Hàng không Việt ứng phó thế nào với khủng hoảng nhiên liệu bay?

Đảm bảo nguồn cung nhiên liệu hàng không đến hết tháng 3

Sáng nay (9/3), Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng chủ trì cuộc họp với các cơ quan, đơn vị trong ngành hàng không về kế hoạch ứng phó với các tác động từ việc tăng giá nhiên liệu do xung đột tại Trung Đông.

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng chủ trì cuộc họp.

Ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự Trung Đông, giá nhiên liệu JetA1 đã tăng gấp 3 lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí sẽ đội lên 60-70%.

Ngoài ra, các đơn vị cung cấp xăng dầu cũng gặp khó khăn về việc đảm bảo duy trì cung ứng nhiên liệu cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc tăng giá dầu Diesel cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của các cảng hàng không.

"Để ứng phó với vấn đề này, Cục Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị trong ngành bàn bạc, kiến nghị giải pháp với Chính phủ, các bộ ngành liên quan thông qua hỗ trợ thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT, giá, phí hàng không, hỗ trợ về chính sách tín dụng... để đảm bảo hoạt động vận tải hàng không.

Mục tiêu là đảm bảo tuyệt đối an toàn, không để đứt gãy, gián đoạn, không để tăng giá vé vượt quá cao so với khả năng chi tiêu của người dân, đặc biệt trong dịp lễ 30/4-1/5 và cao điểm hè 2026, nỗ lực, cố gắng duy trì đà tăng trưởng cao trong 2 tháng đầu năm của lĩnh vực hàng không - du lịch", ông Đăng nhấn mạnh.

Ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không, Cục Hàng không Việt Nam.

Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị nhập khẩu xăng dầu cho biết đều đã tìm kiếm nguồn cung trong giai đoạn trước mắt, tuy nhiên đến thời điểm này vẫn đang hết sức khó khăn do tác động mang tính toàn cầu.

Ông Trần Minh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) thông tin, hiện tại, nguồn nhiên liệu của đơn vị chủ yếu nhập từ Singapore, Thái Lan, Trung Quốc (chiếm khoảng 70- 80% nguồn cung) và trong nước ở nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn (khoảng 20 – 30%) .

Về lượng hàng, ông Tuấn khẳng định sẽ đảm bảo cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến 31/3/2026 và đã đặt hàng cho nhu cầu tháng 4/2026. Tuy nhiên, trong thời gian tiếp theo, công ty sẽ phải tiếp tục theo dõi thêm diễn biến tình hình của khu vực Trung Đông.

Trước thực trạng này, ông Tuấn kiến nghị Cục Hàng không khuyến cáo các hãng hàng không trong và ngoài nước phải tối ưu hóa kế hoạch sử dụng nhiên liệu.

Ngoài ra, các hãng phải có cam kết về mặt sản lượng tương đối chính xác trong các tháng 3-5/2026 để đơn vị chủ động về nguồn hàng và tài chính. Nếu không sử dụng hết nhiên liệu này theo như cam kết cần có chính sách hỗ trợ cùng với Skypec.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Học, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex cũng cam kết sẽ đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết tháng 3/2026. Tuy nhiên, trong tháng 4 vẫn chưa thể khẳng định trước khi những đơn hàng đã ký nhưng có nguy cơ bị hủy (do các bên liên quan được kích hoạt điều khoản Force Majeure – điều khoản bất khả kháng) .

"Đề nghị các hãng hàng không thực hiện nghiêm túc các hợp đồng ký kết để chúng tôi có kế hoạch mua hàng, tránh rủi ro về giá", ông Ngọc nêu ý kiến.

Song với đó, ông Ngọc cũng kiến nghị Cục Hàng không báo cáo với Chính phủ, Bộ Ngoại giao có tiếng nói đối với các quốc gia trên hỗ trợ và cam kết thực hiện những lô hàng đã ký và tàu đang chờ những được lô hàng này về Việt Nam đáp ứng nhu cầu rất cấp bách trong nước.

Nguồn cung nhiên liệu của các hãng hàng không sẽ được đảm bảo đến hết tháng 3/2026.

Cơ hội trong rủi ro cho các hãng hàng không Việt

Ở góc độ của hãng hàng không, ông Nguyễn Quang Trung, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines đánh giá nguồn cung nhiên liệu trong tháng 4 sẽ rất khó khăn.

Trước mắt, hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3, đồng thời triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu nhằm đảm bảo một phần nhu cầu khai thác trong tháng 4. Theo ông Trung, nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi. "Khi đó, càng bay càng lỗ", ông Trung nhận định.

Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, đại diện Vietnam Airlines kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Bên cạnh đó, ngoài việc phân bổ slot tại Việt Nam, hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam có tiếng nói với các nhà chức trách hàng không quốc tế nhằm áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch COVID-19.

Trong bối cảnh một số hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, Vietnam Airlines đã điều chỉnh một số đường bay đến châu Âu, bổ sung khoảng 30 chuyến bay nhằm giải tỏa lượng hành khách đang bị tồn đọng tại Việt Nam và chiều ngược lại.

Theo ông Trung, đây là rủi ro lớn nhưng cũng mở ra cơ hội cho các hãng hàng không Việt Nam.

Khi các hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, việc khôi phục hoạt động có thể mất nhiều thời gian ngay cả khi tình hình ổn định trở lại. Đây là cơ hội để thu hút thêm hành khách đến Việt Nam và từng bước hiện thực hóa chiến lược đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển của khu vực.

Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, ông Trung cho rằng các hãng hàng không cần duy trì hoạt động khai thác ổn định và đảm bảo năng lực tài chính.

Vietnam Airlines đánh giá nguồn cung nhiên liệu trong tháng 4 sẽ rất khó khăn.

Đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết đã yêu cầu các cảng hàng không rà soát nguồn lực xăng dầu hiện có và tăng cường dự trữ nhằm bảo đảm hoạt động của các cảng không bị gián đoạn.

"ACV sẽ đồng hành cùng các đơn vị, rà soát tổng thể, cân đối nguồn lực và xây dựng phương án chung phù hợp, đảm bảo công bằng và hiệu quả trong quá trình khai thác", đại diện ACV cho biết.

Tăng cường giám sát nhằm bảo đảm quyền lợi của hành khách

Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhận định tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành hàng không.

Tuy nhiên, trong "nguy" có "cơ", khó khăn cũng có cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành cùng chung ý chí, quyết tâm tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng.

Cục trưởng đề nghị các cơ quan, đơn vị khẩn trương gửi lại báo cáo, đề xuất cụ thể để Cục Hàng không Việt Nam tổng hợp tình hình, đánh giá thực trạng, xây dựng các kiến nghị, giải pháp để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Trước mắt, các chính sách, cơ chế hỗ trợ cần được xem xét kéo dài đến hết tháng 5.

Trên tinh thần trách nhiệm và thẳng thắn, Cục trưởng đề nghị các đơn vị tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin, tạo sự thống nhất cao trong quá trình triển khai các nhiệm vụ.

Đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu trong nước, cần nỗ lực duy trì kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đảm bảo nguồn cung cho hoạt động hàng không.

Các hãng hàng không cần thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng, chủ động rà soát và xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp, hạn chế phụ thuộc quá nhiều vào các thị trường qua Trung Đông đồng thời thực hiện nghiêm nghĩa vụ thanh toán đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu.

"Các hãng cũng cần tối ưu hóa chi phí, có giải pháp để duy trì mạng đường bay, kế hoạch bay; tranh thủ, phối hợp chặt chẽ với ngành Du lịch nghiên cứu mở mới hoặc tăng cường tần suất bay tới các thị trường tiềm năng như: Châu Mỹ, châu Phi, châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc... và bảo đảm chất lượng dịch vụ tương ứng với việc tiết giảm chi phí, đảm bảo công khai, minh bạch thông tin và chủ động trong công tác truyền thông tới hành khách và kịp thời giải đáp, giải quyết những kiến nghị của hành khách. Cục Hàng không Việt Nam sẽ tăng cường giám sát nhằm bảo đảm quyền lợi của hành khách", ông Dũng nhấn mạnh.

Cục trưởng Uông Việt Dũng nhận định khó khăn cũng có cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành cùng chung ý chí, quyết tâm tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng.

Cục trưởng cũng đề nghị các đơn vị khai thác cảng hàng không nghiên cứu bố trí, điều phối hợp lý nhằm giảm chi phí, tối ưu hóa điều kiện khai thác cho các hãng hàng không.

Về kiến nghị chính sách, Cục Hàng không Việt Nam sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét các cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ ổn định, xem xét nới hạn mức tín dụng hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, các hãng hàng không..

Song song với đó, đề nghị Bộ Công thương thúc đẩy mở rộng nguồn cung cho thị trường; Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ về thuế, phí liên quan; Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các cơ quan, nhà chức trách quốc tế nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị cung ứng xăng dầu tiếp cận nguồn hàng; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục hỗ trợ xúc tiến, quảng bá du lịch đối với những thị trường tiềm năng, có sức tăng trưởng ấn tượng như những tháng đầu năm; đề nghị Bộ Công an tăng cường bảo đảm an ninh trật tự tại các khu vực cảng hàng không, sân bay.

"Tôi tin tưởng rằng, với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, ngành hàng không sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, đồng thời tìm kiếm những cơ hội mới để phát triển và bứt phá trong thời gian tới", ông Dũng nói.

Tạ Hải