Hải Phòng: Tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh GPMB dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Giải phóng mặt bằng đạt 75% diện tích 

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có đoạn tuyến qua Hải Phòng dài khoảng 104,669km, gồm tuyến chính và 3 tuyến nhánh, đi qua 23 xã, phường, đặc khu. 

Tổng diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 446ha, ảnh hưởng đến khoảng 5.650 hộ dân và 48 tổ chức. UBND TP Hải Phòng đã phê duyệt 39 dự án thành phần phục vụ triển khai dự án, với tổng mức đầu tư khoảng 11.027,6 tỷ đồng.

Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa bàn phường Dương Kinh, TP Hải Phòng.

Tính đến hết ngày 26/10/2026, tổng diện tích các loại đất đã giải phóng mặt bằng đạt 328,9/435,7ha, tương đương 75%. Trong đó, đất nông nghiệp đã giải phóng mặt bằng 213,4/241ha, đạt 89%; đất ở đã giải phóng mặt bằng 1,48/12,6ha, tương đương 11%; các loại đất khác đạt 114/184,3ha, tương đương 62%.

Đến nay, 3 địa phương đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng là An Hưng, An Lão và Hải An.

Mặc dù các địa phương đã tích cực triển khai, tiến độ giải phóng mặt bằng toàn dự án vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Khối lượng công việc còn lại lớn, đặc biệt liên quan đến đất ở, đất quốc phòng và đất có mồ mả. 

Hải Phòng đã giải phóng mặt bằng 328,9/435,7ha, đạt khoảng 75% diện tích phục vụ Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa bàn. (Ảnh: Xã Kiến Minh tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án).

Bên cạnh đó, việc bàn giao mốc giới ở một số khu vực chưa kịp thời; cơ chế, chính sách trong quá trình thực hiện còn một số nội dung cần tháo gỡ. 

Bên cạnh đó, tập quán di chuyển mộ, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ chưa đầy đủ, cùng những vướng mắc liên quan đến các khu dân cư, diện tích đất xen kẹt giữa tuyến đường sắt và đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng cũng ảnh hưởng đến tiến độ và sự đồng thuận của người dân.

Tập trung tháo gỡ vướng mắc, hoàn thành GPMB trước ngày 15/12

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp về tiến độ giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng Lê Trung Kiên yêu cầu các địa phương trong tháng 11/2026 phải phấn đấu bàn giao từ 97 - 98% tổng diện tích mặt bằng dự án. 

Đối với đất công ích, đất thủy lợi, đất 5% và đất công cộng, cần khẩn trương hoàn tất các thủ tục liên quan, giải phóng mặt bằng đến đâu bàn giao ngay cho Ban Quản lý dự án đường sắt đến đó, bảo đảm điều kiện triển khai thi công.

Đối với những trường hợp còn tồn đọng, các địa phương phải tập trung giải quyết, chỉ để lại khoảng 1 - 2% diện tích liên quan đến các trường hợp thực sự phức tạp, cần tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để xử lý theo quy định. 

Thành phố đặt mục tiêu giải quyết dứt điểm các trường hợp này trong đầu tháng 12, bảo đảm hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 15/12/2026. 

Phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng Lê Trung Kiên kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa bàn xã An Khánh, TP Hải Phòng.

Phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và Ban Quản lý dự án đường sắt rà soát, xác định chính xác tổng nhu cầu vốn thực tế phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. 

Việc tính toán phải sát với khối lượng công việc và nhu cầu chi trả thực tế, tránh tình trạng dự toán vốn quá lớn so với nhu cầu sử dụng. 

Trên cơ sở rà soát, các đơn vị cần sớm thống nhất số vốn cuối cùng, báo cáo Bộ Xây dựng để chủ động phương án điều chuyển vốn đến những địa phương, dự án có nhu cầu...

Về tái định cư, ông Lê Trung Kiên yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, nhất là hệ thống điện, nước tại các khu tái định cư, tạo điều kiện sớm giao đất cho người dân, hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thu tiền sử dụng đất theo quy định. Thành phố đặt mục tiêu thu 50% tiền sử dụng đất tái định cư, nộp ngân sách ngay trong tháng 11.

Sở Xây dựng được giao nghiên cứu, ban hành thiết kế mẫu và hướng dẫn thống nhất về hạ tầng, vỉa hè, lộ giới tại các khu tái định cư, bảo đảm đồng bộ, phù hợp quy hoạch, đáp ứng yêu cầu về mỹ quan và văn minh đô thị, hạn chế tình trạng xây dựng tự phát, thiếu thống nhất.

Phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt sớm có văn bản xác định cụ thể ranh giới, phạm vi mốc giới hành lang an toàn đường sắt theo phạm vi đã cắm, làm cơ sở để chính quyền địa phương tuyên truyền, giải thích, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. 

Ban cần phối hợp chặt chẽ với các địa phương, tiếp nhận hồ sơ và hiện trường ngay khi được bàn giao mặt bằng; đồng thời đẩy nhanh thi công tại các khu vực trũng, khu vực xả lũ đã có mặt bằng.

Phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng Lê Trung Kiên yêu cầu các địa phương phát huy tinh thần chủ động, linh hoạt, vận dụng tối đa thẩm quyền được giao để giải quyết dứt điểm các vướng mắc phát sinh tại cơ sở; tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc máy móc trong quá trình thực hiện. Những khó khăn vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất phương án xử lý, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung.