Giữ rừng tận gốc, phòng cháy hơn chữa cháy

Chủ động xây dựng kịch bản bảo vệ rừng

Theo phương án Phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2025-2030, toàn tỉnh hiện có hơn 841.000ha rừng, trong đó khoảng 250.000ha được xác định có nguy cơ cháy cao, tập trung ở các diện tích rừng trồng keo, thông, phi lao ven biển và rừng tự nhiên nghèo kiệt xen lau lách, tre nứa.

Lực lượng tuần tra rừng trong thời tiết nắng nóng cao điểm.

Đặc biệt, khoảng 96.441ha được xác định là vùng trọng điểm dễ xảy ra cháy rừng. Trong đó, nhiều diện tích rừng thông, rừng trồng sản xuất đang bước vào cao điểm nguy cơ cháy do thực bì khô dày và ảnh hưởng kéo dài của gió Lào.

Vào cao điểm mùa hè, nhiệt độ nhiều thời điểm vượt 40 độ C, độ ẩm giảm sâu, thảm thực vật khô kiệt, chỉ số cảnh báo cháy rừng thường xuyên ở cấp IV, cấp V - cấp cực kỳ nguy hiểm.

Nhiều cánh rừng ở Quảng Trị gần như luôn trong trạng thái “báo động đỏ”, đặc biệt là các diện tích rừng trồng vùng cát ven biển đã trồng lâu năm. Đối với loại rừng này, tuy trữ lượng thấp nhưng có giá trị phòng hộ rất cao. Với thảm thực vật đặc trưng là các loài cỏ khô rất dễ cháy, khả năng cháy lan rất nhanh, nếu xảy ra cháy, nhiều hecta rừng trồng lâu năm có nguy cơ “bốc hơi”.

Xác định giữ rừng phải giữ từ gốc, từ ý thức người dân và từ công tác cảnh báo sớm.

Theo ông Phạm Văn Đang, Tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng Thanh Xuân, thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Quảng Trạch, điều đáng sợ nhất với lực lượng giữ rừng không phải lúc lửa bùng lên, mà là những ngày nắng kéo dài khiến cả khu rừng có nguy cơ cháy rất cao.

“Nhiều tuyến phải đi bộ hàng cây số mới tiếp cận được khu vực trọng điểm. Có hôm nhiệt độ trên rừng lên tới 39-40 độ C, anh em phải mang theo nước uống, thức ăn, dụng cụ chữa cháy để bám chòi canh, chốt trực suốt cả ngày", ông Đang thông tin.

Theo ông Đang, những năm gần đây, thay vì bị động khi chữa cháy, đơn vị đã chuyển sang chủ động xây dựng kịch bản bảo vệ rừng theo từng cấp độ nguy cơ.

Quảng Trị có khoảng 96.441ha được xác định là vùng trọng điểm dễ xảy ra cháy rừng.

Ông Đang thông tin thêm: "Các khu vực trọng điểm được rà soát định kỳ; thực bì được xử lý sớm; lực lượng trực, chòi canh, đường băng cản lửa, điểm tiếp nước đều được kiểm tra trước mùa khô.

Phòng được từ đầu thì thiệt hại sẽ giảm rất nhiều. Chúng tôi xác định giữ rừng phải giữ từ gốc, từ ý thức người dân và từ công tác cảnh báo sớm”.

Bám cơ sở nhiều hơn

Không chỉ riêng các chủ rừng, lực lượng Kiểm lâm địa bàn cũng đang thay đổi phương thức quản lý theo hướng bám cơ sở nhiều hơn.

Ông Nguyễn Văn Lâm, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Quảng Trạch cho biết, thời điểm hiện nay lực lượng Kiểm lâm duy trì ứng trực 100% quân số. Ngoài tuần tra, kiểm tra hiện trường, lực lượng còn tăng cường tuyên truyền trực tiếp đến từng thôn, xóm, nhóm hộ dân sống gần rừng không xử lý thực bì bằng lửa trong thời điểm nắng nóng cao điểm.

Những cánh rừng ở Quảng Trị luôn được bảo vệ nghiêm ngặt.

Cùng với lực lượng Kiểm lâm, Công an, Quân sự, Biên phòng, chính quyền địa phương, chủ rừng và các lực lượng liên quan đang duy trì trực 24/24 giờ trong thời gian cao điểm nắng nóng để kịp thời phát hiện, xử lý các điểm phát lửa ngay từ đầu.

Hiện toàn tỉnh có hơn 1.330 tổ đội quần chúng bảo vệ rừng và PCCCR với gần 11.900 người tham gia; 80 chòi canh lửa, 132 bảng dự báo cháy rừng và hơn 300 điểm tiếp nước chữa cháy được bố trí tại các khu vực trọng điểm.

Đặc biệt, phương châm “4 tại chỗ” tiếp tục được xem là giải pháp then chốt trong điều kiện địa hình rừng núi chia cắt, nhiều nơi xe chữa cháy khó tiếp cận.

Lực lượng bảo vệ rừng băng tuần tra các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao.

Theo ông Nguyễn Văn Long, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Trị, trước nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao trong mùa nắng nóng, toàn lực lượng Kiểm lâm, chủ rừng và các đơn vị liên quan đang tập trung cao độ cho công tác PCCCR theo các công điện, chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh và cơ quan chuyên môn.

“Ngoài lực lượng trực tại cơ sở, chúng tôi cũng tăng cường ứng dụng công nghệ trong cảnh báo cháy rừng thông qua hệ thống thông tin cảnh báo cháy sớm của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm và hệ thống camera quan sát, phát hiện sớm cháy rừng trên địa bàn tỉnh để theo dõi 24/24 giờ, kịp thời xử lý khi xuất hiện điểm nhiệt bất thường”, ông Long nói.

Cũng theo ông Long, việc xây dựng và triển khai phương án PCCCR của chính quyền địa phương các cấp, chủ rừng với phương châm “4 tại chỗ” gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ tiếp tục được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao tính chủ động trong PCCCR ngay tại cơ sở.