Hà Nội đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân

Ngân sách nhà nước hỗ trợ 20% chi phí xây dựng hạ tầng giao thông

Sở Tài chính Hà Nội đang lấy ý kiến góp ý đối với hồ sơ dự thảo Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội quy định về hỗ trợ DN thuộc khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn TP (thực hiện điểm d khoản 8 Điều 26 của Luật Thủ đô).

Theo dự thảo Tờ trình, Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đối với DN thuộc khối kinh tế tư nhân hoạt động trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; công nghiệp văn hóa, thể thao, du lịch; giáo dục – đào tạo; y tế; logistic; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đạt các tiêu chí về đóng góp thuế, phí; kết quả tạo việc làm và thực hiện trách nhiệm xã hội theo quy định được ngân sách hỗ trợ về mặt bằng sản xuất kinh doanh, vay vốn, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị và phát triển thị trường quốc tế.

Dự thảo Nghị quyết quy định 5 nhóm nội dung hỗ trợ. Trong đó, về hỗ trợ về mặt bằng sản xuất kinh doanh, theo dự thảo Nghị quyết, Ngân sách nhà nước hỗ trợ các DN thuộc khối kinh tế tư nhân là chủ đầu tư các dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ 20% chi phí đầu tư xây dựng hạng mục hạ tầng giao thông, hạng mục cấp nước, hạng mục thoát nước, hạng mục xử lý nước thải thuộc hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ (thông qua khấu trừ vào tiền thuê đất của Chủ đầu tư dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ).

Hỗ trợ giảm 30% tiền thuê lại đất trong vòng 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ đối với các DN thuê lại đất tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ (thông qua khấu trừ vào tiền thuê đất của Chủ đầu tư dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ).

Hỗ trợ tối đa 20% tiền thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc không sử dụng trên địa bàn TP để hình thành trung tâm nghiên cứu, phát triển sản phẩm (trong thời hạn tối đa 5 năm) theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP ngày 23/8/2024 của Chính phủ quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở giao cho tổ chức có chức năng kinh doanh nhà địa phương quản lý.

Về chính sách hỗ trợ về vay vốn, dự thảo Nghị quyết quy định việc hỗ trợ các DN vay ưu đãi giảm 2% lãi suất từ Quỹ Đầu tư phát triển TP (trên cơ sở xem xét các tài sản bảo đảm) để thực hiện các dự án mở rộng quy mô, nâng cao năng lực sản xuất, các dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng khung ESG.

Để hỗ trợ về khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, dự thảo quy định việc hỗ trợ 30% chi phí khi các DN sử dụng phòng thí nghiệm, phòng thử nghiệm, phòng hỗ trợ thiết kế và thiết bị dùng chung, trung tâm thử nghiệm, đo lường, kiểm định, giám định của Nhà nước.

Để hỗ trợ DN tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị, dự thảo Nghị quyết quy định cho phép DN được tính vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế của DN bằng 150% chi phí thực tế đối với việc sử dụng chuỗi cung ứng gồm tối thiểu 3 DN nội địa trên địa bàn TP Hà Nội. Thời gian hỗ trợ không quá 3 năm/DN.

Ngoài ra, dự thảo cũng quy định các chính sách hỗ trợ DN phát triển thị trường quốc tế.

Tạo điều kiện để DN tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và xuất khẩu

Theo Sở Tài chính Hà Nội, tính chung quý I/2026, TP đã cấp giấy chứng nhận cho 9.033 DN thành lập mới với vốn đăng ký 168,5 nghìn tỷ đồng, tăng 33,4% về số lượng DN và gấp 3,3 lần vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước; 5.147 DN hoạt động trở lại, tăng 36,1%; 15,6 nghìn DN đăng ký tạm ngừng hoạt động, tăng 6,9%; 2.760 DN giải thể, tăng 81,3%. Tỷ lệ hồ sơ đăng ký DN qua mạng được duy trì 100%, đảm bảo chất lượng và đúng hạn.

Kết quả điều tra xu hướng sản xuất kinh doanh của các DN ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong quý I/2026 cho thấy, số DN đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh thuận lợi hơn so với quý IV/2025 chỉ có 15,0%; số DN cho rằng tình hình sản xuất kinh doanh ổn định là 51,7% và số DN đánh giá gặp khó khăn hơn là 33,3%. Dự báo trong quý II/2026, tỉ lệ DN nhận định sản xuất có xu hướng tốt hơn đạt 27,9%; số DN cho rằng tình hình sản xuất kinh doanh ổn định 46,0% và DN nhận định gặp khó khăn 26,1%.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, số DN rời hoặc tạm thời rời khỏi thị trường liên tục tăng. Năm 2024, TP thực hiện thủ tục giải thể cho 4.866 DN (năm 2024), 11.099 DN (năm 2025), tăng 58% so với cùng kỳ; cấp Giấy xác nhận tạm ngừng hoạt động cho 23.302 DN (năm 2024), 27.284 DN (năm 2025), tăng 18% so với cùng kỳ.

Việc số DN rời khỏi thị trường gia tăng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế mà còn kéo theo nhiều hệ lụy xã hội như giảm việc làm, giảm thu nhập của người lao động, suy giảm nguồn thu ngân sách và ảnh hưởng đến niềm tin của cộng đồng DN.

Thực tiễn này cho thấy việc ban hành và triển khai các chính sách hỗ trợ DN tư nhân là hết sức cần thiết, có ý nghĩa quan trọng cả về kinh tế, xã hội và mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước.

Đánh giá tác động của chính sách, Sở Tài chính Hà Nội cho rằng, chính sách hỗ trợ về mặt bằng sản xuất kinh doanh sẽ bảo đảm thể chế hóa cụ thể hơn chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh cho kinh tế tư nhân đã được đề cập tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội, áp dụng đối với các DN thuộc các lĩnh vực ưu tiên phát triển của Thủ đô.

Về kinh tế - xã hội, ưu đãi đất đai và mặt bằng là yếu tố quan trọng để DN có thể hiện thực hóa kế hoạch mở rộng sản xuất, kinh doanh; giúp DN tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu, tạo điều kiện tập trung vốn cho nghiên cứu sản phẩm và phát triển thị trường.

Trong khi đó, chính sách hỗ trợ về vay vốn sẽ bảo đảm thể chế hóa cụ thể hơn chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng đã được đề cập tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội, áp dụng đối với các DN thuộc các lĩnh vực ưu tiên phát triển của Thủ đô.

Về kinh tế - xã hội, việc tiếp cận nguồn vốn với lãi suất ưu đãi giúp DN tư nhân có thêm nguồn lực để đầu tư máy móc, công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất và phát triển thị trường; đặc biệt cho các dự án đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, chuyển đổi số và kinh tế xanh. Điều này góp phần tăng tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tạo động lực tăng trưởng kinh tế bền vững.

Chính sách hỗ trợ về khoa học - công nghệ, chuyển đổi số được đánh giá là đặc biệt có ý nghĩa đối với các DN hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, cơ khí chính xác, vật liệu mới, công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi xanh, bởi đây là những lĩnh vực có yêu cầu cao về nghiên cứu, thử nghiệm và kiểm định kỹ thuật. Chính sách giúp giảm đáng kể chi phí nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm định và hoàn thiện sản phẩm; tạo điều kiện để DN tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và xuất khẩu nhờ việc đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu của thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Bên cạnh đó, hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm kiểm định và thiết bị kỹ thuật do Nhà nước đầu tư thường có chi phí lớn. Việc hỗ trợ DN sử dụng các hạ tầng này giúp tăng tần suất khai thác, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công và tránh lãng phí nguồn lực xã hội.

Chính sách hỗ trợ DN tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị được dự báo sẽ tạo động lực để DN ưu tiên hợp tác, mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ các DN trong nước trên địa bàn Hà Nội thay vì phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài hoặc nhập khẩu. Qua đó thúc đẩy hình thành các chuỗi liên kết sản xuất – cung ứng – tiêu thụ mang tính nội địa hóa cao hơn. Đây là yếu tố quan trọng giúp tăng tính tự chủ của nền kinh tế và nâng cao khả năng chống chịu trước biến động thị trường quốc tế.

Đồng thời, ưu đãi thuế thông qua cơ chế tính chi phí 150% giúp giảm nghĩa vụ thuế thu nhập DN, tạo thêm nguồn lực tài chính để DN tái đầu tư, mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm mới. Điều này góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và gia tăng tổng vốn đầu tư xã hội…