Ngựa ngủ đứng hàng giờ không mệt, lý do khiến loài người choáng
Trong tự nhiên hoang dã, khả năng ngủ khi đứng giúp ngựa vừa nghỉ ngơi vừa luôn sẵn sàng phản ứng trước kẻ săn mồi nguy hiểm.

Cơ chế “khóa khớp” là gì? Cơ chế “khóa khớp” (stay apparatus) ở ngựa liên quan đến một hệ thống đặc biệt của gân, dây chằng và khớp, cho phép chi trước và chi sau chịu trọng lượng cơ thể mà không cần co cơ liên tục. Ảnh: Pinterest.

Cấu trúc ở chi trước. Ở chi trước, hệ thống dây chằng và gân sâu liên kết chặt chẽ giữa vai, khuỷu, cổ tay và khớp ngón, giúp chân trước giữ tư thế thẳng đứng ổn định trong thời gian dài mà tiêu tốn rất ít năng lượng. Ảnh: Pinterest.

Cấu trúc ở chi sau. Chi sau của ngựa sở hữu cơ chế đặc biệt tại khớp gối, nơi xương bánh chè có thể “móc” vào rãnh xương đùi, tạo thành điểm khóa chắc chắn, giữ cho chân sau không bị gập khi ngựa đứng yên. Ảnh: Pinterest.

Giảm mệt mỏi cơ bắp. Nhờ cơ chế khóa khớp, các nhóm cơ lớn ở chân gần như được thả lỏng trong lúc đứng ngủ, giúp ngựa tiết kiệm năng lượng và tránh tình trạng mỏi cơ dù phải đứng hàng giờ liền. Ảnh: Pinterest.

Vai trò của hệ thần kinh. Khi ngủ đứng, ngựa chỉ rơi vào trạng thái ngủ nông; hệ thần kinh vẫn duy trì mức cảnh giác cao, cho phép chúng nhanh chóng phá khóa khớp và bỏ chạy khi phát hiện nguy hiểm. Ảnh: Pinterest.

Giới hạn của việc ngủ đứng. Mặc dù có thể ngủ khi đứng, ngựa vẫn cần nằm xuống để bước vào giấc ngủ sâu (REM), giai đoạn quan trọng cho sự phục hồi thần kinh và thể chất. Ảnh: Pinterest.

Lợi thế tiến hóa sinh tồn. Khả năng ngủ đứng là kết quả của hàng triệu năm tiến hóa, giúp tổ tiên ngựa sinh tồn trên thảo nguyên trống trải, nơi việc nằm ngủ quá lâu có thể dẫn đến nguy cơ bị săn cao. Ảnh: Pinterest.

So sánh với các loài móng guốc khác. Nhiều loài móng guốc như hươu, bò hay linh dương cũng có cơ chế tương tự, nhưng hệ thống khóa khớp của ngựa được đánh giá là hoàn thiện và hiệu quả bậc nhất. Ảnh: Pinterest.
Mời quý độc giả xem video: Sống Cùng Chó Sói / VTV2











