Giữ vững đà tăng trưởng, mở rộng thị trường xuất khẩu

Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) là một trong những chứng từ quan trọng đối với hàng hóa xuất khẩu. TRONG ẢNH: Hoạt động sản xuất tại Công ty CP Thủy sản và Thương mại Thuận Phước (Khu công nghiệp dịch vụ thủy sản Đà Nẵng). Ảnh: PV

Tín hiệu tích cực

Theo Thống kê Đà Nẵng, tính chung quý I/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa hai chiều ước của thành phố đạt 2.240 triệu USD, tăng 13,7% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu ước đạt 1.090 triệu USD, tăng 9,7%, tiếp tục khẳng định xu hướng phục hồi và mở rộng thị trường.

Bước sang tháng 4, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều ước đạt 780 triệu USD, tăng 29,6% so với tháng trước và tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, cán cân thương mại tiếp tục duy trì trạng thái thặng dư, ước đạt 10 triệu USD, cho thấy hoạt động xuất khẩu vẫn là điểm sáng, góp phần ổn định kinh tế đối ngoại của thành phố.

Xuất khẩu tiếp đà tăng trưởng nhưng nhiều doanh nghiệp cho rằng hiện vẫn còn nhiều thách thức. Ông Lê Hoàng Khánh Nhựt, Tổng Giám đốc Công ty CP Cao su Đà Nẵng (DRC) cho biết, hiện nay chi phí logistics, chi phí sản xuất gia tăng, trong khi mức độ cạnh tranh trên thị trường ngày càng gay gắt.

Một trong những thách thức lớn nhất với ngành cao su hiện nay là các yêu cầu ngày càng khắt khe về phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc từ thị trường quốc tế. Nếu không có giải pháp phù hợp, ngành cao su có nguy cơ bị thu hẹp cơ hội tham gia chuỗi cung ứng tại thị trường EU.

Để đạt hiệu quả như đã đề ra, Công ty CP Cao su Đà Nẵng triển khai nhiều giải pháp để duy trì tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm. Trong ngắn hạn, công ty tập trung mở rộng thị trường ngoài Trung Quốc nhằm giảm rủi ro phụ thuộc.

Về dài hạn, đơn vị đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển các sản phẩm công nghiệp cao su có giá trị gia tăng cao, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và xây dựng thương hiệu để nâng cao sức cạnh tranh.

Nhận định từ Thống kê thành phố Đà Nẵng, trước tình hình quốc tế còn nhiều biến động, ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu thì Chính phủ đã có động thái chỉ đạo kịp thời các bộ, ngành và địa phương chủ động theo dõi sát diễn biến tình hình, nâng cao năng lực dự báo và điều hành linh hoạt, kịp thời triển khai các giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Trọng tâm là tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp; thúc đẩy sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hóa; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mở rộng cơ cấu sản phẩm và củng cố chuỗi cung ứng theo hướng bền vững, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Đáng chú ý, hiện nay Đà Nẵng đã triển khai tiếp nhận và xử lý thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Đồng thời thực hiện chấp thuận bằng văn bản cho thương nhân đủ điều kiện tự chứng nhận xuất xứ đối với hàng hóa xuất khẩu trên địa bàn thành phố.

Những điều này tạo tiền đề cũng như mọi điều kiện để sản phẩm của doanh nghiệp xuất khẩu được hưởng ưu đãi thuế quan theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết.

Nâng cao vị thế doanh nghiệp

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu phục hồi chậm, tín hiệu tăng trưởng xuất khẩu cho thấy doanh nghiệp trên địa bàn thành phố tiếp tục tận dụng tốt xu hướng dịch chuyển đầu tư và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao.

Phân tích về các nhóm ngành, công nghiệp chế biến chiếm tỷ trọng toàn phần trong tổng kim ngạch xuất khẩu và có mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm trước. Các mặt hàng dẫn dắt tăng trưởng lâu nay như điện tử, máy tính và linh kiện, điện thoại và linh kiện… đều nằm trong chuỗi sản xuất toàn cầu do các doanh nghiệp FDI dẫn dắt. Ở chiều ngược lại, các mặt hàng xuất khẩu truyền thống như dệt may, giày dép, cao su, linh kiện điện tử… đều có mức tăng nhẹ.

Bức tranh xuất khẩu những tháng đầu năm trên địa bàn thành phố cho thấy, tăng trưởng tuy cao về quy mô nhưng đang bộc lộ những vấn đề mang tính cơ cấu. Đó là sự phụ thuộc ngày càng lớn vào khu vực FDI cũng như sự suy giảm vai trò của khu vực kinh tế trong nước.

Nếu xu hướng này kéo dài, khoảng cách giữa khu vực doanh nghiệp FDI và trong nước ngày càng nới rộng, làm giảm tính tự chủ của nền kinh tế trong hoạt động thương mại quốc tế. Theo Thống kê thành phố Đà Nẵng, để xuất nhập khẩu đóng góp hiệu quả cho tăng trưởng 2 con số, cần phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng của FDI; xây dựng chính sách tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng; giảm phụ thuộc nhập khẩu từ một số thị trường, đa dạng hóa nguồn cung nguyên vật liệu, linh kiện.

Những tháng qua, thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm tăng cường xúc tiến hoạt động xuất khẩu trên toàn địa bàn, nổi bật là Triển lãm sản phẩm đặc trưng, tiêu biểu định hướng xuất khẩu năm 2026 - Made in Da Nang Expo 2026.

Đây là sự kiện, hoạt động xúc tiến thương mại nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã quảng bá năng lực sản xuất, giới thiệu các mặt hàng chủ lực có tiềm năng xuất khẩu, đồng thời thúc đẩy kết nối giao thương và mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.

Trong khi đó, các giải pháp mà ngành công thương thành phố đề xuất và triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu đó là yêu cầu các doanh nghiệp cần tận dụng tối đa các FTA thế hệ mới, mở rộng thị trường EU... Ngành cũng phối hợp các đơn vị liên quan tìm kiếm giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí logistics và thủ tục hành chính, số hóa hải quan, rút ngắn thời gian thông quan, đẩy mạnh phát triển hạ tầng cảng biển, kho bãi, vận tải đa phương thức.

Bên cạnh đó, thúc đẩy xuất khẩu nhóm mặt hàng nông sản đang nổi lên là nhóm ngành có nhiều tiềm năng trong lĩnh vực xuất khẩu thời gian gần đây; các sản phẩm là thực phẩm chế biến, chuyển từ xuất thô sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc đáp ứng tiêu chuẩn cao.

“Yêu cầu cần hướng đến hiện nay, đó là hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Đặc biệt là các tiêu chuẩn xanh để doanh nghiệp đứng vững tại các thị trường lớn có yêu cầu cao. Đồng thời hiện đại hóa thương mại và chuỗi cung ứng thông qua áp dụng số hóa trong các thủ tục xuất nhập khẩu, phát triển logistics xanh và thương mại số, qua đó giảm chi phí và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động thương mại”, bà Đỗ Thị Quỳnh Trâm, Phó Giám đốc Sở Công Thương nói.