Hà Tĩnh không để vốn đầu tư công 'nằm chờ' ở các dự án chậm triển khai

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Hà Tĩnh Nguyễn Hồng Lĩnh kiểm tra thực địa tại Dự án bến cảng quốc tế Sơn Dương. Ảnh: Phúc Quang

Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, đến hết tháng 5/2026, tổng giá trị giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh, bao gồm cả nguồn vốn kéo dài từ các năm trước, đạt gần 2.175 tỷ đồng. Kết quả này tương đương 35,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và bằng 30,9% kế hoạch địa phương.

Dù đạt được những kết quả nhất định, song tiến độ giải ngân vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Nhiều dự án đang gặp khó khăn do biến động giá nguyên vật liệu khiến tổng mức đầu tư tăng lên, trong khi công tác giải phóng mặt bằng tại một số địa phương còn chậm và kéo dài. Bên cạnh đó, các thủ tục đầu tư, thẩm định, phê duyệt dự án vẫn mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và giải ngân vốn.

Một trong những vấn đề được tỉnh đặc biệt quan tâm là giá vật liệu xây dựng liên tục tăng cao, chênh lệch lớn so với mức giá công bố, khiến một số nhà thầu thi công cầm chừng. Ngoài ra, sự phối hợp giữa một số cơ quan, đơn vị chưa thực sự chặt chẽ, trong khi một số chủ đầu tư và địa phương còn thiếu quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành. Đáng chú ý, đến thời điểm báo cáo vẫn còn 27 đơn vị, địa phương chưa có số liệu giải ngân vốn đầu tư công.

Để khắc phục những tồn tại trên, UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp tỉnh, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và các chủ đầu tư tập trung chỉ đạo nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, tận dụng điều kiện thời tiết thuận lợi hiện nay để tăng khối lượng thực hiện và giải ngân vốn.

Trong đó, ưu tiên các dự án khắc phục hậu quả thiên tai, các công trình trọng điểm, dự án quy mô lớn và các dự án phải hoàn thành trong năm 2026. Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện các thủ tục liên quan như lập, thẩm định, phê duyệt dự án, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu và thanh toán nhằm rút ngắn thời gian giải ngân vốn.

UBND tỉnh Hà Tĩnh đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư chủ động xây dựng phương án bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công, rà soát nhu cầu sử dụng vật liệu theo từng giai đoạn để tránh tình trạng thiếu hụt làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Cùng với đó là tăng cường kiểm tra, xử lý các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu về năng lực, chất lượng hoặc thi công cầm chừng.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh Hà Tĩnh nhận định đây vẫn là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến nhiều dự án chậm tiến độ. Vì vậy, các xã, phường có dự án triển khai trên địa bàn cùng các đơn vị thực hiện giải phóng mặt bằng được yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tập trung tháo gỡ các vướng mắc phát sinh.

Các địa phương cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh tiến độ giải phóng mặt bằng theo hướng cụ thể, khả thi; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai dự án; thực hiện đầy đủ các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định. Những tập thể, cá nhân thiếu trách nhiệm, chậm trễ trong thực hiện nhiệm vụ sẽ bị xem xét, xử lý nghiêm.

Để hỗ trợ các dự án đẩy nhanh tiến độ, Sở Xây dựng được giao chủ trì công bố giá vật liệu xây dựng và chỉ số giá xây dựng kịp thời, sát với diễn biến thực tế của thị trường. Đồng thời tăng cường kiểm tra việc niêm yết giá, nguồn gốc vật liệu, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, nâng giá gây khó khăn cho hoạt động thi công.

Sở Xây dựng cũng được giao phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, hướng dẫn cụ thể các thủ tục thẩm định dự án, tham mưu loại bỏ những thủ tục không cần thiết để rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tạo điều kiện cho các chủ đầu tư triển khai dự án thuận lợi hơn.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số, UBND tỉnh yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát, đề xuất danh mục dự án để hoàn thiện thủ tục đầu tư, làm cơ sở phân bổ 170 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương hiện chưa được giao chi tiết do chưa có dự án đủ điều kiện.

Sở Tài chính được giao chủ trì tham mưu các đoàn công tác kiểm tra, làm việc trực tiếp với các chủ đầu tư, đơn vị và địa phương nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ giải ngân. Đồng thời rà soát, tham mưu danh mục các dự án thuộc diện “luồng xanh”, gồm các công trình trọng điểm, cấp bách và có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội để ưu tiên giải quyết các thủ tục liên quan.

Bên cạnh đó, cơ quan này cũng sẽ rà soát toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026, tham mưu điều chuyển vốn từ các dự án chậm triển khai, giải ngân thấp sang các dự án có nhu cầu và khả năng giải ngân tốt hơn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Hà Tĩnh, kết quả giải ngân vốn đầu tư công và tiến độ giải phóng mặt bằng sẽ được đưa vào hệ thống đánh giá KPI. Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ sẽ tham mưu xếp loại các đơn vị, địa phương theo quý và cả năm, góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý và thực hiện các dự án đầu tư công trên địa bàn.