Hang động New Zealand hé lộ thế giới cổ đại 1 triệu năm tuổi
Hang động cổ xưa phát hiện tại New Zealand mở ra cánh cửa nhìn vào 'thế giới bị mất' cách đây hàng triệu năm, với những loài chim chưa từng được biết đến.
Các nhà khoa học Australia và New Zealand vừa công bố phát hiện quan trọng tại một hang động trên Đảo Bắc New Zealand, mở ra cơ hội hiếm có để nghiên cứu hệ sinh thái tồn tại cách đây khoảng một triệu năm.
Hang Moa Eggshell, gần khu vực Waitomo nổi tiếng với hệ thống hang động phát sáng nhờ đom đóm, được xác định là kho lưu giữ hóa thạch quý hiếm.
Nhóm nghiên cứu Đại học Flinders (Australia), Bảo tàng Canterbury (New Zealand) cùng các chuyên gia núi lửa đã khai quật hài cốt của ít nhất 12 loài chim cổ đại và 4 loài ếch, nhiều loài trong số này đã tuyệt chủng hoàn toàn.
Hang động Moa Eggshell là nơi lưu giữ những hóa thạch quý giá. (Ảnh: Discover Wildlife)
Nổi bật nhất trong số này là hóa thạch một loài vẹt mới được đặt tên là Strigops insulaborealis, được xác định là tổ tiên trực hệ của kākāpō, loài chim quý hiếm và là một trong những biểu tượng của New Zealand.
Khác với loài kākāpō ngày nay có thân hình nặng nề, không thể bay nhưng leo trèo giỏi nhờ đôi chân khỏe, tổ tiên cách đây một triệu năm của chúng có chân yếu hơn. Do đó, các nhà khoa học nghi ngờ chúng vẫn còn khả năng bay.
Ngoài ra, hang động còn lưu giữ hóa thạch tổ tiên của loài chim takahē và một loài bồ câu cổ đại có quan hệ gần gũi với bồ câu bronzewing ở Australia.
Điều làm nên giá trị đặc biệt của phát hiện nằm ở lớp tro núi lửa bao bọc các hóa thạch. Lớp tro dưới cùng hình thành từ vụ phun trào cách đây khoảng 1,55 triệu năm, trong khi lớp phía trên được xác định đến từ vụ phun trào lớn cách đây khoảng một triệu năm, từng phủ kín phần lớn Đảo Bắc dưới hàng mét tro bụi.
Nhờ “khung thời gian” địa chất chính xác này, các nhà khoa học xác định chắc chắn những sinh vật này đã sống trong khoảng thời gian hẹp giữa hai thảm họa.
Các nhà nghiên cứu khai quật được dấu tích của nhiều loại chim và ếch đã tuyệt chủng ở hang Moa Eggshell. (Ảnh: Discover Wildlife)
Nghiên cứu trên được công bố trên tạp chí "Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology", cho thấy bức tranh hoàn toàn khác về lịch sử các đợt tuyệt chủng ở New Zealand.
Trước đây, người ta thường cho rằng sự biến mất hàng loạt của các loài chim bản địa chủ yếu bắt đầu từ khi con người đến New Zealand định cư cách đây khoảng 750 năm.
Tuy nhiên, bằng chứng mới chứng minh 33 - 50% các loài này tuyệt chủng từ rất lâu trước đó, do những biến động khí hậu mạnh mẽ và các vụ phun trào núi lửa quy mô lớn.
Tiến sĩ Paul Scofield, phụ trách mảng lịch sử tự nhiên tại Bảo tàng Canterbury, nhấn mạnh phát hiện mới không chỉ là “chương bị thiếu” mà là “cả tập sách bị mất” trong lịch sử tự nhiên của New Zealand.
Trong khi các di chỉ St Bathans ở Đảo Nam chỉ mang lại hình ảnh rõ nét về sự sống cách đây 16 - 20 triệu năm, hang động Moa Eggshell lấp đầy khoảng trống khổng lồ kéo dài 15 triệu năm tiếp theo.
Phó giáo sư Trevor Worthy, trưởng nhóm nghiên cứu từ Đại học Flinders, nhận định những khu rừng cổ xưa từng là nơi sinh sống của cộng đồng chim hoàn toàn khác, không thể tồn tại qua triệu năm tiếp theo.
Các vụ phun trào núi lửa và sự chuyển dịch nhanh chóng giữa rừng rậm và vùng đất bụi rậm đã buộc hệ sinh thái phải “đặt lại từ đầu”, thúc đẩy quá trình tiến hóa và thay thế loài.
Phát hiện tại hang động lâu đời nhất được biết đến trên Đảo Bắc không chỉ làm sáng tỏ quá khứ mà còn cung cấp cơ sở tham chiếu quan trọng để hiểu rõ hơn về sự mong manh của các hệ sinh thái trên đảo.
Trước khi con người xuất hiện, thiên nhiên đã tự mình định hình lại sự đa dạng sinh học độc đáo của New Zealand qua lửa và băng.
