Hàng chục nghìn hành khách vẫn bị mắc kẹt sau hơn 3 tuần chiến sự Iran

Nhiều hành khách cho biết các hãng bay không bố trí lại chuyến bay cho họ, thậm chí có trường hợp không hỗ trợ gì - Ảnh: Reuters

Sau nhiều tuần xung đột Iran, hàng chục nghìn hành khách vẫn mắc kẹt và chưa thể tiếp tục hành trình, khi tình trạng hủy chuyến hàng loạt tại các trung tâm trung chuyển hàng không ở Vùng Vịnh đẩy các hãng bay vào cảnh quá tải và buộc nhiều người phải tự tìm đường trở về.

TỰ XOAY XỞ

Ông Bernard Kuhn, một nhiếp ảnh gia đã nghỉ hưu, và vợ bị mắc kẹt tại Sri Lanka sau khi hãng hàng không Qatar Airways hủy chuyến bay tới London của họ. Sau nhiều ngày cố liên lạc với hãng nhưng bất thành - các cuộc gọi liên tục bị ngắt và không có phản hồi tiếp theo - hai người quyết định bay sang Bangkok, chờ thêm 10 ngày mới mua được vé mới. Hành trình vòng qua Bangkok này khiến họ tốn thêm 5.000 bảng Anh, tương đương 6.700 USD, đồng thời buộc phải hủy kế hoạch nghỉ dưỡng vào năm sau.

“Các hãng hàng không đang quá tải và gần như không liên lạc gì với hành khách, nên bạn hoàn toàn không biết chuyện gì đang diễn ra. Không ai gửi email hay gọi cho bạn. Bạn thực sự phải tự xoay xở mọi thứ”, ông Kuhn chia sẻ với hãng tin Bloomberg.

Câu chuyện của vợ chồng ông Kuhn cho thấy tình trạng hỗn loạn đang diễn ra trên diện rộng ở Trung Đông, khi hơn 50.000 chuyến bay đã bị hủy, làm tê liệt một trong những hành lang trung chuyển hàng không nhộn nhịp nhất thế giới.

Nhiều hành khách cho biết các hãng bay không kịp bố trí lại chuyến bay cho họ, thậm chí có trường hợp không hỗ trợ gì, khiến họ phải tự tìm phương án thay thế trong bối cảnh không có nhiều lựa chọn và giá vé tăng vọt.

Những phàn nàn này xuất hiện trong bối cảnh các hãng hàng không vùng Vịnh đang trải qua giai đoạn gián đoạn nghiêm trọng do nhiều không phận bị đóng cửa. Điều này khiến hàng loạt chuyến bay bị hủy đột ngột trên một trong những tuyến hàng không đường dài nhộn nhịp nhất thế giới.

Khoảng 1/3 số chuyến bay giữa châu Âu và châu Á đi qua các trung tâm trung chuyển ở Vùng Vịnh, nên ngay cả những đợt đóng cửa trong thời gian ngắn cũng có thể gây tác động lan rộng trên toàn cầu. Trong khi đó, việc phi hành đoàn và máy bay không ở đúng vị trí khiến quá trình khôi phục hoạt động chậm hơn và khả năng hỗ trợ hành khách cũng bị hạn chế.

Một số hành khách đi trên các hãng hàng không Vùng Vịnh cho biết họ phải chờ hàng giờ mới liên lạc được với bộ phận chăm sóc khách hàng, liên tiếp nhận thông báo hủy chuyến nhưng gần như không được giải thích, hoặc chỉ được hoàn tiền tự động mà không có phương án đổi chuyến. Một số người khác nói rằng các hãng vẫn tiếp tục bán vé với giá rất cao trên những chuyến bay còn chỗ, trong hành khách bị mắc kẹt lại phải chật vật tìm cách mua được vé đó.

Theo ghi nhận của Bloomberg, trong khi một số hành khách tại vùng Vịnh hoặc Liên minh châu Âu (EU) vẫn được hỗ trợ và chăm sóc, nhiều người khác - nhất là trên các tuyến bay giữa châu Á và châu Âu - gần như không được hưởng cơ chế bảo vệ quyền lợi rõ ràng khi hãng bay không bố trí lại chuyến bay hoặc chậm đưa ra lựa chọn thay thế. Kết quả là họ phải tự thanh toán tiền khách sạn cùng nhiều chi phí phát sinh khác. Bảo hiểm du lịch cũng ít phát huy tác dụng, do hầu hết hợp đồng loại trừ các gián đoạn liên quan tới chiến sự.

“Hiện vẫn chưa có một khuôn khổ thống nhất trên toàn cầu để bảo vệ quyền lợi hành khách”, luật sư Steven Berger thuộc Tổ chức Người tiêu dùng châu Âu (BEUC) nói với Bloomberg.

VÉ MỚI GIÁ CAO CHÓT VÓT

Trên kênh mạng xã hội của các hãng hàng không Qatar Airways, Etihad và Emirates xuất hiện dày đặc yêu cầu hỗ trợ đổi chuyến, trong đó có cả người cao tuổi và hành khách cần chăm sóc y tế. Nhiều người cho biết họ chỉ được hoàn tiền thay vì được bố trí chuyến bay thay thế, nên buộc phải tự mua vé mới với chi phí rất cao.

Chia sẻ trên mạng xã hội X, người dùng Bruno Lopes cho biết ông và vợ bị mắc kẹt tại Bali, Indonesia sau khi chuyến bay về Brazil bị hủy. Theo ông, hai người không được sắp xếp chuyến bay khác dù trên hệ thống vẫn còn vé được bán.

“Hãy ngừng đẩy hành khách vào lựa chọn nhận hoàn tiền để rồi bán lại chính chỗ ngồi đó với giá cao gấp đôi. Hãy ưu tiên bố trí chuyến bay thay thế cho chúng tôi, thay vì tận dụng khủng hoảng để kiếm lời. Chúng tôi cần được về nhà ngay”, ông viết.

Một hành khách khác, bà Diane Clement, cho biết bà cũng rơi vào tình cảnh tương tự sau khi hãng hàng không Etihad hủy chuyến bay từ Phuket (Thái Lan) về Atlanta (Mỹ) của bà sau kỳ nghỉ. Khi tìm cách đổi chuyến, bà nhận thấy các ghế trên chính hành trình này vẫn được bán với giá hơn 4.000 USD - gần gấp 4 lần mức giá bà đã trả ban đầu.

“Tôi cảm thấy họ đối xử với chúng tôi rất tệ và điều đó thực sự không công bằng”, bà Clement chia sẻ với Bloomberg. Không thể đổi sang chuyến bay khác, bà phải vay tiền để mua vé mới của hãng hàng không Delta với giá 3.700 USD.

Theo công ty tư vấn Alton Aviation, trên một số chặng bay phổ biến giữa Đông Nam Á, Australia và châu Âu, giá vé máy bay trong tháng 3 đã tăng gấp 2-5 lần so với tháng 2. Giá vé cho tháng 6 hiện cũng cao hơn khoảng 40%-110% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá vé tháng 10 tăng 15%-30%.

Dù một số hãng hàng không châu Âu và châu Á đã bổ sung chuyến bay thẳng để tránh đi qua Trung Đông, lượng ghế tăng thêm vẫn chưa đủ để giải tỏa số hành khách bị dồn lại sau thời gian gián đoạn.

“Lượng ghế được bổ sung vẫn chưa đủ để bù đắp phần thiếu hụt. Trong khi đó, nhu cầu đi lại vẫn lớn, khiến giá vé trên một số chặng tiếp tục ở mức cao”, ông Bryan Terry, Giám đốc điều hành của Alton Aviation, nhận xét.

Tình trạng gián đoạn hiện nay, cùng với chi phí nhiên liệu bay tăng lên, được dự báo sẽ gây sức ép lên mùa du lịch hè, nhất là trên các tuyến bay đường dài. Theo công ty phân tích Cirium, lượng đặt chỗ cho mùa hè từ châu Âu tới Mỹ đã giảm 15% so với cùng kỳ năm trước, còn lượng đặt chỗ từ châu Á tới châu Âu - vốn phụ thuộc nhiều vào các trung tâm trung chuyển ở Trung Đông - giảm 4,4%.

“Đối với hành khách trong mùa hè 2026, rõ ràng là giá vé sẽ cao hơn, còn các lựa chọn nối chuyến giá rẻ qua vùng Vịnh sẽ ít hơn trước”, ông Terry nói.

CẢM GIÁC BỊ BỎ RƠI

Theo Cirium, mỗi ngày thường có khoảng 90.000 hành khách trung chuyển qua các sân bay lớn ở Vùng Vịnh trên các chuyến bay của Emirates, Qatar Airways và Etihad. Áp lực hiện nay chủ yếu dồn lên những tuyến bay phụ thuộc vào các điểm trung chuyển này, trong bối cảnh nhiều hãng đã cắt giảm dịch vụ vì rủi ro an ninh gia tăng, trong đó có vụ máy bay không người lái xuất hiện gần Sân bay quốc tế Dubai gần đây.

Ngoài ra, các hãng hàng không như British Airways, Virgin Atlantic và Cathay Pacific Airways cũng đã tạm dừng một số đường bay quan trọng, khiến nguồn cung càng thêm hạn chế.

Bà Kate Moore, một đại lý du lịch tại Anh, cho biết bà buộc phải mua vé giá 2.500 bảng Anh cho hành trình quá cảnh qua Hồng Kông sau khi chuyến bay Etihad đưa bà từ Thái Lan về nhà bị hủy và chỉ được hoàn tiền.

Sau khi gần như không nhận được thông tin từ hãng hàng không, bà bắt đầu đăng cập nhật hành trình trên Instagram và sau đó nhận được tin nhắn từ hơn 400 hành khách có hoàn cảnh tương tự, trong đó nhiều người không đủ khả năng mua vé thay thế. Theo bà Moore, có người bị hủy chuyến tới 5 lần và cảm thấy bị bỏ rơi.

“Nhiều người đã mất niềm tin vào các hãng hàng không. Họ cảm thấy bị bỏ rơi và không nhận được hỗ trợ gì", bà Moore nói và cho biết nhiều hành khách vẫn đang mắc kẹt đã tìm đến nhờ bà hỗ trợ đặt hành trình thay thế tránh đi qua vùng Vịnh.

Ngọc Trang