Gợi mở hướng phát triển vùng Thiên Cầm từ giá trị văn hóa, lịch sử

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Hội thảo quy tụ các nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử trong và ngoài tỉnh, tập trung trao đổi ba nhóm nội dung: những vấn đề lý luận; tiềm năng và định hướng phát triển Thiên Cầm; Hoàng đế Hồ Quý Ly với Thiên Cầm, Hà Tĩnh.

Các tham luận làm rõ mối quan hệ giữa giá trị văn hóa, lịch sử với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của một địa phương. Theo đó, văn hóa không chỉ là lĩnh vực cần bảo tồn mà còn là nguồn lực tạo bản sắc, sức hấp dẫn cho du lịch, dịch vụ và nâng cao chất lượng sống của cộng đồng.

TS Nguyễn Ái Học - Viện trưởng Viện Phát triển Công nghệ và Văn hóa - Giáo dục (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) trình bày báo cáo đề dẫn hội thảo.

Đối với vùng Thiên Cầm, các nhà nghiên cứu tập trung nhận diện những tầng giá trị lịch sử, văn hóa của không gian Thiên Cầm - Kỳ La - Nhượng Bạn; phân tích vai trò của cảnh quan biển, di sản làng biển, tín ngưỡng dân gian, nghề truyền thống và ký ức cộng đồng trong quá trình phát triển địa phương.

PGS.TS Võ Quang Trọng - Nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học trình bày tham luận “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa làng biển Nhượng Bạn”.

Nhiều giải pháp được đề xuất như phát triển du lịch xanh, du lịch di sản văn hóa, du lịch cộng đồng; bảo tồn và phát huy các công trình kiến trúc, di tích, lễ hội, làng nghề biển. Một số tham luận nhấn mạnh cần xây dựng mô hình liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân, trong đó cộng đồng là chủ thể gìn giữ, cung cấp các giá trị văn hóa; doanh nghiệp kết nối thị trường, còn chính quyền hỗ trợ cơ chế, hạ tầng và công tác bảo tồn.

Ông Thái Văn Sinh - Nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Văn hóa Hà Tĩnh trình bày tham luận “Một vài suy nghĩ về định danh vùng Thiên Cầm và những giá trị văn hóa, lịch sử đặc trưng cần khai thác, phát huy trong giai đoạn hội nhập, phát triển”.

Hội thảo cũng đề cập việc ứng dụng công nghệ số trong nghiên cứu, bản đồ hóa di sản, xây dựng cơ sở dữ liệu, sản phẩm giáo dục trải nghiệm và các tuyến tham quan văn hóa. Đây là hướng tiếp cận phù hợp nhằm đưa các giá trị lịch sử, văn hóa đến gần hơn với cộng đồng, du khách và thế hệ trẻ.

Một nội dung nhận được sự quan tâm là các giá trị lịch sử, văn hóa gắn với Hoàng đế Hồ Quý Ly tại Thiên Cầm. Các nhà nghiên cứu đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ lịch sử, triết học, di sản và ký ức cộng đồng; đồng thời đề xuất tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ sở khoa học cho việc bảo tồn, phát huy giá trị Đền thờ Hoàng đế Hồ Quý Ly trong tổng thể không gian di sản văn hóa địa phương.

PGS.TS Nguyễn Viết Chữ (Viện Phát triển Công nghệ và Văn hóa - Giáo dục) trình bày tham luận “Ý nghĩa của việc công nhận di tích lịch sử - văn hóa Đền thờ Hoàng đế Hồ Quý Ly tại Thiên Cầm, Hà Tĩnh”.

Những kết quả nghiên cứu và ý kiến tại hội thảo là nguồn tư liệu tham khảo quan trọng để địa phương tiếp tục xây dựng cơ chế phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng; khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa - lịch sử, tạo nền tảng phát triển vùng Thiên Cầm theo hướng bền vững, có bản sắc.