Gỡ khó hạ tầng-Tạo lực đẩy cho nuôi trồng thủy, hải sản

Thực tế cho thấy, nhiều vùng nuôi vẫn đang phải đối mặt với những "điểm nghẽn" về đê bao, điện, giao thông và hệ thống cấp, thoát nước. Những bất cập này không chỉ làm gia tăng rủi ro trong sản xuất mà còn cản trở mục tiêu phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp, toàn tỉnh hiện có hơn 9.700ha nuôi trồng thủy sản. 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng nuôi trồng đạt khoảng 9.500 tấn, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước; riêng diện tích nuôi tôm công nghệ cao đạt gần 193ha. Những con số này cho thấy dư địa phát triển của ngành còn rất lớn.

Song, phía sau những tín hiệu tích cực vẫn là không ít trăn trở. Nhiều vùng nuôi được hình thành từ nhiều năm trước nhưng hệ thống thủy lợi, đê bao, giao thông nội vùng, điện sản xuất và các công trình xử lý môi trường đã xuống cấp hoặc chưa được đầu tư đồng bộ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, những hạn chế này đang trở thành lực cản đối với sự phát triển của lĩnh vực thủy sản.

Hạ tầng chưa đồng bộ

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nhiều địa phương ven biển như Nam Cửa Việt, Bến Hải, Vĩnh Thủy, Tân Gianh... đã xác định nuôi trồng thủy sản là hướng phát triển chủ lực. Tuy nhiên, tại các vùng nuôi tập trung, "bài toán" hạ tầng vẫn chưa có lời giải trọn vẹn.

Tại thôn Lưỡng Kim, xã Nam Cửa Việt, gia đình ông Nguyễn Hữu Chiến đã nhiều năm gắn bó với nghề nuôi tôm thẻ chân trắng. Mỗi vụ nuôi là khoản đầu tư hàng trăm triệu đồng từ con giống, thức ăn đến hệ thống quạt nước và xử lý môi trường. Điều khiến ông lo lắng nhất không phải ở đầu ra sản phẩm mà là những rủi ro từ hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất.

Ông Nguyễn Hữu Chiến chia sẻ, mỗi mùa mưa bão, nước biển dâng hoặc triều cường đều khiến người dân nơm nớp lo ngại bởi hệ thống đê bao chưa được kiên cố. Chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ vùng nuôi và cả diện tích sản xuất lúa của hợp tác xã (HTX).

Không chỉ riêng hộ ông Chiến, đây cũng là nỗi lo chung của 62 thành viên HTX Sản xuất kinh doanh dịch vụ tổng hợp nông nghiệp Lưỡng Kim với khoảng 64ha nuôi trồng thủy sản. Theo ông Lê Văn Khánh, Giám đốc HTX, nhiều năm qua HTX đã chủ động đầu tư nâng cấp một số hạng mục phục vụ sản xuất nhưng nguồn lực còn hạn chế. Trong khi đó, những công trình lớn như hệ thống điện phục vụ nuôi trồng thủy sản vượt quá khả năng đầu tư của HTX và rất cần sự hỗ trợ từ Nhà nước.

Thực tế cho thấy, khi hạ tầng chưa hoàn chỉnh, người dân buộc phải tự bỏ thêm kinh phí để gia cố ao nuôi, kéo điện, bơm nước hoặc xử lý môi trường. Điều này khiến chi phí sản xuất tăng cao, giảm sức cạnh tranh của sản phẩm. Quan trọng hơn, việc ứng dụng công nghệ cao hay phát triển nuôi trồng theo hướng an toàn sinh học cũng gặp nhiều trở ngại.

Người nuôi tôm xã Nam Cửa Việt mong muốn có hệ thống đê bao kiên cố để phát triển kinh tế ổn định - Ảnh: M.H

Ông Đặng Huy Bằng, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Nam Cửa Việt cho rằng, hạ tầng đang là "nút thắt" lớn đối với sự phát triển của lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Theo ông, nếu hệ thống đê bao, điện và giao thông được đầu tư đồng bộ sẽ tạo điều kiện để người dân mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Không chỉ tại Nam Cửa Việt, câu chuyện tương tự cũng diễn ra ở xã Hoàn Lão. Nơi đây, nhiều vùng nuôi vẫn chịu ảnh hưởng khi mưa lớn hoặc triều cường xuất hiện. Hệ thống giao thông nội vùng và các tuyến kênh cấp, thoát nước chưa hoàn thiện khiến nhiều ao nuôi bị ngập úng, nguồn nước ô nhiễm, kéo theo nguy cơ phát sinh dịch bệnh và giảm năng suất.

Theo bà Phan Thị Quy, Phó trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Hoàn Lão, để tháo gỡ những khó khăn này cần nguồn lực đầu tư rất lớn, vượt quá khả năng cân đối của địa phương. Vì vậy, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, ngành nhằm từng bước hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất.

Rõ ràng, những bất cập về hạ tầng không chỉ làm gia tăng rủi ro cho người nuôi mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng phát triển vùng nuôi tập trung, quy mô lớn và ứng dụng công nghệ cao mà tỉnh đang hướng tới.

Chìa khóa cho phát triển bền vững

Thực tế thời gian qua cho thấy, ở những nơi được đầu tư đồng bộ về giao thông, thủy lợi và điện sản xuất, hiệu quả kinh tế từ nuôi trồng thủy sản đã có sự thay đổi rõ rệt. Nhiều vùng đất bãi bồi, nhiễm mặn trước đây nay đã trở thành các khu nuôi tôm công nghệ cao, mang lại giá trị hàng tỉ đồng mỗi năm. Hệ thống đường giao thông nội đồng giúp vận chuyển vật tư, thu hoạch thuận lợi; điện lưới ổn định tạo điều kiện vận hành máy móc; còn các công trình thủy lợi góp phần kiểm soát môi trường nước, hạn chế dịch bệnh.

Tuy nhiên, trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu với tình trạng nước biển dâng, xâm nhập mặn và thời tiết cực đoan, yêu cầu đầu tư hạ tầng không còn là nhu cầu trước mắt mà đã trở thành nhiệm vụ lâu dài đối với các địa phương ven biển.

Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra hạ tầng nuôi trồng thủy sản ở xã Cửa Tùng và các địa phương trong tỉnh - Ảnh: M.H

Theo ông Nguyễn Hữu Vinh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường: “Đầu tư hạ tầng từ nguồn kinh phí của Trung ương từ chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2026-2030 là điều kiện tiên quyết để góp phần phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững. Khi các công trình thiết yếu được hoàn thiện, người dân sẽ yên tâm đầu tư sản xuất, doanh nghiệp mạnh dạn liên kết, từ đó hình thành chuỗi giá trị ổn định và nâng cao sức cạnh tranh của thủy sản địa phương, góp phần quan trọng vào thực hiện mục tiêu kinh tế của tỉnh”.

Có thể thấy, những kiến nghị của người dân và chính quyền cơ sở đều xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Những công trình như kiên cố hóa đê bao chống xâm nhập mặn, nâng cấp lưới điện hạ thế đủ tải hay quy hoạch hệ thống cấp thoát nước tách biệt đều vượt quá khả năng đầu tư của các HTX và địa phương.

Trong bối cảnh Quảng Trị đang hướng đến mục tiêu phát triển nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị gia tăng, việc tháo gỡ các "điểm nghẽn" về hạ tầng càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Hơn hết, một nền hạ tầng đồng bộ sẽ trở thành "bệ đỡ" vững chắc để người dân yên tâm gắn bó với nghề, chủ động ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu và khai thác hiệu quả tiềm năng của vùng ven biển.

Đây cũng chính là "chìa khóa" để lĩnh vực nuôi trồng thủy, hải sản Quảng Trị phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp của tỉnh trong những năm tới.