Giữ đà tăng trưởng: Tập trung củng cố nội lực trong biến động

Doanh nghiệp dễ chịu tác động bởi môi trường bên ngoài

Chia sẻ với báo chí mới đây, bà Trần Thị Thúy Ngọc - Phó Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam cho biết, môi trường kinh doanh Việt Nam đang có sự thay đổi nhanh và quyết liệt. Chỉ riêng tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV diễn ra mới đây, 51 luật và 39 nghị quyết đã được thông qua, chiếm gần 30% tổng số luật, nghị quyết quy phạm được ban hành của cả nhiệm kỳ.

Môi trường kinh doanh Việt Nam đang dần được cải thiện. Ảnh minh họa

Trong số những luật, nghị quyết đã được thông qua, có nhiều luật liên quan trực tiếp đến môi trường kinh doanh và hoạt động của khu vực doanh nghiệp như: Luật Đầu tư, Luật Thuế sửa đổi, Luật Thuế giá trị gia tăng… Đây là những bước tiến quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và cải thiện môi trường kinh doanh, nhưng đồng thời đặt ra áp lực không nhỏ cho doanh nghiệp trong việc cập nhật, hiểu đúng và tuân thủ đầy đủ.

Đặc biệt, Việt Nam đã ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA), mở ra những cơ hội lớn cho tăng trưởng xuất nhập khẩu. Theo đó, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ước tính đạt hơn 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu cũng tạo dư địa lớn để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, chính độ mở lớn của nền kinh tế cũng khiến doanh nghiệp dễ chịu tác động mạnh từ môi trường bên ngoài. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều bất ổn, địa chính trị phức tạp và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, triển vọng thương mại - động lực tăng trưởng quan trọng của Việt Nam đang chịu nhiều sức ép.

Không chỉ vậy, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ đối tác quốc tế, từ năng lực quản trị, tính minh bạch đến các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Điều này buộc doanh nghiệp phải nhanh chóng nắm bắt quy định mới, đánh giá tác động tới chi phí vận hành, nghĩa vụ tuân thủ và rủi ro tiềm ẩn.

Để ứng phó với những thách thức trên, doanh nghiệp phải liên tục rà soát quy trình nội bộ, chuẩn hóa hệ thống quản trị và nâng cao năng lực đội ngũ nhân sự. Chỉ khi làm tốt điều này, doanh nghiệp mới có thể duy trì tuân thủ hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và giữ được sự ổn định trong hoạt động.

Việt Nam đã ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do, mở ra những cơ hội lớn cho tăng trưởng xuất nhập khẩu. Ảnh minh họa

Gia tăng nội lực trên các phương diện chủ chốt

Cũng theo bà Trần Thị Thúy Ngọc, bước sang năm 2026, năm đầu tiên trong giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, và triển vọng kinh tế vẫn có thể duy trì là điểm sáng trên bản đồ kinh tế khu vực và thế giới. Tuy nhiên, những thách thức từ bên ngoài đang ảnh hưởng đến sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp cũng như mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Việt Nam trong năm 2026 và cả giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, để duy trì đà tăng trưởng GDP của năm 2025, thậm chí tạo ra bứt phá trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động về địa chính trị và chính sách thuế quan, Việt Nam cần gia tăng nội lực trên các phương diện chủ chốt như môi trường kinh doanh, cơ sở hạ tầng, công nghệ và nguồn nhân lực.

Cụ thể, thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý và môi trường kinh doanh. Những chủ trương được ban hành từ cuối năm 2024 và năm 2025 cần sớm được đưa vào thực tiễn thông qua các nghị định hướng dẫn cụ thể, đặc biệt là các nội dung tại Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

“Việc hoàn thiện hành lang pháp lý sẽ góp phần tăng cường tính minh bạch của thị trường, không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong nước, mà còn góp phần thu hút đầu tư nước ngoài” - bà Trần Thị Thúy Ngọc thông tin.

Thứ hai, cần quy hoạch và xây dựng cơ sở hạ tầng theo hướng xanh, bền vững và có khả năng chống chịu. Theo bà Ngọc, đây là yếu tố mang tính quyết định đối với sự phát triển kinh tế, nhất là khi Việt Nam đang trở thành điểm đến trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời phải sẵn sàng ứng phó với biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng.

Thứ ba, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ và hạ tầng số. Theo đại diện Deloitte, thị trường AI tại Đông Nam Á có thể đạt 65 tỷ USD vào năm 2035, trải rộng trên ba mảng: ứng dụng, nền tảng và cơ sở hạ tầng, trong đó trọng tâm hiện nay là các trung tâm dữ liệu.

Thứ tư, Việt Nam cần chú trọng đào tạo và đào tạo lại lực lượng lao động. Khi tiến gần đến ngưỡng già hóa dân số, lợi thế lao động giá rẻ sẽ dần suy giảm. Do đó, cùng với chiến lược phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao, việc nâng cao kỹ năng và chất lượng nguồn nhân lực cần được thúc đẩy thông qua các chính sách và ưu đãi ở tầm vĩ mô.

Nguyễn Hòa