Hà Nội tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển bền vững

Đây là chia sẻ của các khách mời tại Chương trình thời sự với chủ đề “Kiến tạo môi trường cho DNNVV bứt phá” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện vào tối 21-4.

Giải tỏa điểm nghẽn cho doanh nghiệp

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho cộng đồng DNNVV trên địa bàn thành phố, ngày 16/4, UBND thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị đối thoại với các DNNVV. Tại đây nhiều khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp đã được người đứng đầu sở ngành trả lời trực tiếp.

Sản xuất linh kiện tại Công ty CP Sunhouse, khu CN Ngọc Liệp, Quốc Oai. Ảnh Thanh Hải

Một trong những vấn đề nổi cộm nhất là tiếp cận vốn tín dụng. DNNVV thường thiếu tài sản bảo đảm, trong khi thủ tục vay vốn kéo dài và yêu cầu khắt khe. Doanh nghiệp đề xuất đẩy mạnh các hình thức tín dụng dựa trên đơn hàng và phát huy hiệu quả của quỹ bảo lãnh tín dụng.

Vấn đề đất đai và mặt bằng sản xuất cũng là “điểm nghẽn” lớn. Các doanh nghiệp kiến nghị cần công khai quỹ đất, bố trí hợp lý trong các cụm công nghiệp và có chính sách hỗ trợ chi phí ban đầu. Ngoài ra, các thủ tục liên quan đến đầu tư, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy cần được liên thông và rút ngắn thời gian xử lý.

Không dừng lại ở đó, doanh nghiệp cũng đề xuất tăng cường hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, xúc tiến thương mại và phát triển logistics - những yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập. “Thành phố sớm xem xét xây dựng một trung tâm logistics, đây sẽ là cơ sở giảm chi phí”, đại diện Công ty cổ phần Quốc tế Delta đề nghị.

Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, thành phố đã ban hành Kế hoạch 104/KH-UBND ngày 13-3-2026. Và trong đó định hướng phát triển tập trung phát triển hạ tầng logistics với việc hình thành một trung tâm cấp vùng tại Đông Anh, Sóc Sơn gắn với sân bay Nội Bài và hai trung tâm cấp thành phố tại Phú Xuyên phía Nam và Gia Lâm phía Đông. Phát triển hệ thống cảng cạn ICD tại Cổ Bi, Đức Thượng và mở rộng các cái hệ thống kho bãi, kho lạnh, kho thông minh, đồng thời với việc xây dựng nghiên cứu trung tâm logistics thương mại điện tử Fulfillment, thúc đẩy ứng dụng công nghệ hiện đại trong logistics.

Đối với lĩnh vực du lịch, đại diện Câu lạc bộ Lữ hành Unesco Hà Nội kiến nghị mở rộng miễn thị thực, vấn đề visa cho du khách muốn lưu trú lại thời gian dài hơn, tăng phối hợp liên ngành. Thủ tục hành chính theo Unesco Hà Nội còn phức tạp, thiếu thống nhất, đặc biệt trong cấp phép lao động cho người nước ngoài...

Giám đốc Sở du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang cho hay, Sở Du lịch tiếp tục tham mưu đề xuất với UBND thành phố, Cục Du lịch Quốc gia và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu đề xuất với Chính phủ để tiếp tục có các cái chính sách xem xét tăng cái thời hạn áp dụng miễn thị thực đơn phương dài hạn 5 năm thay vì 3 năm như hiện nay đối với các thị trường khách lớn. Đồng thời nghiên cứu đề xuất xem xét mở rộng các đối tượng đặc biệt để áp dụng miễn thị thực đến Việt Nam.

Các khách mời tham dự chương trình. Ảnh Thanh Hải

Chia sẻ tại Chương trình thời sự với chủ đề “Kiến tạo môi trường cho DNNVV bứt phá”, đại diện Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội ông Nguyễn Minh Quý, Phó Chủ tịch Hội, (Chủ tịch tập đoàn NOVAON) cũng nêu những “điểm nghẽn” lớn nhất mà các doanh nghiệp hội viên đang gặp phải khiến chưa thể phát triển đúng với tiềm năng.

Đầu tiên là vốn, khả năng tiếp cận và vay vốn rất khó khăn vì phụ thuộc vào quy mô kinh doanh. “Nếu không có khả năng vay được vốn khó mở rộng sản xuất kinh doanh”- mà theo ông Quý xuất phát từ báo cáo tài chính chưa chuẩn chỉnh, chưa có lịch sử tín dụng tốt như doanh nghiệp lớn. “Họ thường xoay sở bằng vay bạn bè, người thân thậm chí vay tín dụng đen. Hình dung nếu vay 14-15% thì rất khó có lãi”.

Thứ 2, dù sự quyết tâm của Chính phủ và thành phố trong hỗ trợ doanh nghiệp, tuy nhiên, điểm nghẽn liên quan đến DNNVV vẫn là khó khăn về thủ tục như phòng cháy, chữa cháy, thuế, hay còn đâu đó là chi phí ngoài, chi phí tuân thủ. Nhìn một cách khách quan, nếu họ không phải lo vấn đề thủ tục thì họ sẽ lớn nhanh hơn.

Điểm nữa, ông Quý cho rằng, nút thắt rất quan trọng là vấn đề quản trị, suy cho cùng các doanh nghiệp lớn đều phải trải qua xuất phát từ doanh nghiệp nhỏ. Tại sao có doanh nghiệp lớn lên, doanh nghiệp lại nhỏ đi, đó chính là vai trò lãnh đạo của CEO. Do đó năng lực quản trị phải được nâng cao.

Tháo gỡ cho doanh nghiệp thông qua đột phá về thể chế và chính sách đặc thù

Chia sẻ với những khó khăn, điểm nghẽn mà DNNVV đang gặp phải, ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, thành phố đang phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp trọng điểm để triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tháo gỡ những điểm nêu trên. Ông Hiếu khẳng định, song song với các giải pháp chung, Hà Nội cũng ban hành nhiều chính sách đặc thù theo Nghị quyết 35/NQ-HĐND của HĐND thành phố, được cụ thể hóa tại Quyết định 5418, hướng tới nhóm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và DNNVV.

Sản xuất linh kiện tại Nhà máy điện Á Châu, khu công nghệ cao Hòa Lạc. Ảnh Thanh Hải

Cụ thể, thành phố thực hiện hỗ trợ tài chính trực tiếp theo từng giai đoạn phát triển của dự án: tối đa 100% chi phí ở giai đoạn tiền ươm tạo, 75% ở giai đoạn ươm tạo và 50% ở giai đoạn tăng tốc. Các khoản hỗ trợ bao gồm chi phí thuê chuyên gia, nhân công và dịch vụ khởi nghiệp.

Đồng thời, các dự án khởi nghiệp sáng tạo còn được hỗ trợ 50% lãi suất vay tại các tổ chức tín dụng trong ba năm đầu. Đây là “đòn bẩy” quan trọng giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, tăng khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh.

“Thực tế, đã có những mô hình khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ sinh học tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc được hỗ trợ tới 500 triệu đồng để mua bản quyền công nghệ, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ tại thị trường quốc tế. Điều này mở ra cơ hội để doanh nghiệp không chỉ phát triển trong nước mà còn từng bước tham gia thị trường toàn cầu”, ông Hiếu chia sẻ.

Ngoài ra, theo các quy định hiện hành, DNNVV còn được hỗ trợ tới 50% chi phí thuê trang thiết bị tại các cơ sở kỹ thuật, vườn ươm, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, với mức tối đa 50 triệu đồng/năm.

Thành phố cũng đang triển khai đề án đào tạo 10.000 CEO, trong đó Hà Nội đặt mục tiêu đào tạo khoảng 5.000 CEO giai đoạn 2026–2030, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp trong bối cảnh mới. Hiện nay, Sở Tài chính Hà Nội đang quản lý một vườn ươm khởi nghiệp, hỗ trợ khoảng 20 doanh nghiệp với nhiều chính sách thiết thực như sử dụng chung hệ thống kế toán, phòng thí nghiệm, miễn phí thuê mặt bằng. Đáng chú ý, đã có 6 doanh nghiệp từ vườn ươm này đạt doanh thu hàng nghìn tỷ đồng.

Những giải pháp trên cho thấy nỗ lực của Hà Nội trong việc lắng nghe doanh nghiệp, hoàn thiện chính sách theo hướng thiết thực, hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới. Đúng như Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định: Hội nghị đối thoại với các DNNVV, việc lắng nghe doanh nghiệp không dừng lại ở hội nghị, mà sẽ được duy trì thường xuyên.

Hà Nội xác định doanh nghiệp là trung tâm và động lực của tăng trưởng. Chính quyền sẽ chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ”, đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các sở, ngành phải trả lời kiến nghị của doanh nghiệp trong vòng tối đa 30 ngày, đồng thời thực hiện nghiêm yêu cầu cắt giảm ít nhất 50% thủ tục hành chính không cần thiết.

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, trong giai đoạn tới, Hà Nội đứng trước những cơ hội phát triển lớn với ba nền tảng quan trọng: các nghị quyết của Trung ương về phát triển Thủ đô; Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; và các cơ chế, chính sách mới sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua. Đây là những điều kiện quan trọng để tạo không gian phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Trên tinh thần đó, thành phố xác định rõ quan điểm: doanh nghiệp là trung tâm, là động lực của tăng trưởng; trong đó khu vực doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vai trò nòng cốt. Chính quyền chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ”, lấy người dân và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ.