Hạ tầng thanh toán xuyên biên giới mở dư địa mới cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam

Thanh toán xuyên biên giới thành lợi thế cạnh tranh

Với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, hạ tầng thanh toán xuyên biên giới không kém gì năng lực sản xuất hay logistics, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khả năng thu - chuyển - quản lý dòng tiền đang trực tiếp quyết định tốc độ mở rộng thị trường.

Hạ tầng thanh toán xuyên biên giới không kém gì năng lực sản xuất hay logistics. Ảnh minh họa

Theo đánh giá của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), thương mại điện tử xuyên biên giới đang chuyển từ vai trò kênh bổ trợ sang trụ cột tăng trưởng mới của xuất khẩu Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030. Nhờ nền tảng số, doanh nghiệp có thể tiếp cận trực tiếp người mua quốc tế, rút ngắn chuỗi trung gian và thử nghiệm thị trường với chi phí thấp hơn so với xuất khẩu truyền thống.

Các số liệu thị trường cho thấy, Việt Nam hiện duy trì tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử xuyên biên giới trên 25% mỗi năm, thuộc nhóm cao nhất khu vực Đông Nam Á, đồng thời là thị trường thương mại điện tử lớn thứ ba ASEAN, chỉ sau Indonesia và Thái Lan. Riêng xuất khẩu qua thương mại điện tử năm 2025 ước đạt khoảng 2 tỷ USD, tăng 18%, đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử lên 4,45 tỷ USD, phản ánh vai trò ngày càng thực chất của kênh số trong hoạt động xuất khẩu.

Tuy nhiên, trong khi dòng hàng hóa tăng nhanh, dòng tiền vẫn chưa vận hành tương xứng, tạo ra độ trễ đáng kể. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam vẫn phụ thuộc vào chuyển tiền quốc tế qua hệ thống ngân hàng trung gian (SWIFT), với thời gian xử lý từ 2 - 5 ngày, chi phí chuyển tiền và chuyển đổi ngoại tệ cao, cùng rủi ro biến động tỷ giá. Trong bối cảnh biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, các chi phí tài chính này trở thành “lực cản mềm” đối với doanh nghiệp.

Theo Vụ thị trường châu Âu - châu Mỹ, Bộ Công Thương, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Mexico trong 9 tháng năm 2025 đạt 5,9 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ, phản ánh nhu cầu giao dịch xuyên biên giới ngày càng lớn. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về hạ tầng thanh toán phù hợp với thông lệ sở tại, nhất là tại các thị trường mới nổi.

Trước nhu cầu đó, thị trường thanh toán xuyên biên giới năm 2026 chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa các nền tảng fintech toàn cầu, với trọng tâm là giải pháp thu tiền nội địa (local collection).

Công ty dịch vụ tài chính và nền tảng thanh toán trực tuyến hàng đầu của Mỹ Payoneer hiện hỗ trợ doanh nghiệp tại hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ, cho phép thu tiền nội địa tại nhiều thị trường trọng điểm. Việc mở rộng thu tiền bằng đồng nội tệ tại Mexico và Indonesia giúp doanh nghiệp Việt Nam giao dịch trực tiếp với các sàn thương mại điện tử lớn như Amazon, Walmart hay Shopee, thay vì phụ thuộc vào trung gian ngoại tệ.

Trong khi đó, Wise Business nổi bật với mô hình tỷ giá thị trường thực (mid-market rate) và phí chuyển đổi thấp, dao động từ 0,33% đến 1,8%, với khoảng 70% giao dịch được xử lý trong chưa đầy 20 giây. Lợi thế của Wise nằm ở tính minh bạch và chi phí, song phạm vi hỗ trợ marketplace còn hạn chế hơn.

Ở nhóm nền tảng tích hợp sâu cho thương mại điện tử, Airwallex và PingPong đang mở rộng mạnh mẽ tại châu Á. Airwallex cung cấp tài khoản đa tiền tệ, API thanh toán và tích hợp trực tiếp với các hệ thống như Shopify, WooCommerce, trong khi PingPong duy trì mức phí thanh toán quốc tế quanh 1% và hỗ trợ hơn 20 loại tiền tệ, hướng tới nhóm nhà bán hàng xuyên biên giới.

Một số nền tảng khác như LianLian Global cũng tham gia cuộc đua với lợi thế phí chuyển đổi khoảng 0,5% và định hướng kết hợp công nghệ mới như stablecoin để tối ưu tốc độ và chi phí giao dịch.

Thanh toán trở thành “hạ tầng mềm” của xuất khẩu

Khi hạ tầng thanh toán xuyên biên giới được cải thiện, lợi ích không dừng lại ở việc giảm chi phí hay rút ngắn thời gian thu tiền mà trực tiếp mở ra dư địa mở rộng thị trường cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt tại các hành lang thương mại mới nổi như Mexico và Indonesia.

Thanh toán xuyên biên giới trở thành “hạ tầng mềm” của xuất khẩu. Ảnh minh họa

Theo Vụ thị trường châu Âu - châu Mỹ, Mexico hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh, trong khi Việt Nam là đối tác châu Á lớn thứ tám của Mexico. Chỉ trong 9 tháng năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Mexico đạt 5,9 tỷ USD, tăng 24,2%, cho thấy nhu cầu giao dịch giữa doanh nghiệp hai nước đang gia tăng nhanh chóng.

Ở chiều ngược lại, Indonesia là thị trường thương mại điện tử lớn nhất Đông Nam Á, chiếm hơn 50% tổng quy mô giao dịch trực tuyến của toàn khối ASEAN. Trong khi đó, Việt Nam là thị trường TMĐT lớn thứ ba khu vực và cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, trên 25% trong năm 2025. Sự tương đồng về cơ cấu kinh tế số khiến Indonesia trở thành điểm đến tự nhiên của nhiều doanh nghiệp Việt Nam trong chiến lược mở rộng kinh doanh xuyên biên giới.

Tuy nhiên, đặc thù của cả hai thị trường này là ưu tiên giao dịch bằng đồng nội tệ, cùng hệ sinh thái thanh toán phân mảnh. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu không chỉ có sản phẩm phù hợp, mà còn cần hạ tầng tài chính cho phép giao dịch như một doanh nghiệp bản địa.

Trong bối cảnh đó, các giải pháp thanh toán xuyên biên giới có khả năng thu tiền nội địa (local collection) đang trở thành công cụ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường nhanh và sâu hơn.

Với Mexico, việc có thể thu tiền bằng đồng Peso giúp doanh nghiệp Việt Nam giao dịch trực tiếp với nhà bán lẻ và đối tác B2B địa phương; dễ dàng kết nối với các nền tảng thương mại điện tử lớn và giảm phụ thuộc vào trung gian ngoại tệ,chi phí chuyển đổi.

Tại Indonesia, nơi hành vi thanh toán chịu ảnh hưởng mạnh bởi phương thức nội địa và sàn TMĐT, khả năng thu tiền nội địa giúp doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền tốt hơn, đồng thời nâng cao uy tín khi làm việc với đối tác bản địa.

Thông qua hạ tầng sẵn có, doanh nghiệp dễ dàng giao dịch với các sàn thương mại điện tử liền mạch. Ảnh minh họa

Việc Payoneer triển khai giải pháp thu tiền nội địa tại Mexico và Indonesia từ đầu năm 2026 được xem là một bước đi nhằm đáp ứng trực tiếp nhu cầu này. Thông qua hạ tầng sẵn có, doanh nghiệp Việt Nam có thể giao dịch với các sàn như Amazon Mexico, Walmart hay Shopee một cách liền mạch, thay vì phải xử lý nhiều lớp thanh toán trung gian.

Trong khi đó, Wise Business duy trì lợi thế về tỷ giá thị trường thực và tốc độ xử lý nhanh, phù hợp với các doanh nghiệp ưu tiên minh bạch chi phí. Một số nền tảng khác như LianLian Global cũng tham gia thị trường với lợi thế phí chuyển đổi thấp và định hướng áp dụng công nghệ mới nhằm tối ưu dòng tiền.

Sự đa dạng của các nền tảng thanh toán giúp doanh nghiệp Việt Nam chủ động lựa chọn giải pháp phù hợp với từng thị trường và mô hình kinh doanh, thay vì phụ thuộc vào một kênh duy nhất. Khi dòng tiền được thu nhanh hơn, chi phí thấp hơn và quản lý hiệu quả hơn, doanh nghiệp có thêm dư địa mở rộng quy mô, nâng cao khả năng cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với góc nhìn của VECOM và Bộ Công Thương, hạ tầng thanh toán xuyên biên giới đang trở thành “chìa khóa mở cửa” các thị trường tăng trưởng cao, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới ngày càng giữ vai trò trụ cột của xuất khẩu. Việc làm chủ hạ tầng thanh toán vì vậy được xem là lợi thế ngày càng quan trọng trong chiến lược mở rộng thị trường và phát triển xuất khẩu bền vững của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới.

Hải Yên/Báo Tin tức và Dân tộc