Hai nghệ sĩ trẻ xứ Nghệ được vinh danh vì gìn giữ dân ca Ví, Giặm
Đối với hai nghệ sĩ trẻ Lê Thanh Phong và Hà Quỳnh Như, việc được Hội Di sản Văn hóa Việt Nam vinh danh tại Lễ kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam và Ngày Văn hóa Việt Nam là động lực lớn để tiếp tục theo đuổi hành trình gìn giữ và lan tỏa di sản Ví, Giặm.

Hai nghệ sĩ Hà Quỳnh Như và Lê Thanh Phong tại lễ vinh danh. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)
Sự ghi nhận của Hội Di sản Văn hóa Việt Nam là dấu mốc đáng nhớ trên hành trình theo đuổi dân ca Ví, Giặm của hai nghệ sĩ quê Nghệ An.
Với Hà Quỳnh Như, Bằng khen là động lực để tiếp tục sáng tạo trên nền tảng dân ca gắn bó từ thuở nhỏ. Còn với Lê Thanh Phong, Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Di sản Văn hóa ghi nhận quá trình tổ chức các hoạt động thực hành, truyền dạy và đưa Ví, Giặm đến với công chúng tại Hà Nội.
Hà Quỳnh Như sinh năm 2004 tại Yên Thành, Nghệ An. Năm 5 tuổi, cô đã có thể hát Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh. Tình yêu dân ca đến với Quỳnh Như từ những năm tháng tuổi thơ và dần trở thành một phần trong con đường nghệ thuật.
Năm 2018, Hà Quỳnh Như giành ngôi Quán quân Giọng hát Việt nhí. Sau cuộc thi, cô tiếp tục theo đuổi dân ca Nghệ Tĩnh, đồng thời thử sức với những cách thể hiện mới. Năm 2023, cô biểu diễn cùng Nghệ sĩ Nhân dân Hồng Lựu tại chương trình khai mạc Festival Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Một năm sau, cô tham gia cầu truyền hình "Nghệ An - Hà Tĩnh Đôi bờ Ví, Giặm", nhân kỷ niệm 10 năm dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được UNESCO ghi danh.

Hai nghệ sĩ đã đồng hành trên hành trình giữ gìn di sản Ví, Giặm. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)
Tháng 3/2025, Hà Quỳnh Như phát hành MV "Điệu Ví Giặm là em", khai thác chất liệu dân ca. Tháng 7 cùng năm, cô tham gia biểu diễn trong chương trình Bản trường ca hữu nghị Việt - Nga tại Nga. Đến tháng 11, cô ra mắt EP đầu tay "Gấy Nghệ" gồm 4 ca khúc, kết hợp Ví, Giặm với một số chất liệu âm nhạc hiện đại. Qua các sản phẩm và hoạt động biểu diễn, nữ ca sĩ nỗ lực đưa dân ca xứ Nghệ đến với nhiều đối tượng khán giả, trong đó có công chúng quốc tế.
Khi nhận Bằng khen của Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, Hà Quỳnh Như cho biết cô vui và xúc động vì những nỗ lực dành cho âm nhạc truyền thống được ghi nhận. Đây cũng là động lực để cô tiếp tục học hỏi, làm nghề nghiêm túc và tạo ra những sản phẩm xứng đáng với giá trị văn hóa mình theo đuổi.
Lê Thanh Phong dành nhiều tâm huyết cho việc tạo dựng không gian thực hành và truyền dạy dân ca. Năm 2011, khi mới 19 tuổi, đang là sinh viên Trường đại học Văn hóa Hà Nội, anh thành lập câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm tại trường. Từ mô hình ban đầu, hoạt động phát triển thành Đoàn Nghệ thuật UNESCO Dân ca xứ Nghệ tại Hà Nội.
Bên cạnh hoạt động thực hành, Lê Thanh Phong nghiên cứu, thử nghiệm hướng Tân cổ Ví, Giặm, kết hợp các làn điệu truyền thống, trong đó có điệu Tứ Hoa, với những ca khúc mang âm hưởng dân ca xứ Nghệ. Anh cũng giảng dạy tại một số trường đại học ở Hà Nội, đưa kiến thức về bảo tồn, phát huy di sản vào hoạt động đào tạo, tạo cơ hội để sinh viên tiếp cận dân ca qua học tập và thực hành.
Năm 2017, Lê Thanh Phong đạt Giải Diễn viên xuất sắc tại Festival Âm nhạc Dân gian thế giới ở Uzbekistan. Năm 2024, anh được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Bằng khen vì những đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh giai đoạn 2019-2024. Anh cũng tham gia nhiều chương trình biểu diễn, giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế.
Chia sẻ về Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Di sản Văn hóa, Lê Thanh Phong cho biết đây là dấu mốc đặc biệt sau nhiều năm gắn bó với hoạt động nghiên cứu, thực hành, bảo tồn và phát huy Ví, Giặm tại Hà Nội. Anh xem sự ghi nhận này là động lực để tiếp tục theo đuổi công việc đã chọn, chứ không phải đích đến.

Sự vinh danh là động lực cho hai nghệ sĩ trong việc góp phần giữ gìn di sản quê hương. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)
Bên cạnh những hoạt động riêng, Lê Thanh Phong và Hà Quỳnh Như còn đồng hành trong biểu diễn và phát triển các sản phẩm mang âm hưởng dân ca Ví, Giặm. Nếu Thanh Phong dành nhiều tâm huyết nghiên cứu, sưu tầm, sáng tạo chất liệu và tìm hướng thể hiện mới, Hà Quỳnh Như là người chuyển tải những sáng tạo ấy bằng giọng hát và cách biểu diễn của mình.
Sự kết hợp giữa một người tìm tòi chất liệu và một người thể hiện tác phẩm tạo nên sự bổ trợ trong hoạt động nghệ thuật của cả hai. Những hoạt cảnh đối ca Ví, Giặm cổ, các câu hát giao duyên và thử nghiệm với dòng Tân cổ Ví, Giặm là một phần trong cách hai nghệ sĩ cùng tiếp cận di sản. Họ hướng tới việc giữ lại làn điệu, tinh thần dân ca, đồng thời tìm thêm cách thể hiện phù hợp với người nghe hôm nay.
Từ các chương trình biểu diễn trong nước đến hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế, hai nghệ sĩ có thêm cơ hội giới thiệu dân ca xứ Nghệ tới nhiều khán giả. Sự đồng điệu trong tình yêu di sản và ăn ý trên sân khấu cũng là điểm tựa để họ tiếp tục phối hợp trong những dự án nghệ thuật tiếp theo.
Với Hà Quỳnh Như và Lê Thanh Phong, gìn giữ Ví, Giặm không chỉ là biểu diễn những làn điệu đã có mà còn là quá trình tìm hiểu, thực hành và sáng tạo trên nền tảng truyền thống, để những câu hát quê hương tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.


