Hải quân Mỹ gặp rắc rối lớn khi chậm trễ loại biên tàu ngầm hạt nhân

Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Mỹ (GAO) cho biết, việc trì hoãn loại biên các tàu ngầm tấn công hạt nhân của Hải quân Mỹ (USN) có thể khiến ngân sách thiệt hại hơn 3,1 tỷ USD trong 5 năm tới.

Theo ấn phẩm chuyên ngành Naval News, báo cáo này cho biết khối lượng công việc tại các xưởng đóng tàu đang cản trở quá trình loại biên tàu ngầm hạt nhân diễn ra đúng kế hoạch.

Vấn đề loại biên các tàu ngầm hạt nhân tấn công đa năng chỉ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng bảo trì đã trở thành căn bênh kinh niên của hạm đội tàu ngầm Hải quân Mỹ.

Theo một thống kê, trong 10 năm qua, Hải quân Mỹ đã mất hơn 15.000 ngày hoạt động, ước tính trị giá 3,4 tỷ USD, chỉ riêng do thời gian tàu ngầm phải nằm cảng để sửa chữa.

Hiện nay các xưởng đóng tàu quá tải chẳng những không thể đáp ứng được việc sửa chữa cấp thiết, mà còn không thể chuẩn bị cho việc tháo dỡ các tàu ngầm hạt nhân hết thời hạn sử dụng.

Báo cáo của GAO phân biệt hai loại thời gian chờ, đầu tiên là loại "vẫn hoạt động", khi tàu ngầm và thủy thủ đoàn neo đậu chờ sửa chữa tại xưởng.

Trong khi đó loại thứ hai là "không hoạt động", xảy ra khi tàu ngầm không còn khả năng thực hiện nhiệm vụ chiến đấu, nhưng cũng không thể neo đậu để tháo dỡ nhiên liệu hạt nhân do thiếu không gian chứa.

Mặc dù Hải quân Mỹ đang giải quyết thành công loại hình ngừng hoạt động thứ nhất, tuy nhiên thời gian phải nằm lại cảng theo cách không chủ động đang ngày càng tăng.

Căn cứ vào dự báo mới nhất của GAO, 15 tàu ngầm hạt nhân có thể sẽ được đưa vào trạng thái ngừng hoạt động trong giai đoạn từ năm tài chính 2026 đến 2030.

Điều này sẽ dẫn đến hơn 14.000 ngày ngừng làm nhiệm vụ bắt buộc và chi phí bổ sung cho việc bảo trì tàu ngầm cũng như trả lương cho thủy thủ đoàn lên tới 3,1 tỷ USD.

Bên cạnh đó như các chuyên gia của GAO từng nhấn mạnh, Lầu Năm Góc vẫn chưa xây dựng kịch bản ngừng hoạt động nhanh hơn để thay thế, nhằm giảm bớt các khoản chi phí này.

Dữ liệu từ năm 2016 đến năm 2025 cho thấy hạm đội 44 tàu ngầm tấn công hạt nhân vẫn là một tài sản quan trọng của Hải quân Mỹ phục vụ hoạt động trinh sát và tấn công, nhưng số lượng cần loại biên ngày càng cao đang đe dọa khả năng chiến đấu của lực lượng.

GAO đã đưa ra hai khuyến nghị cho Bộ Hải quân, đầu tiên là nghiên cứu tính khả thi của việc dỡ bỏ các lò phản ứng mà không cần sử dụng ụ khô và xem xét lại biên chế thủy thủ đoàn trên các tàu ngầm đang chờ loại biên.

Thứ hai là sử dụng phân tích này để xây dựng một kế hoạch loại biên tàu ngầm rõ ràng với các mốc thời gian cụ thể và cơ chế giám sát nhằm giảm thời gian ngừng hoạt động và tiết kiệm ngân sách.

Theo ghi nhận hiện nay, Nhà máy đóng tàu hải quân Puget Sound ở Bremerton, Washington, vẫn là trung tâm tháo dỡ tàu ngầm hạt nhân chính của Mỹ.

Đây là nơi thực hiện chương trình tái chế tàu ngầm hạt nhân duy nhất của cả nước. Cơ sở nói trên thực hiện việc tháo dỡ nhiên liệu và phân rã các lò phản ứng.

Nhưng việc cho ngừng hoạt động là một quá trình nhiều giai đoạn, và các nhà máy đóng tàu khác có thể tham gia ở các thời kỳ khác nhau. Ví dụ, Xưởng đóng tàu hải quân Norfolk ở Portsmouth, Virginia, cũng thực hiện một số công việc khử nhiễm đối với tàu ​​ngầm.

Ngoài ra Nhà máy đóng tàu hải quân Portsmouth ở Kittery, Maine, cũng được đề cập trong bối cảnh bắt đầu quá trình khử nhiễm phóng xạ đối với tàu ​​ngầm hạt nhân.

Với những gì diễn ra, mặc dù Puget Sound là điểm đến cuối cùng cho tất cả các tàu ngầm hạt nhân, nơi chúng được tháo dỡ và xử lý, nhưng các giai đoạn ban đầu của quá trình loại biên có thể được thực hiện tại các cơ sở khác, đây là bước đi mà Hải quân Mỹ cần nghiên cứu kỹ.