Góp sức quảng bá văn hóa xứ Quảng
ĐNCT - Hướng về Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, hơn một tháng qua, trên các nền tảng của Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng đã chuyển tải rất nhiều tác phẩm báo chí ở các loại hình nhằm quảng bá, tôn vinh truyền thống đại đoàn kết và bản sắc văn hóa xứ Quảng.
Trong dòng chảy ấy, chương trình truyền hình gameshow “Quê mình xứ Quảng” mùa thứ mười tạo điểm nhấn, khơi dậy sắc màu làng quê và hương vị nghệ thuật truyền thống. Những ngày hội nhắc rằng văn hóa chỉ thật sự sống khi được cộng đồng gìn giữ, trao truyền bền bỉ.
Quảng bá văn hóa không chỉ là kể tên di tích hay giới thiệu danh thắng. Điều cần là để mỗi làng quê cất tiếng, để người dân kể chuyện quê hương bằng ký ức và niềm tự hào. Đó cũng là cách giữ hồn quê trong nhịp sống đổi thay. Người dân là chủ thể làm nên, gìn giữ và trao truyền những giá trị ấy.
Tiếp nối chín mùa trước, hành trình đã đến 52 xã, phường; mùa thứ mười được tổ chức từ làng quê trung du bán sơn địa Sơn Cẩm Hà, đến Thu Bồn, Tam Mỹ, Điện Bàn Tây và xã đảo Tam Hải. Mỗi điểm dừng mang dáng hình đất đai, lịch sử và sinh hoạt cộng đồng. Ở Sơn Cẩm Hà, nông dân bước vào sân chơi sau giờ lao động, mang theo những sản vật đặc trưng như trái lòn bon, bưởi da xanh. Đáng quý hơn cùng các phần thi vui nhộn là dịp bà con gặp gỡ, hiểu nhau, cùng làm nên ngày hội làng quê.
Đến Thu Bồn, câu hát “Thu Bồn chở nặng phù sa” gợi dậy cả dòng sông bồi đắp nên những cánh đồng, xóm làng trù phú. Ở Điện Bàn Tây, những câu vè về La Huân, Giáo Ái, Thủy Bồ gợi ký ức về người chí sĩ Trần Quý Cáp cùng các giá trị lịch sử. “La Huân truyền thống sáng ngời/ Cha ông bất khuất muôn đời vẻ vang/ Trần Quý Cáp vẫn hiên ngang/ Gương người chí sĩ thắm trang sử vàng”. Lịch sử quê nhà sống trong cách người dân nhắc nhớ một cách thấm thía như thế.
Ở Tam Mỹ, văn hóa mở ra từ tín ngưỡng và đạo lý cội nguồn. Lời vè “Về với Tam Mỹ quê tôi/ Văn hóa tín ngưỡng thờ tổ tiên, ông bà/ Thờ Tiền hiền lập nghiệp mà khai cơ” gợi nếp sống qua nhiều thế hệ. Việc thờ kính tổ tiên, tưởng nhớ tiền hiền nối con người với quê quán và công cuộc khai sơn phá thạch của cha ông. Tam Mỹ còn có ký ức về ngọn lửa đồng khởi năm 1961 ở Tứ Mỹ, Kỳ Sanh, mở ra bước ngoặt cho cách mạng tiến về đồng bằng.
Ở Tam Hải, sắc màu văn hóa biển hiện lên qua bả trạo, tín ngưỡng cầu ngư, tục thờ cá Ông. Đan lưới, chuyển dừa, bắt lươn hay chuyện nghề biển đã thành chất liệu truyền hình. Phía sau là tri thức dân gian, kinh nghiệm thích ứng thiên nhiên và tinh thần cộng đồng cư dân vùng biển.
Đi qua các ngày hội, nghe câu hò kéo chài Nam Trung Bộ: “Tình quê - bà con lân lý có nhau/ Tối lửa tắt đèn - tương thân tương ái - ốm đau đỡ đần”, là chúng ta được nhắc nhớ thông điệp giản dị về nghĩa xóm tình làng. Đại đoàn kết được bồi đắp từ sự sẻ chia khi khó khăn, từ những lần cùng nhau làm việc và từ cách cộng đồng gìn giữ tiếng nói, phong tục, ký ức.
Giá trị của “Quê mình xứ Quảng” không chỉ nằm ở số mùa hay địa phương đã đi qua. Chương trình tiếp cận văn hóa từ cơ sở, để mỗi vùng đất tự giới thiệu bằng điều gần gũi. Một câu hò, điệu hát, sản vật, món ăn, nghề truyền thống hay chuyện kể về người xưa đều mở cánh cửa vào chiều sâu văn hóa. Khi lên sóng, lan tỏa qua các nền tảng, những điều bình dị ấy dễ đến với công chúng, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa cha ông trao truyền.
Quảng bá văn hóa không phải làm cho khác lạ bản sắc đi để hấp dẫn người ngoài, mà là giúp những giá trị di sản vốn có được nhận diện, trân trọng, tiếp nối. Một chương trình truyền hình không thay thế công việc bảo tồn, phát huy toàn bộ di sản ấy, nhưng có thể góp nhịp cầu để di sản bước ra khỏi làng xóm, để người trẻ hiểu hơn nơi mình sinh ra, để câu hát tưởng đã xa ngái lại cất lên giữa đời sống hôm nay.
Khi mỗi người dân thấy mình có phần trong câu chuyện chung, văn hóa trở thành tiếng nói tự nhiên của cộng đồng, thành sức mạnh gắn kết sâu sắc con người với quê hương, nguồn cội.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/gop-suc-quang-ba-van-hoa-xu-quang-3359149.html
