Hàng không - du lịch cần 'bắt tay' chặt hơn để tạo động lực tăng trưởng mới

Theo ông Uông Việt Dũng, hàng không đóng vai trò mở đường, kết nối dòng khách, mở rộng không gian phát triển; trong khi du lịch tạo nguồn cầu và động lực tăng trưởng cho vận tải hàng không. Ngược lại, sự phát triển của du lịch cũng tạo dư địa để mở thêm đường bay, nâng tần suất khai thác, thúc đẩy đầu tư hạ tầng và dịch vụ hàng không.

Hàng không và du lịch phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết, dưới sự chỉ đạo của Đảng, Chính phủ cùng nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, thị trường vận tải hàng không cũng như ngành du lịch Việt Nam đã có bước tăng trưởng đột phá sau đại dịch COVID-19.

Mạng đường bay nội địa và quốc tế tiếp tục được mở rộng mạnh mẽ, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn trong khu vực. Nhiều địa phương như Phú Quốc, Đà Nẵng, Nha Trang, Đà Lạt hay Hạ Long ghi nhận sự phát triển rõ nét nhờ động lực từ hàng không.

Cùng với đó, năng lực hạ tầng hàng không từng bước được nâng cao thông qua việc đưa vào khai thác nhiều công trình mới như Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, Nhà ga T2 Nội Bài, các đường cất hạ cánh mới; đồng thời triển khai hàng loạt dự án chiến lược như Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Gia Bình hay Phú Quốc.

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng.

Ông Uông Việt Dũng đánh giá cao sự chủ động của các hãng hàng không và doanh nghiệp du lịch trong việc liên kết kích cầu, xây dựng các gói sản phẩm tích hợp vé máy bay, nghỉ dưỡng và dịch vụ trải nghiệm, góp phần giúp thị trường phục hồi nhanh sau đại dịch.

Theo thống kê, khoảng 80% khách du lịch quốc tế đến Việt Nam bằng đường hàng không, trong khi khách du lịch cũng chiếm tới 70% tổng lượng vận chuyển của các hãng bay.

Năm 2025, thị trường vận tải hàng không Việt Nam đạt hơn 83,6 triệu lượt hành khách, tăng 10,8% so với năm 2024. Trong đó, khách nội địa đạt 36,7 triệu lượt, khách quốc tế đạt 46,9 triệu lượt. Việt Nam cũng đón khoảng 21 - 21,5 triệu lượt khách quốc tế, mức cao nhất từ trước tới nay; riêng khách quốc tế đến bằng đường hàng không đạt hơn 17,8 triệu lượt, chiếm khoảng 84,3%.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong quý I/2026 khi toàn thị trường vận chuyển hơn 24,1 triệu lượt khách, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm trước.

Hiện có 6 hãng hàng không Việt Nam khai thác 49 đường bay nội địa kết nối Hà Nội, TP Hồ Chí Minh với 20 cảng hàng không trên cả nước. Ở thị trường quốc tế, 4 hãng hàng không Việt Nam cùng 77 hãng nước ngoài đang khai thác 155 đường bay thường lệ tới Việt Nam từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Áp lực hạ tầng, chi phí và yêu cầu chuyển đổi xanh

Bên cạnh kết quả tích cực, ông Uông Việt Dũng cho rằng, ngành hàng không và du lịch vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn.

Trong đó, hạ tầng hàng không tiếp tục là “điểm nghẽn” khi nhiều sân bay trọng điểm như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Cam Ranh hay Phú Quốc đang khai thác vượt công suất thiết kế, ảnh hưởng tới chất lượng dịch vụ và trải nghiệm hành khách.

Liên kết giữa hàng không và du lịch dù đã cải thiện nhưng chưa thật sự đồng bộ và dài hạn. Việc phối hợp giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và địa phương ở nhiều nơi vẫn mang tính thời vụ, thiếu các sản phẩm du lịch đặc sắc có sức cạnh tranh quốc tế gắn với mạng bay ổn định.

Ngoài ra, chi phí khai thác hàng không đang chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu, tỷ giá, tình trạng khan hiếm tàu bay và vật tư cũng như tác động từ biến động địa chính trị toàn cầu. Theo ông Dũng, sau giai đoạn tăng trưởng tích cực trong quý I/2026, xung đột tại Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu bay có thời điểm tăng hơn 100%, buộc các hãng hàng không Việt Nam phải cắt giảm chuyến bay trong tháng 4/2026.

Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản trị, khai thác của cả ngành hàng không và du lịch vẫn còn hạn chế so với yêu cầu phát triển mới.

Để thúc đẩy phát triển bền vững, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển ổn định và cạnh tranh lành mạnh.

Đồng thời, cần đẩy nhanh đầu tư hạ tầng hàng không, đặc biệt là các dự án trọng điểm như Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc; nâng cấp các cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, Cam Ranh và hiện đại hóa công tác điều hành khai thác để hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm trung chuyển hàng không của khu vực.

Ông Uông Việt Dũng cũng nhấn mạnh, yêu cầu tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không - du lịch - địa phương; mở rộng các chương trình xúc tiến quốc tế, phát triển thêm đường bay mới tới các thị trường tiềm năng; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh nhằm tối ưu điều hành bay, giảm phát thải và nâng cao chất lượng dịch vụ hành khách.