Gói chi tiêu khí hậu 8 tỷ Euro và ngã rẽ của danh tiếng 'xanh' nước Đức

Các tua-bin gió thường gây tranh cãi, nhưng là một phần không thể thiếu trong quá trình chuyển đổi sang tương lai năng lượng sạch. Ảnh: BildFunkMV/IMAGO

Từ hạn hán, nắng nóng kỷ lục đến lũ lụt và bão, những hệ lụy của biến đổi khí hậu đang ngày càng trở nên quen thuộc. Trước thực tế đó, chính phủ Đức đã công bố một chương trình bảo vệ khí hậu mới nhằm giảm thiểu các tác động cực đoan trong tương lai do phát thải khí nhà kính gây ra.

Theo quy định pháp lý, Đức phải cắt giảm ít nhất 65% lượng phát thải CO2 vào năm 2030 so với mức năm 1990. Tuy nhiên, tiến độ hiện tại cho thấy nước này đang còn cách khá xa mục tiêu.

Bộ trưởng Môi trường Đức- Carsten Schneider cho rằng chương trình mới sẽ tạo “cú hích” cho bảo vệ khí hậu, đồng thời giúp giảm phụ thuộc vào nguồn dầu khí nhập khẩu đắt đỏ và thiếu ổn định. Dù vậy, ông cũng thừa nhận cần thêm nhiều tiến triển trong thời gian tới.

GÓI 8 TỶ EURO: THAM VỌNG LỚN, RỦI RO LỠ HẸN MỤC TIÊU

Một trong những chỉ trích lớn nhất là kế hoạch này được xây dựng dựa trên các số liệu đã lỗi thời.

Theo dữ liệu của năm trước, Đức cần giảm thêm khoảng 25 triệu tấn CO2 để đạt mục tiêu khí hậu. Tuy nhiên, dự báo mới do Bộ Môi trường và Cơ quan Môi trường Liên bang công bố cho thấy con số thực tế có thể lên tới 30 triệu tấn trước cuối thập kỷ.

Bộ trưởng Môi trường Đức, Carsten Schneider, trình bày chương trình khí hậu. Ảnh: Christian Ditsch/epd-bild/picture alliance

“Trên lý thuyết, chương trình này vừa đủ để đạt mục tiêu 2030 nhưng chỉ vì chính phủ đang làm việc với số liệu cũ,” ông Christoph Bals, người đứng đầu tổ chức Germanwatch, nhận định.

Hội đồng Chuyên gia về Biến đổi Khí hậu- cơ quan tư vấn khoa học độc lập cũng cho rằng các kế hoạch hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp lý. Cơ quan này kêu gọi các biện pháp đổi mới dựa trên cơ chế khuyến khích, đồng thời chỉ ra sự thiếu thông tin về hiệu quả chi phí và hỗ trợ cho các hộ thu nhập thấp.

PHỤ THUỘC NHIÊN LIỆU HÓA THẠCH: “GÓT CHÂN ACHILLES” CỦA ĐỨC

Dù một số lĩnh vực đã ghi nhận mức giảm phát thải đáng kể trong những năm gần đây, Cơ quan Môi trường Liên bang cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ sự suy yếu của nền kinh tế.

Trong khi đó, dù rừng tại Đức đang hấp thụ nhiều CO2 hơn, lợi ích này lại bị bù đắp bởi mức phát thải gia tăng trong các lĩnh vực giao thông và xây dựng.

Bà Katharina Dröge, lãnh đạo nhóm nghị sĩ Đảng Xanh, mô tả chương trình khí hậu mới là “một sự lừa dối trắng trợn”. Bà cũng chỉ trích việc chính phủ cho phép tiếp tục lắp đặt hệ thống sưởi bằng dầu và khí, cho rằng điều này có thể khiến người dân rơi vào “bẫy chi phí”.

Quá trình điện khí hóa giao thông tại Đức diễn ra chậm chạp. Ảnh: Jochen Tack/IMAGO

Chính sách khí hậu của Đức và châu Âu cũng đang bị theo dõi với sự hoài nghi từ cộng đồng quốc tế.

Theo bà Pooja Ramamurthi từ Trung tâm Tiến bộ Kinh tế - Xã hội Ấn Độ, Đức vẫn được xem là một trong những quốc gia tham vọng nhất trong chuyển đổi xanh, nhưng các vấn đề khí hậu và năng lượng dường như đang mất dần ưu tiên.

Những yếu tố đáng chú ý bao gồm nguy cơ Đức không đạt mục tiêu khí hậu, tiến trình loại bỏ than chậm hơn dự kiến, việc cắt giảm trợ cấp xe điện, cũng như quyết định của Liên minh châu Âu không cấm động cơ đốt trong từ năm 2035.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Ấn Độ cũng bày tỏ lo ngại về các khoản thu CO2 đối với hàng hóa sử dụng nhiều năng lượng như thép xuất khẩu vào EU.

Trong bối cảnh giá dầu khí tăng mạnh do xung đột tại Iran, sự phụ thuộc của Đức và châu Âu vào nhiên liệu hóa thạch tiếp tục bộc lộ rõ. Các chuyên gia cảnh báo đây là rủi ro lớn đối với cả an ninh năng lượng và mục tiêu khí hậu dài hạn.

Theo DW, gói biện pháp mới hiện đang được Hội đồng Chuyên gia về Biến đổi Khí hậu đánh giá chi tiết. Nếu không đáp ứng các yêu cầu pháp lý, chính phủ Đức có thể đối mặt với các vụ kiện trong thời gian tới. Điều này cho thấy con đường đạt mục tiêu khí hậu của Đức vẫn còn nhiều thách thức phía trước.

Trọng Hoàng