Hài hòa quyền riêng tư và an toàn xã hội

Hệ thống camera do người dân tự lắp đặt như những "mắt thần" góp phần hỗ trợ lực lượng chức năng trong bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, cảnh báo và lên án hành vi xấu...

3 giai đoạn

Hôm 28-3, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 502 phê duyệt phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, xử lý vi phạm và điều hành giao thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chia sẻ dữ liệu với Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh.

Theo quyết định, việc triển khai phương án được chia làm 3 giai đoạn. Từ ngày 1-4 đến 30-9-2026 sẽ thí điểm tại 3 địa phương Hà Nội, Gia Lai, An Giang (đặc khu Phú Quốc). Từ ngày 1-10-2026 đến 31-12-2027, triển khai tại tất cả 34 tỉnh, thành phố. Giai đoạn 3 bắt đầu từ ngày 1-1-2028 với việc mở rộng xã hội hóa.

Một nội dung đáng chú ý trong quyết định, đó là dữ liệu từ các hệ thống camera của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân được chia sẻ theo cơ chế thỏa thuận thông qua điểm tập trung kết nối đến Trung tâm camera giám sát Công an cấp xã, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật về an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân (giai đoạn 3).

TP Hà Nội là một trong 3 địa phương triển khai giai đoạn 1, từ ngày 1-4. Ảnh: NGUYỄN HƯỞNG

Nhiều người bày tỏ sự quan tâm đến việc kết nối, chia sẻ dữ liệu từ hệ thống camera do người dân, doanh nghiệp lắp đặt.

Bên cạnh việc ủng hộ thực hiện để góp phần giữ gìn an ninh trật tự, tạo môi trường an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống, họ cũng băn khoăn, chờ đợi quy định chi tiết cũng như hướng dẫn cụ thể để thực hiện kết nối, chia sẻ.

Chị Dương Lan Phương - phường Bình Trưng, TP HCM - kể nhiều vụ việc tưởng chừng như rất mơ hồ đã bất ngờ được làm sáng tỏ bởi những clip người dùng mạng xã hội đưa ra. Đây là lý do lớn nhất chị ủng hộ dữ liệu được hệ thống hóa nhằm phục vụ lợi ích cộng đồng, nhất là với TP HCM tới đây.

"Dù vậy, tôi chỉ thực sự yên tâm khi việc sử dụng hình ảnh bảo đảm khoa học, hợp lý, đúng luật trên cơ sở tôn trọng quyền riêng tư" - chị Phương nói.

Sớm hiện thực hóa

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, luật sư Kim Thị Diễm Trinh - Công ty Luật TNHH Nguyễn Giang, nhận xét về mặt thực tiễn pháp lý, có thể hiểu cơ chế này trước hết hướng tới các camera có giá trị hỗ trợ quan sát không gian liên quan đến an ninh, trật tự trên địa bàn.

Tuy nhiên, để thống nhất cách hiểu, việc ban hành quy định và hướng dẫn chặt chẽ, cụ thể hơn là rất cần thiết. Trong đó, làm rõ nhiều nội dung như vị trí camera được tham gia kết nối; mẫu và điều kiện của cơ chế thỏa thuận chia sẻ dữ liệu; cơ chế kiểm tra, giám sát, xử lý trách nhiệm khi lộ lọt hoặc dùng sai mục đích…

Quyết định số 502 nêu rõ việc chia sẻ dữ liệu camera của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân được thực hiện theo điều 18 của Luật Dữ liệu và các văn bản pháp luật có liên quan. Điều 18 có nội dung khuyến khích tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước cung cấp dữ liệu thuộc quyền sở hữu cho cơ quan nhà nước.

Mặt khác, tổ chức, cá nhân phải cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền trong một số trường hợp như ứng phó với tình trạng khẩn cấp; khi có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia nhưng chưa đến mức ban bố tình trạng khẩn cấp; thảm họa; phòng, chống bạo loạn, khủng bố.

Điều 18 của Luật Dữ liệu cũng đã quy định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước nhận được dữ liệu, bao gồm sử dụng dữ liệu đúng mục đích; hủy dữ liệu ngay khi dữ liệu đó không còn cần thiết cho mục đích đã yêu cầu…

Đến chiều 30-3, nhiều địa phương có các động thái hiện thực hóa Quyết định số 502. Trong đó, UBND tỉnh Gia Lai đã giao cho Công an tỉnh chủ trì, xây dựng kế hoạch để triển khai cụ thể. Các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Gia Lai đang thực hiện công tác này.

MINH CHIẾN - HOÀNG THANH - ANH VŨ