Hàng hóa có mức độ rủi ro cao sẽ bắt buộc phải truy xuất nguồn gốc từ 1/7

Người tiêu dùng quét mã để truy xuất nguồn gốc của sản phẩm. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Theo Thông tư số 31/2026/TT-BCT vừa được Bộ Công Thương ban hành, từ ngày 1/7/2026, các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao sẽ bắt buộc phải thực hiện truy xuất nguồn gốc. Quy định này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc minh bạch hóa thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Minh bạch thông tin, trao quyền cho người tiêu dùng

Theo Thông tư số 31 được Bộ Công Thương ban hành ngày 11/6/2026, việc truy xuất nguồn gốc là yêu cầu bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Để triển khai đồng bộ quy định này, Bộ Công Thương đã chính thức đưa vào vận hành tập trung Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại địa chỉ https://verigoods.vn.

Đây là nền tảng tiếp nhận, lưu trữ, quản lý và kết nối dữ liệu do doanh nghiệp cập nhật, đồng thời tạo lập mã phục vụ việc hiển thị, tra cứu và chia sẻ dữ liệu. Được nghiên cứu và xây dựng từ cuối tháng 12/2025, tính đến hết tháng 5/2026, hệ thống VeriGoods đã xác thực thành công hơn 1 triệu mã sản phẩm. Cơ sở dữ liệu bước đầu này đã tạo nền tảng vững chắc cho việc thực thi các quy định mới.

Thông qua VeriGoods, người tiêu dùng có thể dễ dàng tra cứu miễn phí các thông tin cốt lõi của sản phẩm như: Tên, hình ảnh, đơn vị sản xuất/kinh doanh, địa chỉ, thương hiệu, nhãn hiệu, số lô, số sê-ri và hạn sử dụng. Đặc biệt, không chỉ dừng lại ở việc tra cứu, người tiêu dùng còn được trao quyền phản ánh trực tiếp tới Bộ Công Thương hoặc cơ quan chức năng nếu phát hiện thông tin hiển thị không chính xác, có dấu hiệu gian lận, vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Để sản phẩm được hiển thị trên hệ thống, doanh nghiệp phải định danh và khai báo dữ liệu truy xuất nguồn gốc trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông trên thị trường. Các thông tin cập nhật bao gồm: Tên sản phẩm, xuất xứ, hình ảnh, đơn vị sản xuất/kinh doanh, thương hiệu, số lô, hạn sử dụng và tiêu chuẩn chất lượng. Riêng với hàng nhập khẩu, cần bổ sung thông tin đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức tại Việt Nam.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn khai báo trực tiếp trên cổng VeriGoods hoặc sử dụng hệ thống truy xuất nội bộ. Nếu dùng hệ thống riêng, doanh nghiệp phải đảm bảo khả năng kết nối liên thông với hệ thống của Bộ Công Thương, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về bảo mật và an ninh mạng.

Giao diện của Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại Verigoods.vn. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Đáng chú ý, đối với các nhóm hàng hóa không thuộc diện bắt buộc, Bộ Công Thương đặc biệt khuyến khích thương nhân tham gia trên tinh thần tự nguyện. Nhằm tạo động lực, Thông tư quy định các sản phẩm tự nguyện truy xuất nguồn gốc sẽ được gắn "tích xanh." Dấu hiệu nhận diện này được phép sử dụng trên bao bì, tài liệu quảng bá và các sàn thương mại điện tử, giúp gia tăng uy tín thương hiệu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được ưu tiên hỗ trợ kỹ thuật và có cơ hội được quảng bá trong các chương trình truyền thông do Bộ tổ chức.

Lộ trình thực hiện và chế tài nghiêm khắc

Theo lộ trình triển khai, từ ngày 1/7/2026, thương nhân bắt đầu thực hiện đăng ký tài khoản, nhận mã định danh và xác thực thông tin sản phẩm trên hệ thống. Từ ngày 1/1/2027, việc truy xuất nguồn gốc phải được thực hiện đầy đủ trước khi hàng hóa lưu thông. Đối với các doanh nghiệp mới thành lập hoặc bắt đầu kinh doanh sau ngày 1/1/2027, quy định này phải được tuân thủ ngay từ khi hoạt động.

Nhằm đảm bảo tính răn đe và độ tin cậy của dữ liệu, Bộ Công Thương sẽ liên tục kiểm tra, giám sát hệ thống. Mã truy xuất có thể bị tạm dừng hiệu lực nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm, nguy cơ mất an toàn hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Nghiêm khắc hơn, Bộ Công Thương sẽ hủy xác nhận hiển thị thông tin đối với các trường hợp: khai báo gian dối, làm sai lệch bản chất sản phẩm, không duy trì cập nhật dữ liệu hoặc có kết luận vi phạm từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Theo Thông tư, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước là đơn vị đầu mối chủ trì hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện, đồng thời quản lý, vận hành hệ thống VeriGoods, đảm bảo kết nối và chia sẻ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.

Việc chính thức áp dụng truy xuất nguồn gốc hàng hóa rủi ro cao và vận hành hệ thống VeriGoods được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng uy tín và tạo thêm cơ chế bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh thương mại số hóa ngày càng phát triển./.