Giáo dục giữ vững chất lượng, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đà cho năm học mới

Sáng 23/7, Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2026 tiếp tục chương trình làm việc tại Phú Thọ.

Giữ vững chất lượng trong bối cảnh nhiều thay đổi

Phát biểu tại hội nghị, lãnh đạo các Sở GD&ĐT bày tỏ thống nhất cao với báo cáo kết quả năm học 2025-2026 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học 2026-2027 của Bộ GD&ĐT, đặc biệt là chủ đề năm học “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”.

Việc Bộ GD&ĐT ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn sát, kịp thời được địa phương đánh giá cao.

Thông tin về tình hình thực hiện nhiệm vụ năm học 2025-2026, ông Trịnh Thế Truyền - Giám đốc Sở GD&ĐT Phú Thọ chia sẻ một số khó khăn, vướng mắc và thách thức của ngành Giáo dục địa phương trong bối cảnh năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025-2030, Nghị quyết 71 và sáp nhập tỉnh. Thách thức, yêu cầu công việc rất lớn khi khối lượng công việc chuyên môn và quản lý tăng lên nhiều lần.

Quang cảnh hội nghị.

Một số khó khăn cụ thể được ông Trịnh Thế Truyền nêu gồm: Số lượng lớn cán bộ quản lý giáo dục tại Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã chưa kinh qua hoặc chưa có chuyên môn về giáo dục; tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; việc theo dõi, quản lý số liệu sau khi sáp nhập các xã gặp khó khăn do số liệu chưa đồng bộ; chất lượng giáo dục giữa các vùng miền còn chênh lệch lớn.

Trong khi đó, các phòng chuyên môn thuộc Sở GD&ĐT rất thiếu cán bộ, chưa thể bám sát, theo dõi, kiểm tra hết các địa bàn.

Trước thực tế trên, ngay sau sáp nhập, Sở GD&ĐT Phú Thọ đã chủ động thành lập hơn 14 đoàn kiểm tra làm việc với các xã; ban hành sổ tay hướng dẫn thực hiện mô hình hai cấp; thành lập các cụm sinh hoạt chuyên môn; kịp thời xử lý nhiều trường hợp thừa, thiếu giáo viên cục bộ; điều động cán bộ, giáo viên, kể cả cán bộ của Sở, đến công tác tại các Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã. Nhờ đó, những khó khăn từng bước được khắc phục, chất lượng giáo dục được duy trì ổn định.

Sở GD&ĐT đồng thời chủ động tham mưu lãnh đạo tỉnh và Thường trực Tỉnh ủy chỉ đạo toàn diện về giáo dục; kịp thời tuyển dụng giáo viên; huy động kinh phí đầu tư mua sắm trang thiết bị, cơ sở vật chất cho năm học 2026-2027; đặc biệt giải quyết bài toán gia tăng đột biến học sinh THCS vào lớp 10.

Ông Trịnh Thế Truyền - Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ phát biểu.

Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế phát biểu.

Trong khi đó, tại TP Huế, một trong những giải pháp quan trọng giúp địa phương đạt nhiều kết quả trong năm học vừa qua là phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Chia sẻ kinh nghiệm của địa phương, ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế cho biết, việc giảm cấp trung gian (cấp huyện) giúp ngành Giáo dục phát huy lợi thế quản lý trực tiếp về chuyên môn. Sở GD&ĐT chỉ đạo chuyên môn trực tiếp đến các trường thông qua văn bản và hướng dẫn cụ thể; cán bộ quản lý giáo dục tại Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo trên địa bàn.

Ngay từ đầu năm học, Sở GD&ĐT đã phân tích, số hóa và bàn giao toàn bộ dữ liệu về số lượng học sinh, giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị, quy mô trường lớp… cho Chủ tịch UBND cấp xã, giúp chính quyền cơ sở nắm bắt và tiếp cận ngay công tác quản lý.

Ngay sau khai giảng năm học 2025-2026, Sở tổ chức họp giao ban trực tuyến với các xã, phường, tạo dấu ấn quan trọng trong chuyển giao và phối hợp công tác giữa Sở GD&ĐT với chính quyền địa phương.

Về thực hiện nhiệm vụ năm học, ông Nguyễn Tân chia sẻ một số kết quả nổi bật như: Khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; hoàn thành tốt các chỉ tiêu về chất lượng giáo dục; thực hiện miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, sớm 3 năm so với lộ trình chung của cả nước; tăng chỉ tiêu và tổ chức tốt Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.

Các trung tâm GDNN-GDTX cũng được sắp xếp, giảm còn 4 trung tâm khu vực. Đồng thời, TP Huế xây dựng Kế hoạch tổng thể, trình UBND thành phố phê duyệt để thực hiện sắp xếp, dồn dịch khoảng 50% mạng lưới trường lớp trên cơ sở đề xuất từ cấp xã.

Tại hội nghị, nhiều địa phương chia sẻ những giải pháp, chính sách đột phá triển khai Nghị quyết 71 trong năm học 2025-2026.

Giám đốc Sở GD&ĐT Bắc Ninh - Tạ Việt Hùng nhắc đến nguồn kinh phí 54 nghìn tỷ thực hiện kiên cố hóa trường lớp học; đề án STEM với kinh phí hơn 1 nghìn tỷ đồng; chính sách miễn sách giáo khoa được địa phương thực hiện từ năm 2027. Ngoài ra, còn hàng loạt các chính sách khác với nguồn kinh phí lớn nhằm hỗ trợ đào tạo nhân lực, ứng dụng AI, chương trình sữa học đường, chính sách bồi dưỡng học sinh giỏi….

Giám đốc Sở GD&ĐT Ninh Bình - Nguyễn Tiến Dũng phát biểu.

Giám đốc Sở GD&ĐT Ninh Bình - ông Nguyễn Tiến Dũng thông tin, địa phương đã ban hành 12 nghị quyết chuyên đề cho giáo dục với nhiều chính sách ưu việt. Việc tăng chỉ tiêu vào lớp 10 giảm áp lực rất lớn cho học sinh trong học tập, thi cử. Sở GD&ĐT đồng thời được giao xây dựng đề án phổ cập THPT, cho phép mở rộng thêm trường THPT, thêm các điểm trường THPT và nhiều lớp trong trường THPT hiện có có.

Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền phát biểu.

Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền chia sẻ, Luật Thủ đô được thông qua, tạo tiền đề pháp lý quan trọng để giáo dục triển khai nhiều hoạt động mang tính đột phá và đổi mới. Sở đã tham mưu UBND Thành phố trình HĐND Thành phố thông qua một loạt nghị quyết mang tính định hình phát triển như: Quy định về mô hình trường chất lượng cao; đề án phát triển các trường tiếp cận chuẩn quốc tế; đề án xây dựng trường học tiên tiến, hiện đại ở các cấp học. Hà Nội chủ động triển khai chương trình hỗ trợ suất ăn bán trú cho học sinh tiểu học.

Chủ động giải pháp, chuẩn bị tốt nhất cho năm học mới

Chuẩn bị năm học 2026-2026, công việc chung hiện đang được các địa phương quyết liệt triển khai là xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới trường học theo chủ trương đổi mới bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục. Cùng với đó là công tác chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới.

Giám đốc Sở GD&ĐT Lai Châu Mạc Quang Dũng cho biết, Sở GD&ĐT đã tham mưu sáp nhập, thành lập mới các trường liên cấp tại 5 xã biên giới đi vào hoạt động từ năm học 2025-2026; hiện đang tiếp tục rà soát, lập phương án sắp xếp cho các xã còn lại.

Sở phối hợp với các sở, ngành xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2; lồng ghép các Chương trình mục tiêu quốc gia để kiên cố hóa trường lớp, đầu tư cơ sở vật chất cho 5 trường phổ thông dân tộc nội trú/bán trú biên giới.

Về tuyển sinh lớp 10, Sở phối hợp với các xã đẩy mạnh vận động, phấn đấu huy động khoảng 90% học sinh tốt nghiệp THCS vào học THPT và GDNN-GDTX.

Giám đốc các Sở GD&ĐT trao đổi tại hội nghị.

Chia sẻ về nhiệm vụ và các giải pháp đột phá trong năm học 2026-2027, ông Trịnh Thế Truyền thông tin, giáo dục Phú Thọ quyết tâm thực hiện sắp xếp mạng lưới trường học theo chủ trương của Trung ương: những nơi có điều kiện phấn đấu giảm 45-50%; nơi khó khăn đạt mức tối thiểu 30%, gắn liền với việc xử lý thiếu hụt giáo viên.

Sở GD&ĐT đã rà soát và giao chỉ tiêu về chất lượng giáo dục cho từng trường THPT giai đoạn 2026-2030. Thành lập các tổ giáo viên cốt cán để hỗ trợ chuyên môn cho các trường vùng khó khăn và hỗ trợ ôn thi tốt nghiệp THPT.

Về chính sách, Sở GD&ĐT trình HĐND tỉnh chính sách miễn học phí, mở rộng đối tượng cho trẻ mầm non 3-4 tuổi và học sinh vùng khó khăn; xây dựng cơ chế điều động giáo viên cốt cán, cán bộ quản lý đến công tác tại các xã khó khăn với thời hạn 3 năm, có chính sách đãi ngộ, tính toán quyền lợi và quy hoạch cán bộ sau này. Đặc biệt, chuyển đổi trạng thái từ "quản trị chuyên môn thuần túy" sang "quản trị trường học" đối với cán bộ quản lý khi quy mô trường lớp ngày càng lớn.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Bộ GD&ĐT, ông Nguyễn Văn Hiền thông tin, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch về sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập. Lộ trình dự kiến đến tháng 8/2026, Hà Nội sẽ hoàn thành toàn bộ quá trình sắp xếp các cơ sở giáo dục phổ thông. Mục tiêu giảm khoảng 50% đầu mối quản lý hành chính của các nhà trường.

Với Nghệ An, theo Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Khoa, ngành Giáo dục trong năm học 2026-2027 sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp trọng tâm, cũng là điểm nhấn đã được địa phương thực hiện trong năm học 2025-2026.

Trong đó có nhiệm vụ, giải pháp xây dựng hệ thống cụm chuyên môn và mạng lưới kết nối hỗ trợ nhà trường; đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng phần mềm quản lý liên thông; cụ thể hóa Nghị quyết 71 với việc tham mưu ban hành 10 đề án, kế hoạch hành động cụ thể phù hợp với nguồn lực địa phương; loạt giải pháp hỗ trợ học sinh nghèo, vùng khó khăn, miền núi; nhân rộng các mô hình phối hợp với lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng.

Cụ thể, Sở GD&ĐT phối hợp với Công an triển khai mô hình tuyên truyền giáo dục kỹ năng sống, chấp hành pháp luật trong nhà trường; phối hợp với Bộ đội Biên phòng triển khai các mô hình: "Tiết học biên cương", "Nâng bước em tới trường", "Con nuôi đồn biên phòng", phối hợp dạy tiếng Lào cho học sinh khu vực biên giới, đồng thời tổ chức các hoạt động giao lưu, trải nghiệm thực tế với các tỉnh bạn Lào giáp biên.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Đề xuất, kiến nghị từ thực tiễn địa phương

Hội nghị ghi nhận các nhóm vấn đề then chốt địa phương đề xuất, kiến nghị, liên quan đến thi cử, đội ngũ, cơ sở vật chất và chương trình giáo dục.

Trong đó, một số kiến nghị cụ thể được địa phương đề cập liên quan đến bổ sung biên chế giáo viên; sớm có hướng dẫn để xử lý các vấn đề về cán bộ, nhân viên trường học dôi dư khi sắp xếp trường lớp học; hướng dẫn cụ thể về số lượng Phó Hiệu trưởng đối với các trường phổ thông sau khi sáp nhập; hướng dẫn để giúp địa phương triển khai thống nhất, giải quyết vướng mắc thực hiện chính sách giáo dục mầm non; sớm ban hành kế hoạch hướng dẫn tổ chức khai giảng năm học 2026-2027…

Để chuẩn bị tốt các điều kiện cho năm học mới, Sở GD&ĐT Hà Nội kiến nghị Bộ GD&ĐT sớm ban hành Thông tư hướng dẫn tiêu chuẩn phòng học và thiết bị phòng học STEM; sớm ban hành Thông tư hướng dẫn giáo dục tăng cường, giáo dục bổ sung…

Đại diện các cục, vụ thuộc Bộ GD&ĐT trao đổi tại hội nghị.

Trong khi đó, Giám đốc Sở GD&ĐT Phú Thọ đề nghị Bộ hướng dẫn cụ thể về cơ chế chuyển tiếp, tuyển sinh, hoạt động dạy học khi chuyển đổi các trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục nghề nghiệp thành mô hình trường trung học nghề; đồng thời, sớm có hướng dẫn chuyển đổi vị trí, thăng hạng chức danh nghề nghiệp (hạng II, hạng III) để giải quyết tồn đọng cho hàng nghìn giáo viên.

Từ thực tiễn giáo dục địa phương, ông Mạc Quang Dũng đề nghị Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ xem xét, bổ sung giao đủ chỉ tiêu biên chế giáo viên cho Lai Châu; đề nghị Trung ương và Bộ tiếp tục quan tâm, phân bổ bổ sung nguồn kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, đặc biệt là nguồn vốn kiên cố hóa trường lớp, nhà ở bán trú cho học sinh và nhà công vụ cho giáo viên tại các xã biên giới, xã đặc biệt khó khăn; tiếp tục được hỗ trợ kinh phí triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế cho rằng, cần tiếp tục duy trì ổn định Kỳ thi tốt nghiệp THPT; những sự cố vi phạm xảy ra ở một số địa phương cần được khắc phục bằng giải pháp công nghệ; đẩy nhanh lộ trình tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính.

Ông Nguyễn Tân cũng bày tỏ mong muốn điều chỉnh quy định theo hướng giao các trường PTDTNT về Sở GD&ĐT trực tiếp quản lý. Trên cơ sở đó, Sở sẽ ban hành quy chế tuyển sinh chung trên toàn Thành phố đối với các trường này, tương tự các trường THPT trực thuộc, bảo đảm tính thống nhất và thuận lợi trong công tác quản lý.

Tại hội nghị, một số kiến nghị được địa phương đề cập liên quan đến việc sớm có hướng dẫn để xử lý các vấn đề về cán bộ, nhân viên trường học dôi dư khi sắp xếp trường lớp học; hướng dẫn cụ thể về số lượng Phó Hiệu trưởng đối với các trường phổ thông sau khi sáp nhập; hướng dẫn để giúp địa phương triển khai thống nhất, giải quyết vướng mắc thực hiện chính sách giáo dục mầm non; sớm ban hành kế hoạch hướng dẫn tổ chức khai giảng năm học 2026-2027…

Những vấn đề địa phương còn vướng mắc, cũng như đưa đề xuất, kiến nghị đã được đại diện lãnh đạo các đơn vị cục, vụ thuộc Bộ GD&ĐT trao đổi, giải đáp.