Hà Nội: Phối hợp liên ngành kiểm soát phát thải khí nhà kính, tham gia thị trường carbon
Thành phố Hà Nội lập tổ công tác liên ngành gồm 6 sở nhằm thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, nội dung liên quan đến kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải khí nhà kính và tham gia thị trường carbon trên địa bàn; quản lý các cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải; thiết lập cơ chế cảnh báo theo từng ngành quản lý đối với các cơ sở không nộp báo cáo kiểm kê, báo cáo sai hoặc thiếu; phát thải vượt hạn ngạch...
Hà Nội thúc đẩy việc kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải khí nhà kính và tham gia thị trường carbon. Ảnh minh họa. Ảnh: tapchimoitruong
Tổ công tác liên ngành chỉ đạo triển khai, đôn đốc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ liên quan đến kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải khí nhà kính và tham gia thị trường carbon trên địa bàn thành phố vừa được UBND TP. Hà Nội thành lập gồm các Sở: Nông nghiệp và Môi trường; Công thương; Xây dựng; Tài chính; Khoa học và Công nghệ; Y tế.
Tổ công tác có nhiệm vụ chủ trì đối với mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp các lĩnh vực thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý của sở nhằm giảm phát thải khí nhà kính và tham gia thị trường carbon.
Cùng với đó, quản lý các cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính thuộc lĩnh vực chuyên ngành quản lý theo chức năng, nhiệm vụ. Kiểm tra báo cáo kiểm kê và kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đối với các cơ sở thuộc Danh mục (do Thủ tướng quy định); xây dựng Kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính hàng năm, giai đoạn 2026-2030 của ngành/lĩnh vực quản lý đảm bảo mục tiêu, chỉ tiêu Trung ương đã giao, gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp và báo cáo UBND Thành phố.
Tổ công tác có nhiệm vụ nghiên cứu thiết lập cơ chế cảnh báo theo từng chuyên ngành quản lý đối với các cơ sở không nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính bắt buộc; báo cáo sai hoặc thiếu; phát thải vượt hạn ngạch; nguy cơ không đủ hạn ngạch để nộp trả; tín chỉ có nguy cơ tính trùng hoặc không đủ điều kiện giao dịch, chuyển quyền giảm phát thải khi chưa được phép, không thực hiện kế hoạch giảm phát thải, làm ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải của Thành phố và quốc gia. Đồng thời chuẩn hóa cơ chế ghi nhận kết quả giảm phát thải để tránh tính trùng kết quả giảm phát thải.
QUẢN TRỊ PHÁT THẢI, ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG GIÁ CARBON TỚI GIÁ THÀNH SẢN XUẤT VÀ CẠNH TRANH
Theo quyết định, Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiệm vụ tổng hợp dữ liệu kiểm kê, giảm phát thải khí nhà kính trên địa bàn Hà Nội, phục vụ xây dựng và cập nhật Báo cáo quốc gia về biến đổi khí hậu. Sở cũng hướng dẫn triển khai các quy định liên quan đến thực hiện Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC) và mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Sở có trách nhiệm rà soát, cập nhật, đề xuất bổ sung, điều chỉnh danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính trên địa bàn thành phố Hà Nội, gửi các Bộ để báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ quyết định
Đơn vị này cũng sẽ nghiên cứu, đề xuất danh mục các dự án giảm phát thải và dự án có tiềm năng tạo tín chỉ carbon trong lĩnh vực xử lý chất thải, thu hồi khí mê-tan, nước thải, nông nghiệp phát thải thấp, lâm nghiệp và cây xanh, đất ngập nước và kinh tế nông nghiệp tuần hoàn. Đồng thời, hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng đường cơ sở phát thải và các giải pháp giảm phát thải trong hoạt động xử lý rác thải, chất thải rắn, nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi và thủy sản.
Sở Công Thương quản lý các số liệu về tiêu thụ điện, than, dầu, khí và nhiên liệu; sản lượng sản xuất, hiệu suất năng lượng, cường độ phát thải và các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm. Sở có trách nhiệm rà soát các cơ sở công nghiệp, năng lượng thuộc diện kiểm kê khí nhà kính, phân bổ hạn ngạch, xây dựng kế hoạch giảm nhẹ và tham gia thí điểm thị trường carbon.
Cùng với việc hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng đường cơ sở phát thải, Sở Công thương nghiên cứu danh mục các giải pháp như tiết kiệm năng lượng, sử dụng điện mặt trời mái nhà, điện sạch, thu hồi nhiệt thải, thay đổi nhiên liệu, đổi mới công nghệ, điều chỉnh quy trình sản xuất và quản lý nhu cầu điện.
Sở Công Thương có trách nhiệm đánh giá tác động của giá carbon tới giá thành sản xuất, khả năng cạnh tranh, đầu tư công nghệ và nguy cơ rò rỉ carbon. Nghiên cứu để đề xuất danh mục dự án giảm phát thải, danh mục dự án tiềm năng tạo tín chỉ trong các lĩnh vực quản lý.
Đối với Sở Xây dựng sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải từ vật liệu xây dựng, công trình, tòa nhà, chiếu sáng, điều hòa, hạ tầng cấp thoát nước, hoạt động phá dỡ và chất thải xây dựng. Cùng với đó xây dựng dữ liệu phát thải về số lượng phương tiện, loại nhiên liệu, quãng đường hoạt động, mức tiêu thụ nhiên liệu và hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa, xe buýt, taxi, phương tiện công cộng, trạm sạc và phương tiện điện.
Sở Xây dựng nghiên cứu, hướng dẫn tiêu chí về công trình phát thải thấp, công trình xanh, sử dụng vật liệu carbon thấp, tiết kiệm năng lượng, tái sử dụng vật liệu và nước. Đồng thời, xây dựng phương pháp lượng hóa mức giảm phát thải từ việc chuyển đổi xe buýt, taxi sang năng lượng sạch, phát triển đường sắt đô thị, hạn chế phương tiện phát thải cao, quản lý giao thông thông minh và chuyển dịch từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng.
Sở cũng có nhiệm vụ rà soát khả năng tạo tín chỉ từ tiết kiệm điện tại tòa nhà; thay thế thiết bị làm lạnh; chiếu sáng thông minh; thu hồi khí tại công trình xử lý nước thải; giảm phát thải từ vật liệu; nghiên cứu để đề xuất danh mục dự án giảm phát thải, danh mục dự án tiềm năng tạo tín chỉ trong các lĩnh vực quản lý.
QUẢN LÝ TÀI CHÍNH VỚI HẠN NGẠCH VÀ TÍN CHỈ, NGUỒN THU TỪ CHUYỂN NHƯỢNG TÍN CHỈ CARBON
Về phía Sở Tài chính được giao nghiên cứu, hướng dẫn quản lý tài chính đối với hạn ngạch và tín chỉ carbon; nguồn thu từ chuyển nhượng tín chỉ; chi phí mua hạn ngạch, tín chỉ cũng như việc hạch toán tài sản và quyền tài sản phát sinh từ tín chỉ carbon.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng đối với sở đó là nghiên cứu quy trình chấp thuận chủ trương phát triển các dự án tạo tín chỉ carbon có sử dụng tài sản, ngân sách hoặc nguồn lực thuộc thẩm quyền quản lý của thành phố, bảo đảm xác định rõ quyền sở hữu tín chỉ và phương thức lựa chọn đối tác.
Cùng với đó, xác định nguyên tắc, cơ chế phân chia doanh thu/lợi ích từ bán tín chỉ carbon trong trường hợp tín chỉ phát sinh từ tài sản công, ngân sách hoặc nguồn lực của Thành phố; đất công; rừng, cây xanh, mặt nước; nhà máy, công trình công; dữ liệu thuộc sở hữu nhà nước; hạ tầng do doanh nghiệp nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp quản lý.
Sở Tài chính nghiên cứu cơ chế tài chính, xúc tiến đầu tư, hợp tác quốc tế hỗ trợ, ưu đãi cho các dự án đầu tư giảm phát thải, dự án phát thải carbon thấp, phát triển kinh tế tuần hoàn; nghiên cứu để đánh giá tác động của giá carbon đối với: thu, chi ngân sách; giá dịch vụ công; giá xử lý chất thải; giá nước; vận tải công cộng; doanh nghiệp nhà nước.
Đối với Sở Khoa học và Công nghệ tập trung hướng dẫn về cấu trúc dữ liệu, bảo đảm kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các ngành liên quan đến hoạt động phát thải và kiểm soát phát thải. Sở chủ trì, phối hợp triển khai hạ tầng số, công nghệ thông tin để bảo đảm sẵn sàng kết nối phục vụ việc tham gia thị trường carbon theo hướng dẫn của các cơ quan liên quan.
Sở này cũng hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phối hợp xây dựng nền tảng số, hệ thống cơ sở dữ liệu trực tuyến về khí nhà kính, tín chỉ carbon; nghiên cứu, đề xuất áp dụng các công nghệ mới như giám sát phát thải bằng cảm biến và các mô hình tính toán tiên tiến.
Trong khi đó, Sở Y tế có nhiệm vụ khuyến cáo về các chất có trong khí nhà kính, cơ chế và nguồn phát tán có thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khỏe cộng đồng; xác định các nhóm có nguy cơ chịu tác động cao và đề xuất biện pháp phòng tránh, giảm thiểu tác hại.
Ngành y tế cũng chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở y tế thuộc phạm vi quản lý thu thập, quản lý và cung cấp dữ liệu về điện, nhiên liệu, môi chất lạnh, khí sử dụng trong y tế, chất thải, nước thải, hoạt động vận tải và các dữ liệu liên quan;
Việc xây dựng kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính của ngành y tế tập trung vào sử dụng năng lượng hiệu quả, quản lý môi chất lạnh, giảm phát thải từ chất thải và nước thải y tế, quản lý khí gây mê, mua sắm xanh, công trình y tế xanh, giao thông và logistics y tế phát thải thấp.
