Giữa rừng sâu, người bác sĩ vừa chữa bệnh vừa lo từng bữa cơm cho đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

Một người, nhiều nhiệm vụ

Thiếu tá Sầm Minh Phú chuẩn bị thực phẩm cho bữa trưa giữa rừng. Ảnh: Tuấn An

Tại điểm cao 685, thôn Nậm Ngặt, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang, một ngày tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thường bắt đầu từ rất sớm. Giữa địa hình núi cao hiểm trở, cán bộ, chiến sĩ phải băng qua những sườn dốc, vách đá, len qua cây rừng để tiếp cận từng vị trí được xác định.

Cán bộ, chiến sĩ bám dây, vượt sườn núi hiểm trở để tiếp cận điểm tìm kiếm. Ảnh: Tuấn An

Những con dốc dựng đứng, đá trơn trượt và địa hình bị cây rừng che phủ khiến mỗi bước chân đều đòi hỏi sự cẩn trọng. Có những đoạn, bộ đội phải bám vào dây, cây rừng và mép đá tai mèo để từng người một vượt qua.

Chiến sĩ vượt địa hình dốc đứng để đến khu vực tìm kiếm. Ảnh: Tuấn An

Trong đội hình ấy, Thiếu tá Sầm Minh Phú, sinh năm 1980, nhân viên Quân y thuộc Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Tuyên Quang) vừa đảm nhiệm công tác chăm sóc sức khỏe, vừa kiêm nhiệm hậu cần cho lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ trên núi. Ban đầu, gia đình định hướng anh học bộ binh tại Trường Sĩ quan Lục quân. Sau đó, tổ chức phân công anh sang ngành quân y. Tháng 10/2002, anh bắt đầu học tại Học viện Quân y và tốt nghiệp tháng 10/2005.

Nhận nhiệm vụ ở ngành mới, anh xác định dù công tác ở vị trí nào cũng phải nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ, chân thành với đồng đội và đáp ứng yêu cầu của cấp ủy, chỉ huy.

Những bước chân giữa đại ngàn

Với anh Phú, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Trong Chiến dịch 500 ngày đêm, khối lượng công việc tăng cao, đồng nghĩa với yêu cầu về sức khỏe và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ cũng lớn hơn.

Bộ đội dùng dụng cụ thủ công đào tìm trong lớp đất đá giữa rừng. Ảnh: Tuấn An

Công việc tìm kiếm không chỉ là những giờ băng rừng. Tại mỗi vị trí nghi vấn, cán bộ, chiến sĩ phải phát quang, đào từng lớp đất, di chuyển đá và kiểm tra kỹ từng dấu vết. Công việc nặng nhọc được thực hiện trong điều kiện địa hình dốc, thiếu không gian thao tác và thời tiết thay đổi thất thường. Mỗi nhát cuốc, nhát xẻng là một lần các chiến sĩ tiến gần hơn đến hy vọng tìm thấy nơi các liệt sĩ đã nằm lại. Nhưng để đi hết hành trình ấy, họ cần một thứ không kém phần quan trọng: sức khỏe.

Và ở phía sau những giờ tìm kiếm căng thẳng ấy là một người luôn thầm lặnh chăm lo đến bữa ăn, sức khỏe và sự an toàn của đồng đội. 

Bữa cơm giữa núi rừng 

Thiếu tá Sầm Minh Phú chuẩn bị bữa trưa bên bếp lửa giữa rừng. Ảnh: Tuấn An

Do đặc thù lực lượng hoạt động phân tán trên núi, Thiếu tá Sầm Minh Phú được chỉ huy giao kiêm nhiệm cả hậu cần và quân y tại thực địa. Không có căn bếp đúng nghĩa, không có đầy đủ dụng cụ như ở đơn vị, nơi tổ chức nấu cơm được dựng lên từ vài tấm bạt, những thanh tre và bếp lửa giữa núi rừng.

Thực phẩm được chế biến ngay tại điểm tìm kiếm để bảo đảm bữa ăn nóng cho bộ đội. Ảnh: Tuấn An

Anh thường hỏi ý kiến, nắm sở thích chung của anh em để thay đổi khẩu phần. Món ăn được luân phiên chế biến theo ngày, khi nướng, lúc xào, khi luộc, vừa bảo đảm dinh dưỡng, vừa giúp mọi người ăn ngon miệng hơn sau nhiều giờ băng rừng, đào tìm trong điều kiện khắc nghiệt. Với người ngoài, đó có thể chỉ là một bữa cơm giản dị, nhưng với những người đang làm nhiệm vụ giữa núi rừng, một bữa ăn nóng, đủ chất và đúng lúc chính là nguồn sức lực để họ tiếp tục công việc.

Thiếu tá Sầm Minh Phú chăm sóc, động viên đồng đội. Ảnh: Tuấn An

Không chỉ lo bữa ăn, Thiếu tá Sầm Minh Phú luôn mang theo đầy đủ cơ số thuốc trong túi cấp cứu. Anh chủ động trao đổi, học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước để sẵn sàng xử trí các tình huống chấn thương, tai nạn có thể xảy ra trong quá trình tìm kiếm.

Địa bàn thực hiện nhiệm vụ vốn hiểm trở, nhiều đá, cây cối và vật cản. Cùng với đó, trong lòng đất vẫn có thể còn sót lại vật cản nổ từ chiến tranh. Vì vậy, với anh, công việc quân y tại thực địa giống như một cuộc "chiến đấu giữa thời bình" - luôn phải chủ động, cẩn trọng và không được phép chủ quan. Đến nay, những sự cố các chiến sĩ gặp phải trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại thực địa chủ yếu là các vết trầy xước nhẹ do va quệt vào đá. Nhưng để có được sự bình yên ấy là sự chuẩn bị thường trực của người quân y - từ thuốc men, sơ cứu đến việc theo dõi sức khỏe từng thành viên trong đội.

Lặng thầm phía sau mỗi bước chân

Chuẩn bị thực phẩm và dụng cụ phục vụ bữa ăn. Ảnh: Tuấn An

Chuẩn bị thực phẩm và dụng cụ phục vụ bữa ăn. Ảnh: Tuấn An

Công việc của Thiếu tá Sầm Minh Phú không chỉ diễn ra khi có người bị thương. Phần lớn thời gian, anh âm thầm làm những việc rất đỗi bình thường: chuẩn bị thực phẩm, nhóm bếp, nấu ăn, kiểm tra thuốc, quan sát sức khỏe anh em và sẵn sàng có mặt khi đồng đội cần.

Thiếu tá Sầm Minh Phú, người lính quân y kiêm nhiệm hậu cần chăm chút từng bữa ăn cho đồng đội. Ảnh: Tuấn An

Những việc ấy ít khi xuất hiện trong khoảnh khắc cao trào của một cuộc tìm kiếm. Nhưng chính sự tận tụy phía sau ấy giúp cán bộ, chiến sĩ có thêm sức khỏe và sự yên tâm để vượt qua những sườn núi đá, những ngày dài trong rừng và những giờ tìm kiếm căng thẳng.

Bữa cơm giữa rừng gắn kết những người cùng chung nhiệm vụ. Ảnh: Tuấn An

Trong những phút nghỉ hiếm hoi, mọi người quây quần bên mâm cơm đơn sơ. Sau những giờ vượt dốc, đào đất đá và tìm kiếm trong rừng, bữa ăn trở thành khoảng nghỉ ngắn ngủi để mọi người lấy lại sức, chia sẻ với nhau và chuẩn bị cho những giờ làm việc tiếp theo.

Cán bộ, chiến sĩ dùng bữa trước khi tiếp tục nhiệm vụ. Ảnh: Tuấn An

Với Thiếu tá Sầm Minh Phú, mong muốn lớn nhất của anh và đồng đội là tìm kiếm, quy tập được nhiều nhất hài cốt liệt sĩ, đồng thời phối hợp thực hiện hiệu quả chương trình xét nghiệm ADN của Chính phủ để xác định danh tính, trả lại tên cho những người đã hy sinh.

Giữa núi đồi trùng điệp, hiểm trở của Tuyên Quang, hành trình ấy được tạo nên từ những công việc lớn lao và cả những việc rất đỗi âm thầm. Có người băng rừng tìm kiếm, có người đào từng lớp đất đá, có người vượt những sườn núi hiểm trở và cũng có người lặng lẽ đứng phía sau lo từng viên thuốc, bữa cơm, cốc nước.

Cán bộ, chiến sĩ tranh thủ dùng bữa giữa rừng, tiếp thêm sức lực cho hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Tuấn An

Thiếu tá Sầm Minh Phú là một trong những người như thế. Anh chăm lo sức khỏe cho đồng đội để họ đủ sức đi tiếp - trên hành trình tìm kiếm những người đã nằm lại sau chiến tranh, đưa các anh trở về với gia đình, quê hương.