Hà Nội thí điểm Vùng phát thải thấp: Hướng tới thói quen sử dụng phương tiện 'xanh' của người dân

Từng bước mở rộng phạm vi áp dụng Vùng phát thải thấp

Trong khung giờ từ 19h đến 24h các ngày cuối tuần, phương tiện cơ giới tiếp tục bị hạn chế lưu thông như mô hình phố đi bộ đã được duy trì nhiều năm qua. Điều này giúp người dân nhanh chóng thích nghi, bởi phần lớn quy định không tạo ra sự thay đổi đột ngột trong sinh hoạt hằng ngày.

Thực hiện Nghị quyết số 34/NQ-HĐN, Quyết định số 3273/QĐ-UBND, UBND phường Hoàn Kiếm đã ban hành Kế hoạch số 246/KH-UBND nhằm cụ thể hóa lộ trình triển khai Đề án Vùng phát thải thấp (LEZ) trên địa bàn. Ảnh: C.Thọ

Tại chốt kiểm soát trên các tuyến phố Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, lực lượng chức năng tổ chức phân luồng, hướng dẫn người dân tham gia giao thông. Người dân cư trú trong khu vực chỉ cần xuất trình căn cước công dân để được đi lại. Anh Ánh Phương, cư dân phố Hàng Khay chia sẻ, nhiều năm sinh sống trong khu vực phố đi bộ đã giúp gia đình quen với việc gửi xe hoặc dắt xe qua các điểm rào chắn nên việc triển khai Vùng phát thải thấp gần như không tạo thêm bất tiện.

Không chỉ người dân sinh sống trong khu vực, nhiều phụ huynh có con học tại các trường nằm trong vùng lõi cũng cho biết việc học tập của con em không bị ảnh hưởng. Các điểm trông giữ xe được bố trí, gắn biển chỉ dẫn rõ ràng để phục vụ du khách và người dân từ nơi khác đến. Những tuyến đường bao quanh Vùng phát thải thấp duy trì lưu thông ổn định...

Đối với khu vực bao quanh hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế xe ô tô chở khách trên 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong giờ cao điểm. Đây được xem là bước thử nghiệm quan trọng trước khi thành phố từng bước mở rộng phạm vi áp dụng trong các giai đoạn tiếp theo. Điều đáng ghi nhận là phần lớn người dân đều nhìn nhận chủ trương này với tâm thế tích cực, bởi họ hiểu rằng mục tiêu của thành phố không phải là cấm phương tiện bằng mọi giá mà hướng đến giảm phát thải, cải thiện môi trường sống và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nhìn vào lộ trình Hà Nội đang thực hiện có thể thấy, Vùng phát thải thấp (LEZ) không phải một chính sách đơn lẻ. Cùng với việc thí điểm LEZ, thành phố đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt sang sử dụng năng lượng sạch, phát triển đường sắt đô thị, mở rộng mạng lưới xe đạp công cộng, xây dựng các điểm trung chuyển và từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng sạc cho phương tiện điện. Những giải pháp này hướng đến cùng một mục tiêu: tạo thêm lựa chọn để người dân giảm dần sự phụ thuộc vào xe cá nhân.

Để người dân từng bước thay đổi thói quen

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Thảo, thành phố đã rà soát 45 tuyến xe buýt đi qua khu vực Vành đai 1, đưa hệ thống vé điện tử liên thông vào khai thác nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân sử dụng vận tải công cộng. Song song với đó, thành phố bố trí hàng trăm điểm trông giữ phương tiện, lắp đặt hàng chục trạm xe đạp công cộng. Đây là những điều kiện quan trọng để người dân từng bước thay đổi thói quen đi lại.

Trong giai đoạn đầu, thành phố tập trung kiểm soát các phương tiện phát thải cao, đặc biệt là xe không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền và khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện sạch.

Thực tế cho thấy, nhiều giải pháp đã bắt đầu phát huy hiệu quả. Việc triển khai vé điện tử liên thông, miễn phí cự ly xe buýt trong khu vực Vành đai 1 hay mở rộng đội xe buýt điện đã góp phần nâng cao sức hấp dẫn của vận tải công cộng. Chỉ trong 7 ngày đầu áp dụng chính sách miễn phí cự ly, khoảng 130.000 lượt hành khách đã sử dụng hệ thống vé điện tử, cho thấy người dân sẵn sàng thay đổi khi dịch vụ ngày càng thuận tiện. Những giải pháp này không tồn tại độc lập mà đang từng bước kết nối thành một "hệ sinh thái" giao thông xanh. Khi xe buýt, metro, xe đạp công cộng, bãi đỗ trung chuyển và hạ tầng sạc được liên kết trong một chuỗi dịch vụ thống nhất, việc chuyển đổi từ phương tiện cá nhân sang phương thức đi lại xanh sẽ trở nên tự nhiên hơn, thay vì phụ thuộc vào các biện pháp hành chính.

Xe đạp công cộng là một "mắt xích" của hệ thống giao thông công cộng Thủ đô. Ảnh: N.Xuyến

Theo đánh giá, sau gần 1 tháng triển khai, Vùng phát thải thấp chưa thể tạo ra những thay đổi rõ rệt về chất lượng không khí, nhưng điều quan trọng nhất là chính sách tạo sự chuyển biến về nhận thức của cộng đồng. Ngày càng nhiều người dân chủ động tìm hiểu, cân nhắc chuyển sang xe điện hoặc sử dụng phương tiện công cộng thay cho xe cá nhân chạy xăng. Khi đó, LEZ sẽ không chỉ góp phần cải thiện chất lượng không khí mà còn thúc đẩy sự hình thành một mô hình giao thông văn minh, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Xa hơn, đây cũng là nền tảng để Thủ đô hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng một đô thị đáng sống trong tương lai.