Hà Nội khơi thông nguồn vốn, tạo động lực tăng trưởng

Chiều 12/9, UBND TP. Hà Nội phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức Hội nghị giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030.

Khơi thông dòng vốn cho các dự án

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, năm 2026 là năm mở đầu giai đoạn phát triển 2026 - 2030, đồng thời là năm Hà Nội tập trung triển khai các định hướng lớn theo Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Đây là những nền tảng quan trọng, mở ra không gian và động lực phát triển mới cho Thủ đô.

Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 11% trở lên, tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo. Trong 8 tháng đầu năm, kinh tế - xã hội Thủ đô tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 529.377 tỷ đồng, bằng 81,4% dự toán và tăng 10,6%. Tổng chi ngân sách đạt 143.841 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển 92.592 tỷ đồng. Giải ngân đầu tư công đạt 92.592 tỷ đồng, bằng 77,17% kế hoạch Thủ tướng giao và 56,10% kế hoạch Thành phố giao. Thu hút FDI đạt khoảng 3,752 tỷ USD, bằng 83,05% mục tiêu năm và đứng thứ 3 cả nước.

Những kết quả trên tạo nền tảng để Hà Nội tăng tốc trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, yêu cầu tăng trưởng đặt ra rất cao. GRDP 6 tháng đầu năm tăng 8,22%; theo kịch bản điều hành, 6 tháng cuối năm phải tăng 13,44%, trong đó quý III tăng 12,54% và quý IV tăng 14,26%.

“Để đạt mục tiêu này, Thành phố cần tăng tốc khơi thông và đưa nhanh các nguồn lực vào đầu tư, sản xuất, kinh doanh, tạo thêm năng lực và động lực tăng trưởng cho nền kinh tế” - ông Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Thái Hồng

Trong bối cảnh đó, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh, nguồn lực tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là điều kiện then chốt để triển khai các dự án lớn của Thành phố. Bên cạnh việc tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, Hà Nội cần huy động hiệu quả nguồn lực ngoài ngân sách, nhất là vốn tín dụng và nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp.

Yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô nguồn vốn, mà quan trọng hơn là nâng cao khả năng kết nối giữa nguồn vốn và các dự án có tính khả thi, hiệu quả, có phương án tài chính và khả năng hoàn vốn phù hợp.

Thực tế, một số doanh nghiệp có nhu cầu vốn nhưng dự án chưa đáp ứng điều kiện tiếp cận tín dụng; trong khi một số dự án đủ điều kiện lại chưa được kết nối kịp thời với nguồn vốn phù hợp. Vì vậy, cần tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, điều kiện tiếp cận vốn và cơ chế kết nối giữa ngân hàng, doanh nghiệp và dự án, qua đó khắc phục tình trạng “dự án chờ vốn, vốn chờ dự án”.

Hà Nội cần khoảng 5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư giai đoạn 2026 - 2030

Báo cáo tại hội nghị, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 và bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 11% trở lên.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố xác định phải đồng thời mở rộng quy mô vốn và đổi mới phương thức huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực, trong đó ngân sách giữ vai trò nền tảng, dẫn dắt vốn tín dụng, vốn doanh nghiệp, FDI và các nguồn lực xã hội.

Theo lãnh đạo Sở Tài chính Hà Nội, nhu cầu nguồn lực cho giai đoạn 2026 - 2030 được xác định ở mức rất lớn. Khi xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn, các đơn vị đề xuất khoảng 1,881 triệu tỷ đồng. Sau khi cập nhật danh mục và định hướng phát triển khoảng 362 km đường sắt đô thị, tổng nhu cầu được xác định khoảng 2,8 triệu tỷ đồng.

Riêng năm 2027, nhu cầu vốn đầu tư công dự kiến khoảng 523,3 nghìn tỷ đồng, trong khi khả năng cân đối sơ bộ khoảng 404,3 nghìn tỷ đồng. Trong cơ cấu nguồn dự kiến, vốn huy động khoảng 128 nghìn tỷ đồng, chủ yếu trong nước.

Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú báo cáo tại hội nghị. Ảnh: Thái Hồng

Ở phạm vi toàn nền kinh tế, tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030 cần khoảng 5 triệu tỷ đồng. Do đó, ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu, đòi hỏi Thành phố phải kết nối đồng bộ các nguồn vốn tín dụng, trái phiếu, vốn doanh nghiệp, PPP, ODA, FDI, đất đai, tài sản công và các công cụ tài chính xanh.

Trên cơ sở mục tiêu tăng trưởng hai con số, Hà Nội xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính.

Trước hết, Thành phố sẽ rà soát khả năng cân đối ngân sách, đầu tư công, thu từ đất, nguồn vay và các nguồn hợp pháp khác, xác định rõ thứ tự ưu tiên, tránh đầu tư dàn trải. Ngân sách tập trung cho đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, cầu qua sông Hồng, hạ tầng kết nối vùng, hạ tầng số, khoa học công nghệ, môi trường và các công trình mở ra không gian phát triển mới. Nguồn vốn của dự án chậm triển khai sẽ được điều chuyển sang các dự án có khả năng hấp thụ tốt.

Thành phố đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công để thu hút đầu tư xã hội, phân loại rõ dự án sử dụng vốn nhà nước, PPP và các dự án có khả năng hoàn vốn hoặc khai thác giá trị gia tăng từ đất đai, hạ tầng. Với các dự án đường sắt đô thị và công trình lớn, đầu tư hạ tầng sẽ gắn với chỉnh trang, tái thiết và phát triển đô thị theo mô hình TOD...

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng hướng dòng vốn vào các động lực tăng trưởng thực chất. Các lĩnh vực được đề nghị ưu tiên gồm chế biến, chế tạo, công nghệ cao, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ, logistics, xuất khẩu, nhà ở xã hội, hạ tầng đô thị, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và doanh nghiệp nhỏ và vừa có phương án khả thi.

Hà Nội cũng định hướng đa dạng hóa nguồn vốn trung và dài hạn, sử dụng thận trọng công cụ vay của ngân sách địa phương, nghiên cứu phát hành trái phiếu chính quyền địa phương phù hợp với khả năng trả nợ và tiến độ dự án...

Cùng với huy động nguồn lực, Thành phố tập trung xử lý các điểm nghẽn khiến vốn và tài sản bị tồn đọng. Các dự án ngoài ngân sách chậm triển khai sẽ được phân loại theo nguyên nhân, xác định rõ cơ quan xử lý và thời hạn hoàn thành.

Quan điểm của Hà Nội là vốn nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt; vốn xã hội phải được khơi thông, đất đai và tài sản công được khai thác hiệu quả, còn tín dụng phải hướng vào sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng. Mỗi đồng vốn cần có địa chỉ, tiến độ, đầu ra và trách nhiệm cụ thể, qua đó chuyển hóa nguồn lực thành công trình, năng lực sản xuất, việc làm và giá trị gia tăng cho kinh tế Thủ đô./.