Giữa thời đại số, có một Vạn Linh vẫn 'tròn trịa' nét chợ phiên xưa
Giữa nhịp sống hối hả của thời đại số, phiên chợ ngày 27 Tết tại Vạn Linh (Chi Lăng, Lạng Sơn) một không gian văn hóa đặc sắc – nơi thời gian như ngừng lại để nhường chỗ cho những giá trị truyền thống vốn đã bám rễ sâu trong tâm hồn mỗi người con dân tộc Tày, Nùng nơi đây.
Chợ Vạn Linh là loại hình Chợ Phiên, một trong những nét đẹp văn hóa lâu đời nơi hội tụ tinh hoa văn hóa của các dân tộc khu vực núi đá Chi Lăng - Lạng Sơn nói riêng. Chợ phiên truyền thống hiện nay vẫn được duy trì và đặc biệt ở chỗ chỉ mở vào những ngày cố định. Đây là chợ duy nhất họp 5 ngày 1 lần vào âm lịch, cho các xã khu vực phía trên đèo Bén. Chợ Vạn Linh được mở vào các ngày 2, 7, 12, 17, 22, 27 trong các tháng âm lịch.
Ngày 27 tháng Chạp, phiên chợ Tết cuối cùng của năm tại Vạn Linh chính thức khai cuộc
Ngày 27 tháng Chạp, phiên chợ Tết cuối cùng của năm tại Vạn Linh chính thức khai cuộc. Từ tờ mờ sáng, khi sương mờ còn giăng trên những đỉnh núi đá, các gian hàng đã được bày biện tươm tất, sẵn sàng đón dòng người đổ về từ các bản xa. Không khí mua sắm diễn ra khẩn trương ngay từ những giờ đầu. Đặc biệt, các khu vực kinh doanh mặt hàng nhu yếu phẩm như thịt lợn, rau xanh luôn trong tình trạng tấp nập người mua kẻ bán.
Hình ảnh các thiếu nữ rạng rỡ cùng áo dân tộc trong phiên chợ Tết. Ảnh : Ban XDĐ xã Vạn Linh, tỉnh Lạng Sơn
Không cần sạp cao tủ kính, sản vật được bày bán ngay trên những tấm bạt trải tạm hay trong những bao tải thô sơ, thể hiện trọn vẹn sự mộc mạc của vùng cao. Chị Nhị chia sẻ: “Tôi đã phải đến chợ từ rất sớm để có thể tránh được sự đông đúc và mua được những thực phẩm tươi, ngon nhất".
Không cần sạp cao tủ kính, sản vật được bày bán ngay trên những tấm bạt trải tạm hay trong những bao tải thô sơ, thể hiện trọn vẹn sự mộc mạc của vùng cao.
Khu vực thu hút đông đảo các bà nội trợ nhất chính là sạp cá và thực phẩm tươi sống. Hình ảnh những người phụ nữ Tày, Nùng tay thoăn thoắt lựa cá, cân hàng giữa tiếng cười nói rôm rả đã phác họa nên một nhịp sống tràn đầy năng lượng.
Tại đây, người dân không chỉ giao dịch bằng tiền bạc, mà còn trao nhau những lời hỏi thăm bằng tiếng bản địa thân thuộc, thắt chặt thêm tình làng nghĩa xóm trong những ngày cuối năm bận rộn.
Khu vực hàng ăn sáng đơn sơ chính là nơi giữ "lửa" và nhịp thở cho cả phiên chợ.
Một trong những điểm nhấn của phiên chợ 27 Tết chính là sạp bánh kẹo. Hàng chục rổ nhựa chất đầy các loại kẹo đủ màu sắc, từ xanh, đỏ đến tím, vàng, tỏa ra sức hút khó cưỡng đối với những đứa trẻ được mẹ cho đi chợ Tết.
Giữa thời đại của bánh kẹo ngoại nhập, những thức quà truyền thống giản đơn tại chợ phiên vẫn giữ một vị trí độc tôn, là mảnh ghép không thể thiếu trong ký ức tuổi thơ của những người con xứ Lạng.
Nổi bật giữa không gian náo nhiệt ấy là sạp hàng bày bán bánh khảo – thức quà mang linh hồn của Tết người Tày, Nùng xứ Lạng. Khác với những loại bánh công nghiệp đại trà, đây là loại bánh truyền thống do chính tay người dân bản địa tự làm từ những công đoạn tỉ mỉ nhất để đem ra chợ bán phục vụ bà con. Những phong bánh khảo hiện lên đầy rực rỡ với lớp vỏ giấy đủ màu: xanh, đỏ, tím, vàng, được xếp chồng lên nhau ngay ngắn trên những chiếc bàn nhựa đơn sơ, minh chứng cho thành quả lao động cần mẫn của người nông dân trước thềm năm mới.
Trong tâm thức người vùng cao, mỗi chiếc bánh khảo là biểu tượng của sự hòa hợp và đoàn kết. Với lớp vỏ từ gạo nếp tượng trưng cho đất mẹ và phần nhân ngọt bùi đại diện cho tình yêu thương, chiếc bánh chính là sợi dây kết nối giữa người với người, giữa các bản làng và các dân tộc anh em với nhau.
Khi phiên chợ cuối cùng khép lại, cũng là lúc mỗi người dân mang theo hơi ấm của tình quê và niềm hân hoan về với gia đình, sẵn sàng đón một năm mới an khang, thịnh vượng.
Bên cạnh đó, khu vực hàng ăn sáng đơn sơ chính là nơi giữ "lửa" và nhịp thở cho cả phiên chợ. Dưới mái lá đơn sơ, người dân quây quần chờ đợi bữa sáng. Hình ảnh những chiếc xe máy cũ dựng sát bên hông quán, thực khách ngồi sát vai nhau vừa ăn vừa trò chuyện râm ran là minh chứng sống động cho nét văn hóa cộng đồng bền chặt.
Chợ Tết Vạn Linh không đơn thuần là nơi mua bán những nhu yếu phẩm, đó là nơi bản sắc dân tộc được phô bày một cách tự nhiên nhất qua cách ăn, cách mặc và những sản phẩm tự tay vun trồng, chăm sóc cùng cách đối đãi chân tình giữa người với người. Khi phiên chợ cuối cùng khép lại, cũng là lúc mỗi người dân mang theo hơi ấm của tình quê và niềm hân hoan về với gia đình, sẵn sàng đón một năm mới an khang, thịnh vượng.
