Hà Nội: 83% rác sinh hoạt được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện

Cùng với tốc độ phát triển và đô thị hóa nhanh, Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều vấn đề môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống nhân dân và mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô. Trước thực tế này, Thành phố xác định ô nhiễm môi trường là một trong 5 “điểm nghẽn” cần tập trung tháo gỡ.

Phân loại rác tại nguồn chưa đồng bộ

Trong lĩnh vực chất thải rắn sinh hoạt, hoạt động xử lý tại hai khu xử lý tập trung cơ bản đáp ứng nhu cầu hiện nay. Tỷ lệ rác được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện đạt 83%, trong khi tỷ lệ chôn lấp giảm còn 17%.

Đối với chất thải rắn xây dựng, Hà Nội đã quy hoạch 8 vị trí xử lý với tổng công suất 7.640 tấn/ngày đến năm 2030. Trong số này, 4 vị trí đang được triển khai đầu tư, với tổng công suất 3.680 tấn/ngày.

Tuy nhiên, qua giám sát, HĐND TP Hà Nội chỉ ra nhiều hạn chế trong công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt. Tại một số khu vực vẫn xuất hiện các điểm tồn lưu rác, chân rác; một số phường chưa bố trí được địa điểm tập kết.

HĐND TP Hà Nội đề nghị rà soát giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt.

Mặc dù mạng lưới điểm tập kết, xử lý tạm thời đã được rà soát, đến thời điểm giám sát mới có 36 xã, phường bố trí được quỹ đất. Trong khi đó, việc phân loại chất thải tại nguồn chưa đồng bộ, tình trạng đổ trộm chất thải vẫn tiếp diễn và thị trường tiêu thụ vật liệu tái chế chưa hình thành.

Từ kết quả giám sát, Đoàn giám sát kiến nghị UBND thành phố khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chuyên ngành về quản lý chất thải rắn; ban hành quy định quản lý, sử dụng chất thải xây dựng, đồng thời xây dựng định mức và đơn giá gia cố, tái chế chất thải xây dựng, đất đào và bùn thải.

Đoàn giám sát cũng đề nghị rà soát giá tối đa đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt nhằm bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút đầu tư. Thành phố cần xây dựng cơ chế thúc đẩy sử dụng vật liệu tái chế từ chất thải xây dựng và tro xỉ nhà máy điện rác trong các dự án sử dụng vốn đầu tư công.

Liên quan đến định hướng xử lý chất thải, đại biểu HĐND TP Hà Nội Nguyễn Thị Diễm Hằng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội làm rõ sự tương thích giữa chủ trương ưu tiên phân loại chất thải rắn tại nguồn, tái chế với việc đầu tư các dự án đốt rác phát điện.

Theo báo cáo của Sở Tài chính Hà Nội ngày 18/9, dự báo đến năm 2030, tổng công suất đốt rác phát điện của các dự án trên địa bàn thành phố đạt khoảng 14.900 tấn/ngày đêm. Trong khi đó, lượng chất thải rắn phát sinh theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô chỉ gần 14.000 tấn/ngày, bao gồm cả chất thải có thể phân loại, tái chế.

Bên cạnh đó, chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường sau phân cấp cũng được đại biểu HĐND TP Hà Nội Lê Minh Tú đề cập. Theo đại biểu, cuối năm 2025, thành phố đã phân cấp cho UBND cấp xã tổ chức thu gom, vận chuyển rác và thực hiện vệ sinh công cộng.

Tuy nhiên, qua giám sát, đại biểu nhận thấy các gói thầu vệ sinh môi trường tại địa phương có yêu cầu khác nhau về chất lượng, hạ tầng, thời gian và máy móc. Điều này dẫn đến chất lượng thu gom, vận chuyển rác trên cùng khu vực, tuyến phố có sự chênh lệch giữa các xã, phường.

Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội làm rõ nguyên nhân, đồng thời nêu giải pháp bảo đảm chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường đồng nhất trên cùng khu vực, tuyến đường, không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Đẩy mạnh xử lý rác bằng công nghệ hiện đại

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, những năm gần đây, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong xử lý rác thải sinh hoạt tập trung bằng công nghệ đốt rác phát điện. Đến nay, thành phố đã có hai nhà máy đi vào hoạt động, góp phần giảm lượng rác phải chôn lấp.

Hà Nội đặt mục tiêu đến hết năm 2027 cơ bản xử lý toàn bộ lượng rác phát sinh bằng các giải pháp phù hợp. Thành phố đồng thời tính toán nhu cầu xử lý trong năm 2030 và những năm tiếp theo, có tính đến tốc độ gia tăng dân số và khối lượng chất thải sinh hoạt.

Đẩy mạnh xử lý rác bằng công nghệ hiện đại.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, định hướng quy hoạch của thành phố tập trung vào các giải pháp xử lý đồng bộ, trong đó tiếp tục triển khai thêm các nhà máy xử lý rác. Việc bố trí thêm cơ sở xử lý nhằm rút ngắn quãng đường vận chuyển, giảm thời gian di chuyển của phương tiện, qua đó hạn chế tác động đến môi trường.

Đối với công suất xử lý và khả năng tái chế, lãnh đạo Sở cho biết sẽ kiểm tra, rà soát lại số liệu để bảo đảm việc tính toán phù hợp với nhu cầu thực tế, trong đó có lượng chất thải có thể phát sinh thêm trong thời gian tới.

Hiện tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt tại khu vực trung tâm thành phố đạt 100%, vượt chỉ tiêu từ 95% đến 98% theo quy định của Trung ương. Thành phố tiếp tục triển khai các nhiệm vụ bảo vệ môi trường, hướng tới giảm ô nhiễm và nâng cao hiệu quả quản lý chất thải.

Liên quan đến chất thải y tế, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội khẳng định về nguyên tắc, chất thải y tế đã được thu gom, xử lý. Tuy nhiên, trước những vấn đề được phản ánh qua phóng sự tại phiên chất vấn, Sở sẽ phối hợp với ngành Y tế kiểm tra và xử lý ngay những trường hợp chưa bảo đảm yêu cầu.

Đối với khu xử lý chất thải Nam Sơn, thành phố đang triển khai thêm hai nhà máy xử lý bùn, rác phục vụ đốt phát điện. Mục tiêu là từng bước giảm, tiến tới chấm dứt tình trạng chôn lấp rác, đồng thời hạn chế nước rỉ rác và các nguồn gây ô nhiễm tại khu vực này trong những năm tới.