác lúa giảm phát thải theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Thành phố tập trung vào hai mô hình chính.

Thứ nhất là mô hình canh tác lúa giảm phát thải, áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật như sử dụng giống hợp lý, tiết kiệm phân bón, quản lý nước hiệu quả, xử lý phụ phẩm nông nghiệp và tăng cường cơ giới hóa.

Thứ hai là mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, luân canh lúa với các cây trồng khác như hành, tỏi để nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giảm phát thải khí nhà kính.

Hiện nay, Hải Phòng đang phối hợp với doanh nghiệp và các tổ chức khoa học triển khai giải pháp tưới nước tiết kiệm trên diện tích gần 20.000 ha. Phương pháp này cho phép điều tiết mực nước phù hợp, không chỉ giúp giảm phát thải mà còn tiết kiệm nước, tăng sức chống chịu của cây trồng và đảm bảo năng suất.

Điều quan trọng là các giải pháp này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân, góp phần phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

- Hiện Hải Phòng có những chính sách gì để thúc đẩy người dân tham gia mô hình sản xuất giảm phát thải?

Bà Lương Thị Kiểm: Thành phố đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy chuyển đổi sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh và bền vững.

Bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng. Ảnh: N.H

Trong đó, thành phố hỗ trợ tối đa 300 triệu đồng để người dân, hợp tác xã đầu tư máy móc phục vụ sản xuất. Đồng thời, thành phố hỗ trợ tích tụ ruộng đất với mức 5 triệu đồng/ha trong vòng 5 năm, nhằm hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa và áp dụng các giải pháp giảm phát thải.

Bên cạnh đó, Hải Phòng cũng hỗ trợ sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và các tiêu chuẩn quốc tế khác, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thành phố cũng đang xây dựng các mô hình canh tác lúa giảm phát thải tại các địa phương, hướng tới mục tiêu mỗi xã có ít nhất một mô hình để nhân rộng trong thời gian tới.

- Việc canh tác giảm phát thải có ý nghĩa như thế nào trong xây dựng thương hiệu nông sản xanh và nâng cao giá trị sản phẩm, thưa bà?

Bà Lương Thị Kiểm: Canh tác giảm phát thải là xu hướng tất yếu trong phát triển nông nghiệp hiện đại. Việc áp dụng các giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu nông sản xanh.

Hiện nay, các sản phẩm nông nghiệp sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP hoặc các tiêu chuẩn khác đã có lợi thế cạnh tranh tốt hơn trên thị trường. Trong thời gian tới, khi có cơ chế chứng nhận sản phẩm giảm phát thải, các sản phẩm này sẽ có thêm giá trị gia tăng và cơ hội mở rộng thị trường, đặc biệt là xuất khẩu.

Thành phố đang phối hợp với các doanh nghiệp để xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Khi sản phẩm được chứng nhận và có tem nhãn rõ ràng, người tiêu dùng sẽ nhận diện được giá trị của nông sản xanh, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân.

- Theo bà, cần những giải pháp gì để thúc đẩy sản xuất lúa giảm phát thải trở thành xu hướng phổ biến?

Bà Lương Thị Kiểm:Để thúc đẩy sản xuất lúa giảm phát thải, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách, khoa học kỹ thuật đến tổ chức sản xuất.

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để thúc đẩy tích tụ ruộng đất và phát triển sản xuất quy mô lớn. Đồng thời, cần tăng cường hỗ trợ cơ giới hóa, chuyển giao công nghệ và xây dựng các mô hình trình diễn để người dân thấy rõ hiệu quả. Bên cạnh đó, việc xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ và phát triển thương hiệu nông sản xanh là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm và tạo động lực cho người dân chuyển đổi phương thức sản xuất.

Xin cảm ơn bà!

Nguyễn Hạnh