Hải quan đẩy mạnh cải cách, nâng cao hiệu quả quản lý

Toàn cảnh Hội nghị giao ban đánh giá kết quả công tác tháng 7 và triển khai chương trình công tác tháng 8/2026 của Cục Hải quan. (Ảnh: CHQ)

Ngày 5/8, Cục Hải quan tổ chức Hội nghị giao ban đánh giá kết quả thực hiện công tác tháng 7 và triển khai Chương trình công tác tháng 8/2026.

Theo báo cáo tại hội nghị, trong tháng 7, Cục Hải quan đã tập trung nguồn lực triển khai các nhiệm vụ trọng tâm và đạt nhiều kết quả nổi bật trên các lĩnh vực.

Trong công tác xây dựng thể chế, Cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định số 273/2026/NĐ-CP về kinh doanh hàng miễn thuế; đồng thời tổ chức tập huấn, triển khai nhiều văn bản quy phạm pháp luật mới trong lĩnh vực hải quan. Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2014, sau quá trình hoàn thiện hồ sơ, giải trình và thẩm tra, dự án luật đã được trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất và đang tiếp tục được thảo luận trước khi xem xét thông qua.

Công tác cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh theo tinh thần các nghị quyết của Trung ương và chỉ đạo của Chính phủ. Trong tháng, Cục Hải quan đã ban hành mới 4 thủ tục hành chính, sửa đổi, bổ sung 11 thủ tục, bãi bỏ 1 thủ tục; đồng thời tiếp tục thực hiện các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước.

Đối với Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN, Cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ về việc duy trì Ủy ban 1899, xây dựng kế hoạch hành động phát triển Cơ chế một cửa quốc gia, dịch vụ logistics và tạo thuận lợi thương mại; đồng thời tiếp tục triển khai dự án mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3.

Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số tiếp tục là điểm nhấn của ngành hải quan. Hệ thống VNACCS/VCIS và các hệ thống vệ tinh được vận hành ổn định, bảo đảm thông quan thông suốt 24/7. Cục Hải quan cũng chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật để triển khai thí điểm xác thực người khai hải quan bằng VNeID đối với hàng hóa giá trị nhỏ; xây dựng bộ mã mới phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Từ đầu năm đến ngày 19/7/2026, ngành hải quan đã tiếp nhận gần 75,9 triệu hồ sơ, trong đó phần lớn được thực hiện trực tuyến.

Trong công tác quản lý nghiệp vụ, Cục Hải quan tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, giám sát hải quan theo hướng hiện đại; tăng cường quản lý xuất xứ hàng hóa và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Sau 2 tháng thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III, việc xử lý thủ tục được đánh giá thông suốt, thời gian giải quyết được rút ngắn, góp phần tiết kiệm nguồn lực cho cả cơ quan hải quan và doanh nghiệp. Cục Hải quan đang xây dựng kế hoạch mở rộng phạm vi thí điểm trong thời gian tới.

Về hoạt động xuất nhập khẩu, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong tháng 7 đạt 109,75 tỷ USD, tăng 5,3% so với tháng trước và tăng 33% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm 2025. Thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu lũy kế đến ngày 30/7 đạt 309.994 tỷ đồng, bằng 68,7% dự toán và tăng 18,7% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, ma túy và kiểm tra sau thông quan tiếp tục được triển khai quyết liệt. Trong kỳ, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý gần 2.000 vụ vi phạm; khởi tố và chuyển khởi tố nhiều vụ việc; thu nộp ngân sách hơn 114 tỷ đồng từ xử phạt vi phạm hành chính. Công tác kiểm tra sau thông quan, quản lý rủi ro, kiểm định và phân loại hàng hóa cũng được tăng cường, tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ cao như xuất xứ, mã số hàng hóa, trị giá, sở hữu trí tuệ và chính sách mặt hàng.

Trong lĩnh vực hợp tác quốc tế, Cục Hải quan tiếp tục thúc đẩy các hoạt động hợp tác song phương và đa phương; ký biên bản ghi nhớ với Hải quan Hoa Kỳ về hợp tác sử dụng thông tin tờ lược khai và vận chuyển hàng hóa; đồng thời tích cực chuẩn bị các nội dung phục vụ Năm APEC 2027 khi Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ nhà.

Tại hội nghị, dưới sự điều hành của Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ, lãnh đạo các đơn vị đã phát biểu làm rõ thêm kết quả công tác của đơn vị, báo cáo tiến độ triển khai những công tác trọng tâm, khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị. Đồng thời, cam kết nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ công tác những tháng cuối năm 2026.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm. Trong đó, ưu tiên hoàn thiện Luật Hải quan (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn; tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng Hải quan thông minh; triển khai Đề án thống nhất giao cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu; đánh giá và mở rộng mô hình thông quan tập trung; tăng cường các giải pháp thu ngân sách, quản lý rủi ro, chống buôn lậu, gian lận thương mại, ma túy; mở rộng hợp tác quốc tế, đồng thời tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh công tác truyền thông, xây dựng hình ảnh hải quan Việt Nam hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp.