Hà Nội đặt cược vào công nghệ sinh học cho nông nghiệp tương lai

Nhu cầu chuyển đổi cấp thiết

Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng tại Hà Nội đang làm quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, trong khi nhu cầu của người dân về thực phẩm an toàn và các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao lại không ngừng gia tăng. Đứng trước thách thức này, Tiến sĩ Lê Xuân Rao - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội, nhấn mạnh việc chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp công nghệ cao gắn với kinh tế sinh thái là một nhiệm vụ chiến lược của thành phố.

Hà Nội đang tìm lời giải bài toán phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với kinh tế sinh thái.

Ông đề xuất định hướng phát triển nông nghiệp Thủ đô theo mô hình "nông nghiệp sinh học - sinh thái - thông minh - đô thị". Trong đó, công nghệ sinh học được ví như “chìa khóa vàng” của thế kỷ XXI, không chỉ đóng vai trò nền tảng trong nông nghiệp mà còn kết nối chặt chẽ với y tế và môi trường để tạo ra một hệ sinh thái giá trị cao.

Đột phá từ công nghệ gen và bảo tồn giống bản địa

Trọng tâm của việc giải quyết bài toán số 17 là ứng dụng công nghệ gen để tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng cao và khả năng kháng bệnh tốt. Việc làm chủ công nghệ gen sẽ giúp Hà Nội tự chủ được nguồn giống, tiến tới trở thành trung tâm cung ứng giống công nghệ cao cho khu vực phía Bắc và toàn quốc.

Các chuyên gia đề xuất Hà Nội cần tập trung vào các công nghệ lõi như công nghệ di truyền, chỉnh sửa gen, nuôi cấy mô, vi sinh… Những công nghệ này sẽ được ứng dụng để phát triển các sản phẩm chủ lực như giống cam Canh, bưởi Diễn, lúa đặc sản.

Ngoài ra, công nghệ di truyền, sinh sản tiên tiến, vi sinh, vaccine sinh học cũng được ứng dụng trong lĩnh vực chăn nuôi để khôi phục và phát triển các giống vật nuôi bản địa như gà Mía Sơn Tây, lợn ỉ theo hướng chất lượng cao, thân thiện với môi trường.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đức Trọng - Phó trưởng Ban chủ nhiệm Chương trình giống nông nghiệp quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, việc khai thác, bảo tồn nguồn gen vật nuôi bản địa còn cần gắn liền với xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch sinh thái.

Dưới góc độ nghiên cứu chuyên sâu, Tiến sĩ Nguyễn Khánh Vân - Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ tế bào động vật, Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam khẳng định, các kỹ thuật chỉnh sửa gen tiên tiến như CRISPR/Cas đang tạo ra bước tiến đột phá, giúp rút ngắn thời gian chọn giống và cho phép can thiệp trực tiếp vào các gen liên quan đến tính trạng kinh tế. Sự kết hợp giữa công nghệ gen, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn sẽ thúc đẩy tiến bộ di truyền, đáp ứng yêu cầu an ninh lương thực và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Để hiện thực hóa “bài toán số 17”, các đại biểu tham dự hội thảo thống nhất rằng Hà Nội cần đầu tư một cách đồng bộ vào hạ tầng nghiên cứu, bao gồm các phòng thí nghiệm công nghệ gen, trung tâm nuôi cấy mô và khu nông nghiệp công nghệ cao. Bên cạnh đó, thành phố cần có cơ chế đặc thù để thu hút nhân lực chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy mối liên kết "viện - trường - doanh nghiệp" nhằm hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp.

Với những bước đi chiến lược này, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 70-80% diện tích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, 100% phụ phẩm nông nghiệp được xử lý tái chế sinh học, hình thành được các doanh nghiệp công nghệ sinh học vững mạnh, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm công nghệ sinh học nông nghiệp hàng đầu của cả nước.