Hàn Quốc đề xuất ngân sách kỷ lục, lấy AI làm trọng tâm

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Theo truyền thông Hàn Quốc ngày 2/11, Tổng thống Lee Jae Myung đã kêu gọi Quốc hội thông qua dự thảo ngân sách năm 2027 trị giá 820.900 tỷ won (khoảng 612,8 tỷ USD), mức cao nhất từ trước đến nay. Quy mô chi tiêu này tăng 12,8% so với năm 2026. Quốc hội bắt đầu xem xét dự thảo với hạn chót thông qua là ngày 2/12.

Phát biểu trước Quốc hội, ông Lee cho rằng Hàn Quốc cần mạnh dạn đầu tư vào AI và các động lực tăng trưởng mới để củng cố nền tảng kinh tế. Chính phủ muốn sử dụng nguồn thu thuế tăng thêm từ sự bùng nổ của ngành bán dẫn để chuẩn bị cho tương lai, đồng thời phân bổ rộng rãi hơn những lợi ích từ đà tăng trưởng này.

Để sử dụng nguồn thu này, chính phủ đề xuất thành lập Quỹ Ứng phó tương lai, chủ yếu được tài trợ bằng phần thu thuế tăng thêm từ ngành bán dẫn. Theo ông Lee, quỹ sẽ giúp ngân sách ứng phó với những biến động về nguồn thu. Chính phủ đồng thời định hướng tập trung nguồn thu tăng thêm cho bốn nhóm ưu tiên gồm thanh niên, các động lực tăng trưởng mới, phát triển vùng, giáo dục và đào tạo nhân lực.

Ngành bán dẫn đã mang lại lợi nhuận đặc biệt lớn cho doanh nghiệp, nhưng mức sống của người dân chưa cải thiện đồng đều. Theo ông Lee, thành quả kinh tế cần được chuyển thành những thay đổi thiết thực trong đời sống, thay vì tập trung ở một số doanh nghiệp, địa phương và nhóm xã hội.

Một trọng tâm là khoản đầu tư 21.300 tỷ won cho AI, với ba dự án quốc gia lớn về bán dẫn, AI vật lý và trung tâm dữ liệu AI. AI vật lý cho phép các hệ thống thông minh tương tác với thế giới thực, được ứng dụng trong robot công nghiệp, máy móc tự hành và sản xuất.

Chính phủ dự kiến dành 2.000 tỷ won để mở rộng hạ tầng sản xuất bán dẫn, 500 tỷ won cho ứng dụng AI vật lý và 4.700 tỷ won để phát triển các mô hình AI của Hàn Quốc. Chi nghiên cứu và phát triển sẽ tăng thêm 4.000 tỷ won, lên mức kỷ lục 39.500 tỷ won, trong đó 13.800 tỷ won dành cho 10 lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Chuyển đổi năng lượng cũng được ưu tiên với 2.800 tỷ won cho năng lượng tái tạo, bao gồm các dự án điện mặt trời cộng đồng tạo thu nhập cho người dân. Chương trình trợ cấp xe điện dự kiến hỗ trợ mức kỷ lục 430.000 xe.

Trong lĩnh vực quốc phòng, ngân sách được đề xuất tăng 8,2%, lên 73.300 tỷ won. Chính quyền Tổng thống Lee đặt mục tiêu hoàn tất chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến từ Mỹ về Hàn Quốc trong nhiệm kỳ 5 năm của tổng thống.

Ông Lee cam kết đẩy nhanh việc trang bị các hệ thống vũ khí hiện đại, bao gồm tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân và tiêm kích KF-21 do Hàn Quốc phát triển. Quân đội cũng sẽ tăng cường ứng dụng AI, robot và UAV để ứng phó với các mối đe dọa mới trong bối cảnh nguồn tuyển quân thu hẹp.

Bên cạnh công nghệ và quốc phòng, dự thảo dành 33.000 tỷ won cho phát triển cân bằng giữa các vùng và thúc đẩy tăng trưởng tại địa phương. Từ năm 2027, các cơ quan chính phủ sẽ bắt đầu di dời khỏi vùng thủ đô Seoul tới những khu vực khác.

Chương trình thu nhập cơ bản ở nông thôn dự kiến mở rộng tới 35 huyện, cùng với tăng hỗ trợ cho dịch vụ y tế và giáo dục đại học tại địa phương. Chi tiêu dành cho thanh niên đạt 43.300 tỷ won, tập trung vào nhà ở, việc làm và giáo dục.

Dự thảo còn dành 11.600 tỷ won cho văn hóa, thể thao và du lịch. Một quỹ an ninh tài nguyên mới trị giá 1.400 tỷ won được đề xuất nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận khoáng sản thiết yếu và củng cố chuỗi cung ứng ở nước ngoài.

Tuy nhiên, cách sử dụng nguồn thu tăng thêm đang gây tranh luận. Đảng Quyền lực Nhân dân đối lập đặt câu hỏi về tác động tài khóa của quỹ và đề nghị dành thêm nguồn thu đột biến để giảm nợ quốc gia. Trong khi đó, Đảng Dân chủ cầm quyền cho rằng đầu tư dài hạn là cần thiết để duy trì tăng trưởng.

Ông Lee cho biết Hàn Quốc đang tiến gần mức xuất khẩu 1.000 tỷ USD mỗi năm và được kỳ vọng vượt ngưỡng thu nhập quốc dân bình quân đầu người 40.000 USD. Tuy nhiên, theo ông, những cột mốc này sẽ ít ý nghĩa nếu người dân không cảm nhận được sự cải thiện trong cuộc sống.