ĐBQH ủng hộ đánh thuế 0,2% đất bỏ hoang, tránh đầu cơ, găm giữ

Chiều 23/10, thảo luận tại tổ về các dự án luật thuế, trong đó có dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, các ĐBQH đồng tình sử dụng công cụ thuế để hạn chế tình trạng bỏ hoang, lãng phí đất đai, đồng thời đề nghị làm rõ đối tượng, điều kiện và căn cứ áp dụng để bảo đảm tính khả thi.

Đánh thuế để hạn chế đầu cơ, lãng phí đất đai

Đại biểu Trương Hồ Hải (Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang) bày tỏ đồng tình với đề xuất áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Theo đại biểu, chính sách cần được thiết kế thận trọng, bảo đảm đánh đúng đối tượng và hạn chế những tác động không mong muốn đến thị trường bất động sản.

Thực tế, không ít khu đất, thậm chí đất nông nghiệp có giá trị, được phân lô, bán nền rồi bỏ hoang hàng chục năm. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí tài nguyên quốc gia mà còn tạo điều kiện cho đầu cơ, găm giữ đất, khiến nguồn lực và tiền của bị "chôn" vào đất đai thay vì phục vụ sản xuất, phát triển kinh tế.

ĐBQH Trương Hồ Hải - Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang. Ảnh: Lê Bảo

Trong khi đất đai bị bỏ không, người dân và doanh nghiệp có nhu cầu thực sự vẫn phải tìm kiếm mặt bằng với chi phí cao. Đại biểu Trương Hồ Hải cho rằng đây là vấn đề đã được đặt ra từ lâu và cần có giải pháp đủ mạnh để khắc phục tình trạng lãng phí nguồn lực đất đai.

Vì vậy, đại biểu ủng hộ mức thuế suất 0,2% đối với nhóm đất được xác định là bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng theo quy định của pháp luật. Theo ông, đây là bước chuyển trong chính sách thuế, từ việc chủ yếu đánh thuế trên quyền nắm giữ đất sang góp phần điều tiết hành vi sử dụng đất.

Đề xuất này cũng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 21 về nghiên cứu chính sách tài chính, thuế đối với đất đai theo hướng sử dụng tiết kiệm, hiệu quả; khắc phục tình trạng bỏ hoang, chậm đưa đất vào sử dụng và nghiên cứu chính sách thuế cao hơn đối với nhóm đất này.

Làm rõ đối tượng, tránh chồng chéo các mức thuế

Đồng tình với việc sử dụng công cụ thuế để chống lãng phí đất đai, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) đề nghị hoàn thiện căn cứ áp dụng và bảo đảm đồng bộ với pháp luật về đất đai.

Theo đại biểu, quy định cần phân biệt rõ hành vi cố tình chậm triển khai với những trường hợp có nguyên nhân khách quan hoặc đang thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga. Ảnh: Lê Bảo

Dự thảo bổ sung mức thuế suất không quá 0,2%, không áp dụng hạn mức. Trong khi đó, khoản 6 Điều 7 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành quy định mức thuế suất không quá 1,5% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, cùng quy định riêng đối với một số dự án đầu tư phân kỳ.

Do đó, nếu bổ sung quy định mới mà không xử lý mối quan hệ với khoản hiện hành, cùng một diện tích đất có thể bị hiểu là thuộc hai mức thuế khác nhau. Đại biểu đề nghị chỉnh lý trực tiếp, xác định rõ từng trường hợp áp dụng.

Một vấn đề khác cần làm rõ là phạm vi điều chỉnh có bao gồm đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng hay không. Đây là nội dung tác động trực tiếp đến người dân, cần được quy định cụ thể để tránh phát sinh cách hiểu khác nhau.

Đại biểu cũng đề nghị xác định rõ cơ quan có trách nhiệm kết luận tình trạng sử dụng đất, thời điểm bắt đầu và kết thúc áp dụng thuế, quy trình thông báo và giải quyết trường hợp người sử dụng đất không đồng ý. Quy định cần phân biệt tình trạng chậm sử dụng do chủ đầu tư với các nguyên nhân như thủ tục của cơ quan nhà nước, chưa bàn giao đất, bất khả kháng hoặc tiến độ phân kỳ đã được phê duyệt.