Hà Nội xây hệ sinh thái AI để doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá tăng trưởng

TS. Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội, phát biểu khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026.

Chiều 31/7, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số".

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu của Luật Thủ đô, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế số làm động lực tăng trưởng mới; đồng thời tạo không gian kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia, tổ chức tài chính và các nền tảng công nghệ nhằm thúc đẩy ứng dụng AI trong cộng đồng doanh nghiệp.

Chuyển đổi số phải bắt đầu từ bài toán kinh doanh

Phát biểu khai mạc, TS. Cù Ngọc Trang - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội cho rằng câu chuyện xuyên suốt của Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 là câu chuyện về những "khoảng cách" và cách Hà Nội rút ngắn những khoảng cách đó.

Theo ông, khoảng cách đầu tiên là khoảng cách giữa mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố với năng lực tăng trưởng của cộng đồng doanh nghiệp. Hà Nội chỉ có thể đạt mục tiêu này khi từng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Một khoảng cách khác là sự chênh lệch trong khả năng tiếp cận AI giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ. Trong khi doanh nghiệp quy mô lớn có điều kiện đầu tư hạ tầng số, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn e ngại vì chi phí đầu tư chưa tương xứng với quy mô doanh thu.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội, Thủ đô đang sở hữu lợi thế lớn với hệ sinh thái khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ số hàng đầu cả nước. Điều quan trọng là phải kết nối hiệu quả các nguồn lực này với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Ông nhấn mạnh, câu hỏi hiện nay không còn là doanh nghiệp có cần chuyển đổi số hay không, mà là chuyển đổi số như thế nào để tạo ra giá trị.

Theo đó, doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng việc lựa chọn công nghệ, mà phải xuất phát từ bài toán kinh doanh. Trước hết cần rà soát hoạt động quản trị để xác định những điểm nghẽn về chất lượng sản phẩm, hàng tồn kho, chi phí vận hành, năng suất lao động, quản trị khách hàng hay mở rộng thị trường. Chỉ khi xác định đúng vấn đề, doanh nghiệp mới lựa chọn được giải pháp công nghệ phù hợp.

"Dữ liệu không đúng, quy trình không thay đổi, con người không thay đổi thì công nghệ cũng không thể tạo ra giá trị như mong muốn", ông Trang nhấn mạnh.

Theo ông, AI không phải mục tiêu cuối cùng mà là công cụ để giải quyết các vấn đề cụ thể. Một giải pháp công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng năng suất và mở rộng thị trường.

Quan điểm này cũng phù hợp với nhận định của TS. Mạc Quốc Anh tại diễn đàn khi cho rằng doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng câu hỏi "AI nào hiện đại nhất", mà phải bắt đầu từ câu hỏi "khâu nào đang làm mất nhiều tiền, nhiều thời gian hoặc nhiều cơ hội nhất".

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm để xây dựng hệ sinh thái AI

Theo TS. Cù Ngọc Trang, Hà Nội đang phát huy tối đa lợi thế về thể chế từ Luật Thủ đô và các nghị quyết chuyên đề để thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Tinh thần xuyên suốt là lấy doanh nghiệp làm trung tâm để thiết kế chính sách.

Nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được triển khai với mức hỗ trợ lên tới 100% đối với một số nội dung tư vấn, đào tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học - công nghệ theo quy định của thành phố.

Bên cạnh đó, Hà Nội đang triển khai chương trình ưu đãi sử dụng các nền tảng số đến hết năm 2026. Đến nay đã có 12 doanh nghiệp công nghệ đăng ký tham gia, cung cấp các giải pháp với chi phí ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Các hoạt động thúc đẩy thương mại điện tử cũng được triển khai với sự đồng hành của các nền tảng lớn như Shopee, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường trực tuyến, nâng cao năng lực bán hàng số.

Đối với chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động livestream quảng bá sản phẩm với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành và địa phương nhằm hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm OCOP trên các nền tảng thương mại điện tử.

Theo ông Trang, thành phố hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đồng hành cùng doanh nghiệp từ xác định nhu cầu, lựa chọn công nghệ, tiếp cận chuyên gia, nguồn vốn, thị trường đến triển khai và đánh giá hiệu quả.

"Đưa công nghệ vào doanh nghiệp là chưa đủ. Điều quan trọng là đưa công nghệ vào sản xuất, mở rộng thị trường và thương mại hóa được các kết quả nghiên cứu. Đầu ra của khoa học - công nghệ phải trở thành đầu vào của nền kinh tế số và của các doanh nghiệp nhỏ và vừa", ông nói.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội cũng cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình chuyển đổi số để các chính sách hỗ trợ đi vào thực tiễn.

Thành công của diễn đàn được đo bằng kết quả sau sự kiện

Theo TS. Cù Ngọc Trang, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026 không được tổ chức để dừng lại ở những phiên tham luận hay các cuộc gặp gỡ trong một buổi chiều.

Đến thời điểm khai mạc, Ban Tổ chức đã ghi nhận gần 300 doanh nghiệp đăng ký tham dự, 68 doanh nghiệp đăng ký kết nối B2B cùng hàng chục doanh nghiệp công nghệ số tham gia giới thiệu các giải pháp AI, chuyển đổi số và thương mại điện tử.

Tuy nhiên, theo ông, những con số này chỉ thực sự có giá trị nếu các kết nối tiếp tục được duy trì sau diễn đàn.

Ông đề nghị mỗi doanh nghiệp khi kết thúc chương trình hãy để lại cho Ban Tổ chức ít nhất một bài toán cần giải quyết, xác định một hoặc một vài đối tác đồng hành, có thể là đơn vị công nghệ hoặc tài chính, đồng thời cam kết một mốc thời gian triển khai. Sau thời hạn đó, doanh nghiệp sẽ phản hồi lại Ban Tổ chức về kết quả đạt được.

"Chúng tôi không mong doanh nghiệp chỉ mang tài liệu về. Chúng tôi mong doanh nghiệp mang về một đối tác, một giải pháp và một kế hoạch hành động cụ thể", ông Trang nói.

Theo ông, mỗi doanh nghiệp thay đổi sẽ tạo ra một giá trị mới cho chính mình; hàng trăm doanh nghiệp cùng thay đổi sẽ tạo ra một cộng đồng doanh nghiệp năng động hơn; và khi hàng nghìn doanh nghiệp cùng chuyển đổi thành công sẽ tạo nên sức bật mới cho kinh tế Thủ đô.

Theo Ban Tổ chức, sau diễn đàn, các nhu cầu của doanh nghiệp sẽ tiếp tục được tổng hợp, phân loại, kết nối với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng và quỹ đầu tư; đồng thời theo dõi kết quả sau 30, 60 và 100 ngày nhằm bảo đảm các cam kết được chuyển hóa thành những dự án hợp tác và hiệu quả thực tế.