Gout mạn tính gây biến dạng khớp tay, chân xử trí ra sao?

Trong đó, tình trạng lắng đọng tinh thể urat hình thành các hạt tophi dẫn đến biến dạng khớp tay, chân là một trong những hậu quả nặng nề, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Đau khớp kéo dài nhưng không điều trị đúng cách

Các bác sĩ tại Trung tâm Y tế Anh Sơn (Nghệ An) vừa tiếp nhận một trường hợp điển hình của gout mạn tính nặng. Bệnh nhân là nam, 64 tuổi nhập viện trong tình trạng xuất hiện nhiều khối u cứng ở bàn tay, gây biến dạng rõ rệt các khớp và hạn chế vận động nghiêm trọng.

Theo bệnh sử, người bệnh đã bị đau khớp trong nhiều năm nhưng không đi khám chuyên khoa, chủ yếu tự ý dùng thuốc giảm đau khi xuất hiện các cơn đau cấp. Việc điều trị không đúng cách khiến bệnh tiến triển âm thầm nhưng ngày càng nặng.

Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ acid uric máu của bệnh nhân lên tới 563,2 mmol/l – mức rất cao. Các tinh thể urat đã lắng đọng trong thời gian dài, hình thành nhiều hạt tophi lớn, phá hủy cấu trúc khớp. Từ đó, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc gout mạn tính giai đoạn muộn.

Trường hợp này là hồi chuông cảnh báo đối với nhiều người bệnh gout còn chủ quan, chưa tuân thủ điều trị hoặc tự ý dùng thuốc.

Hình ảnh nhiều khối u cứng ở bàn tay, gây biến dạng rõ rệt các khớp

Hạt tophi – "thủ phạm" gây biến dạng khớp

Ở giai đoạn mạn tính, gout thường đi kèm với sự xuất hiện của các hạt tophi. Đây là những khối u cứng hình thành do sự lắng đọng lâu ngày của tinh thể urat trong dịch khớp hoặc các mô mềm xung quanh khớp.

Ban đầu, các hạt tophi thường nhỏ, không gây đau nhiều nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, theo thời gian, khi nồng độ acid uric trong máu không được kiểm soát, các hạt này sẽ phát triển lớn dần và gây ra hàng loạt vấn đề nghiêm trọng:

Gây đau nhức kéo dài tại khớp
Làm tổn thương sụn khớp, phá hủy bề mặt khớp
Gây biến dạng khớp, đặc biệt ở bàn tay, bàn chân
Làm hạn chế vận động, ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày
Không chỉ dừng lại ở đó, trong nhiều trường hợp, hạt tophi có thể bị vỡ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng, viêm xương. Khi tình trạng trở nên nghiêm trọng, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ phải cắt cụt chi, thậm chí nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng.

Dấu hiệu nhận biết gout mạn tính

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

Đau khớp tái đi tái lại nhiều lần, đặc biệt ở ngón chân cái, cổ chân, bàn tay
Xuất hiện các khối u cứng quanh khớp, khuỷu tay, vành tai
Khớp bị biến dạng, cứng khớp
Khó khăn trong vận động, cầm nắm hoặc đi lại
Một số trường hợp có thể viêm, sưng đỏ hoặc chảy dịch tại vị trí hạt tophi

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp người bệnh có cơ hội can thiệp kịp thời, hạn chế biến chứng.

Gout mạn tính cần làm gì để kiểm soát bệnh?

Theo các chuyên gia, gout mạn tính là bệnh cần điều trị lâu dài và theo dõi chặt chẽ. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoặc bỏ điều trị khi thấy triệu chứng giảm.

Thăm khám chuyên khoa định kỳ: Người bệnh nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa cơ xương khớp để được đánh giá mức độ bệnh và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Kiểm soát nồng độ acid uric máu: Đây là mục tiêu quan trọng nhất trong điều trị gout. Bác sĩ có thể chỉ định các thuốc giúp giảm sản xuất hoặc tăng đào thải acid uric.

Tuân thủ điều trị: Việc dùng thuốc cần đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định. Không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều lượng.

Xử trí hạt tophi: Trong một số trường hợp, các hạt tophi lớn gây biến dạng hoặc có nguy cơ nhiễm trùng có thể cần can thiệp ngoại khoa để loại bỏ.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò quan trọng

Bên cạnh điều trị bằng thuốc, chế độ ăn uống và lối sống có ảnh hưởng lớn đến việc kiểm soát bệnh gout.

Chế độ ăn hợp lý: Hạn chế thực phẩm giàu purin như nội tạng động vật, hải sản, thịt đỏ; Tránh rượu bia, đặc biệt là bia; Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ đào thải acid uric; Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm ít purin;
Lối sống lành mạnh: Duy trì cân nặng hợp lý; Tập thể dục đều đặn, phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Hạn chế căng thẳng kéo dài

Người bệnh cần đi khám hoặc nhập viện ngay khi có các dấu hiệu sau:

Đau khớp dữ dội, kéo dài, không đáp ứng thuốc
Khớp sưng to, nóng, đỏ, có dấu hiệu nhiễm trùng
Hạt tophi bị vỡ, chảy dịch
Sốt, mệt mỏi, nghi ngờ nhiễm trùng toàn thân

Đây là những dấu hiệu cảnh báo biến chứng nặng, cần được xử trí kịp thời để tránh hậu quả nghiêm trọng.

Tóm lại: Gout mạn tính là hậu quả của việc không kiểm soát tốt acid uric trong máu trong thời gian dài. Biến chứng biến dạng khớp do hạt tophi không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng nặng nề đến chức năng vận động và chất lượng cuộc sống.

Vì vậy, người bệnh cần chủ động thăm khám, tuân thủ điều trị và duy trì lối sống lành mạnh. Phát hiện sớm, điều trị đúng và kiểm soát tốt acid uric chính là chìa khóa giúp ngăn ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe xương khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống.

BS. Nguyễn Thị Thanh