Hà Nội 'gỡ điểm nghẽn', mở đường cho mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ

Gỡ một “điểm nghẽn” cho DN, mở đường cho năng suất của nhiều DN khác

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội Cù Ngọc Trang nhắc lại lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Xây dựng pháp luật và thực thi pháp luật phải là một chỉnh thể thống nhất. Kết quả xây dựng và thực thi pháp luật phải được đo bằng những điểm nghẽn được tháo gỡ, chi phí tuân thủ giảm, nguồn lực được khơi thông và quyền lợi hợp pháp của người dân và DN được bảo đảm”.

Với TP Hà Nội, nêu những kết quả trong công tác kiến tạo thể chế, Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội cho biết, sau Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Trung ương đã ban hành nhiều luật, nhiều cơ chế mới. Đặc biệt, TP Hà Nội đã có Luật Thủ đô và những cơ chế đặc thù, vượt trội cho KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (ĐMST & CĐS). HĐND TP đã ban hành chùm 6 nghị quyết với những cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thúc đẩy KHCN, ĐMST & CĐS. Thẳng thắn nhìn nhận việc chuyển hóa từ thể chế thành năng lực, thành tăng trưởng, thành cơ hội cụ thể của từng DN là bước khó khăn hơn so với khâu ban hành chính sách, Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội cũng khẳng định, khó khăn của DN là có thật và đo đếm được.

Ông Cù Ngọc Trang dẫn chứng những số liệu như Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy 60,2% DN gặp khó khăn khi tìm khách hàng; 52,2% gặp khó khăn trong tìm nguồn vốn; tỷ lệ DN sẵn sàng chi từ 3% doanh thu trở lên cho KHCN, ĐMST & CĐS hay có hợp tác KHCN với các đối tác nước ngoài đều chỉ đạt khoảng 3,9%. Báo cáo mới đây của Ban Chỉ đạo 57 Trung ương cũng ghi nhận chỉ có khoảng 1,4% DN có hợp tác với các cơ sở đại học và cơ sở nghiên cứu.

Theo ông Cù Ngọc Trang, với DN KHCN, ĐMST và công nghệ số, những “điểm nghẽn” ấy còn lớn hơn, bởi tài sản lớn nhất của họ là trí thức, công nghệ và con người, nhưng khó đem thế chấp và khó chứng minh bằng hợp đồng trong quá khứ. Trong khi đó, đây lại là lực lượng có sức lan tỏa đặc biệt, họ không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn tạo ra cách làm mới cho cả nền kinh tế.

“Một mô hình trí tuệ nhân tạo có thể giúp cho một hộ kinh doanh có thể bán hàng trực tuyến 24/7. Một nền tảng số có thể giúp cho hàng nghìn DN nhỏ quản lý đơn hàng một cách tự động. Một công nghệ xử lý chất thải có thể thay đổi cả một diện mạo của cả một đô thị. Vì vậy, gỡ một “điểm nghẽn” cho DN công nghệ là mở đường cho năng suất của nhiều DN khác và cho mô hình tăng trưởng dựa trên KHCN, ĐMST & CĐS của Thủ đô và đất nước”, Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội nhấn mạnh.

Xử lý “điểm nghẽn” theo tinh thần “rõ nội dung, rõ cơ quan, rõ thời hạn”

Khẳng định mục tiêu của Hội nghị là nghe đúng những vướng mắc thực sự của DN và hành động trúng, đúng, đến nơi đến chốn để tháo gỡ một cách kịp thời, Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, ngay khi tiếp nhận các kiến nghị của DN, Ban Tổ chức đã chuyển đến các cơ quan chủ trì, phân loại để cập nhật tiến độ giải quyết. Trong tổng số 124 kiến nghị mà Sở KH&CN đã tiếp nhận, 62 kiến nghị (đạt trên 50% tổng số) đã được giải quyết từ trước Hội nghị. Các kiến nghị tập trung vào 6 nhóm vấn đề bao gồm vốn cho đổi mới công nghệ, thị trường và khách hàng đầu tiên, môi trường thử nghiệm và hạ tầng nghiên cứu, thể chế về công nhận và định giá tài sản trí tuệ, dữ liệu và CĐS, nhân lực và liên kết thị trường.

Được tổ chức theo hình thức đối thoại trực tiếp, cởi mở nhằm nhận diện và tháo gỡ triệt để các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, phát triển thị trường và tiếp cận nguồn lực cho DN, tại 3 phiên đối thoại của Hội nghị, đại diện Sở KH&CN Hà Nội và các sở, ngành liên quan đã trực tiếp trao đổi, giải đáp những kiến nghị tiêu biểu của cộng đồng DN liên quan đến các nội dung như giải pháp để công nghệ, sáng chế và đội ngũ và tài sản duy nhất của DN KHCN được định giá, được ghi nhận và trở thành nguồn vốn; giải pháp để dữ liệu, hạ tầng và các “bài toán” của Thủ đô trở thành thị trường cho công nghệ của DN Thủ đô…

Lãnh đạo Sở KH&CN Hà Nội đã thông tin cụ thể về một số chính sách hỗ trợ theo các Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội như hỗ trợ 50% lãi suất vay, tối đa 6%/năm trong 5 năm thông qua Quỹ Phát triển KHCN ĐMST của TP; chương trình tín dụng của 14 ngân hàng thương mại tham gia với 450.000 tỷ đồng với lãi suất từ 1 đến 2%/năm; cơ chế hỗ trợ tới 50% chi phí để hỗ trợ cho các DN xuất khẩu các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát….

Kết luận Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, TP đặc biệt quan tâm tới lĩnh vực KHCN, ĐMST & CĐS và đang từng bước làm chủ công nghệ, đặc biệt là công nghệ lõi. Lãnh đạo TP Hà Nội khẳng định tinh thần sẵn sàng đồng hành, giải quyết các “điểm nghẽn” mà DN KHCN, ĐMST và công nghệ số đang gặp phải. Qua đó, hướng tới mục tiêu giải phóng các nguồn lực, tạo thêm năng lực sản xuất, tăng trưởng doanh thu và mở rộng thị trường xuất khẩu cho kinh tế Thủ đô ngay trong quý IV/2026, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TP.