Gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy số

Lực lượng công an hướng dẫn người dân xã Lợi Bác sử dụng ứng dụng VNeID

Kế hoạch hành động 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số được Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh ban hành ngày 19/7/2026. Trên cơ sở kế hoạch, các cơ quan, đơn vị rà soát, xác định những vấn đề còn vướng mắc, phân loại và đề ra giải pháp xử lý phù hợp với thực tế.

Nhận diện, khắc phục điểm nghẽn

Qua rà soát, tỉnh xác định các nhóm điểm nghẽn chủ yếu. Trong đó, hạ tầng số chưa đồng bộ, còn 28 thôn, bản thuộc vùng lõm sóng thông tin di động; chất lượng internet tại một số địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa chưa ổn định. Nguồn nhân lực chuyên trách còn thiếu, nhất là trong lĩnh vực công nghệ thông tin, an toàn thông tin; tại cấp xã, nhiệm vụ tham mưu về chuyển đổi số chủ yếu do cán bộ kiêm nhiệm đảm nhận. Bên cạnh đó, dữ liệu chưa được khai thác đầy đủ, việc kết nối, chia sẻ, tái sử dụng còn hạn chế; cơ chế và nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn.

Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động xử lý những vấn đề thuộc thẩm quyền, đồng thời rà soát, bảo đảm các điều kiện về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và an toàn thông tin. Các xã, phường và đơn vị liên quan căn cứ tình hình thực tế để xác định nguyên nhân, lựa chọn giải pháp, triển khai từng nhiệm vụ cụ thể.

Một trong những nhiệm vụ được ưu tiên là khắc phục các điểm lõm sóng, từng bước hoàn thiện hạ tầng viễn thông. Ngày 6/10/2026, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức lễ xuất quân triển khai kéo cáp quang phục vụ phát sóng các trạm phủ lõm của Viettel trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, 44 cán bộ, chiến sĩ được huy động thực hiện kéo cáp quang, cố định cáp trên cột điện với 20 tuyến tại các xã: Tân Tiến, Kháng Chiến, Đoàn Kết, Hoàng Văn Thụ, Thiện Thuật, Quý Hòa, Hồng Phong, Hội Hoan, Thiện Hòa, Kiên Mộc, Lợi Bác, Xuân Dương và Thống Nhất.

Thượng tá Nguyễn Văn Tiến, Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết: “Trong đợt ra quân, lực lượng thi công sẽ thực hiện theo phương pháp cuốn chiếu, làm đến đâu hoàn thiện đến đó, bảo đảm tiến độ, yêu cầu kỹ thuật và an toàn trong quá trình thực hiện”. Việc triển khai hệ thống cáp quang góp phần khắc phục hạn chế về vùng phủ sóng, nâng cao chất lượng truyền dẫn, từng bước hoàn thiện hạ tầng thông tin, đáp ứng yêu cầu thông tin liên lạc phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh trên địa bàn.

Cùng với sự tham gia của lực lượng vũ trang, các ngành, cơ quan, đơn vị và địa phương phối hợp triển khai nhiều giải pháp xử lý điểm lõm sóng. Đến nay, 13/13 điểm tại trụ sở cơ quan nhà nước, cơ sở giáo dục, y tế công lập chưa bảo đảm nguồn điện hoặc bị lõm sóng đã được khắc phục. Trong đó, 9 điểm được tối ưu mạng lưới, 3 điểm lắp đặt Starlink và 1 điểm được xử lý ổn định nguồn điện. Đối với các thôn, bản lõm sóng, tỉnh đã xóa 21/28 điểm, góp phần cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ viễn thông của người dân.

Viettel Lạng Sơn lắp đặt thiết bị thu phát sóng vệ tinh Starlink xóa lõm sóng tại xã Lợi Bác

Song song với hoàn thiện hạ tầng, tỉnh chú trọng sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư. Việc bổ sung thiết bị cho bộ phận một cửa cấp xã được thực hiện theo nguyên tắc tận dụng thiết bị hiện có, chỉ nâng cấp, thay thế những thiết bị cấu hình thấp, hết khấu hao hoặc hư hỏng. Cách làm này vừa đáp ứng yêu cầu vận hành, vừa hạn chế đầu tư dàn trải, tránh lãng phí nguồn lực.

Đối với dữ liệu và dịch vụ công, tỉnh tập trung khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, nâng cao hiệu quả khai thác thông tin đã có và tổ chức lại quy trình giải quyết thủ tục hành chính. UBND tỉnh đã ban hành khung kiến trúc dữ liệu, khung quản trị, quản lý dữ liệu; xây dựng kế hoạch thu thập, tích hợp dữ liệu vào kho dữ liệu dùng chung. Đồng thời, tỉnh lựa chọn 10 thủ tục hành chính có tần suất giao dịch cao để tái thiết kế quy trình theo hướng đơn giản hóa thành phần hồ sơ, giảm thao tác và tăng khả năng tái sử dụng dữ liệu. Qua đó, từng bước chuyển từ số hóa quy trình hiện có sang tổ chức lại quy trình trên nền dữ liệu.

Đối với lĩnh vực an ninh mạng, điểm nghẽn được Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh chỉ ra là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND cấp xã không có bộ phận chuyên trách về công nghệ thông tin và an toàn thông tin; đội ngũ cán bộ trực tiếp quản lý, vận hành hệ thống chủ yếu là kiêm nhiệm, chưa đáp ứng yêu cầu thực hiện. Trong khi đó UBND cấp xã không có khả năng thực hiện đầy đủ các trách nhiệm của chủ quản hệ thống thông tin theo quy định.  

Trước thực tế đó, Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh đã rà soát, tham mưu thống nhất UBND tỉnh là chủ quản; Công an tỉnh là cơ quan chuyên trách về an toàn thông tin; UBND các xã, phường trực tiếp quản lý, khai thác, vận hành hệ thống. Đại tá Nguyễn Thái Sơn, Trưởng Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh cho biết: Cách phân định này giúp rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, tạo thuận lợi cho cơ sở trong hoàn thiện hồ sơ và triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn hệ thống thông tin. Đặc biệt, Nghị định số 331/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 của Chính phủ về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin được ban hành đã tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc pháp lý, tạo cơ sở để triển khai thống nhất trên toàn tỉnh.  

Thực tế triển khai cho thấy, tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số không chỉ dừng ở khắc phục những hạn chế trước mắt, mà cần giải pháp đồng bộ về hạ tầng, nhân lực, dữ liệu và cơ chế vận hành. Trên cơ sở nhận diện đúng những khó khăn, vướng mắc, tỉnh tập trung phân công rõ trách nhiệm, xác định tiến độ và gắn từng nhiệm vụ với kết quả cụ thể.

Rõ trách nhiệm, nâng cao hiệu quả thực thi

Cùng với xác định các điểm nghẽn, tỉnh triển khai đồng bộ giải pháp, gắn từng nhiệm vụ với tiến độ, đầu mối chịu trách nhiệm và sản phẩm cụ thể. Đối với hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, nền tảng và dịch vụ số, yêu cầu đặt ra là phải vận hành thực tế, có dữ liệu, có người sử dụng; ưu tiên các nền tảng, cơ sở dữ liệu dùng chung, tăng cường kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu, hạn chế đầu tư trùng lặp, đồng thời bảo đảm an ninh mạng, an toàn hệ thống và bảo vệ dữ liệu.

Người dân xã Lợi Bác được hướng dẫn sử dụng ứng dụng số

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Đối với hạ tầng số, sở phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông rà soát, khảo sát từng vị trí còn thiếu điện, lõm sóng tại trụ sở cơ quan nhà nước, cơ sở giáo dục, y tế công lập và các thôn, bản. Trên cơ sở đặc điểm cụ thể của từng địa điểm, chúng tôi lựa chọn phương án phù hợp; nơi có thể khắc phục bằng kỹ thuật thì tối ưu mạng lưới, tăng công suất, bổ sung ăng-ten; nơi khó triển khai hạ tầng truyền thống thì sử dụng thiết bị vệ tinh tầm thấp Starlink. Với các điểm chưa bảo đảm nguồn điện, phương án cung cấp, ổn định nguồn điện cũng được phối hợp xử lý.

Bên cạnh hạ tầng, tỉnh chú trọng tháo gỡ khó khăn về nhân lực chuyển đổi số. Các cơ quan chức năng rà soát, xác định vị trí việc làm về công nghệ thông tin, chuyển đổi số tại các cơ quan, đơn vị và chính quyền cơ sở; triển khai chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 179/2025/NĐ-CP, UBND tỉnh đã phê duyệt danh sách 33 công chức, viên chức làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số, an toàn thông tin, an ninh mạng được hưởng hỗ trợ, đồng thời giao bổ sung kinh phí dự toán ngân sách thực hiện chính sách trong năm 2026.

Đối với dữ liệu và dịch vụ công, tỉnh đẩy mạnh kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu, từng bước đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Trong lĩnh vực an toàn thông tin, việc phân định rõ trách nhiệm giữa UBND tỉnh, Công an tỉnh và UBND cấp xã, phường góp phần tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, vận hành hệ thống thông tin tại cơ sở.

Các giải pháp được triển khai gắn với tiến độ và kết quả cụ thể. Đến tháng 10/2026, tỉnh đã hoàn thành 291/296 nhiệm vụ được giao liên quan trực tiếp đến chuyển đổi số, đạt 98,3%; 5 nhiệm vụ còn lại đang được thực hiện trong thời hạn quy định.

Chiến dịch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh đang tiếp tục được triển khai. Kết quả bước đầu cho thấy, việc xác định rõ vấn đề cần xử lý, phân công trách nhiệm cụ thể, kiểm soát tiến độ và gắn nhiệm vụ với sản phẩm đầu ra đã góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện. Với phương châm “Chủ động triển khai, không chờ có đủ mọi điều kiện mới bắt đầu”, tỉnh tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai.

Từ nay đến khi chiến dịch kết thúc vào tháng 11/2026, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn mà còn phải bảo đảm các sản phẩm có thể kiểm chứng, được đưa vào vận hành và khai thác thực tế. Đây là cơ sở để tỉnh tiếp tục hoàn thiện nền tảng số, nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ người dân, doanh nghiệp, từng bước đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.