Hàng loạt tàu dầu, nhà máy lọc dầu Trung Đông bị tấn công; IAEA cảnh báo nguy cơ rò rỉ phóng xạ

Cuộc chiến trên không của Mỹ và Israel chống lại Iran đã leo thang vào ngày 2-3 mà chưa có dấu hiệu kết thúc. Cuộc chiến đã lan sang cả Lebanon khi Israel đáp trả các cuộc tấn công của Hezbollah, trong khi Tehran bắn tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào Israel, các quốc gia vùng Vịnh và một căn cứ không quân của Anh ở Cyprus.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran ngày 2-3 cho biết các cuộc tấn công tên lửa mới nhất của nước này đã nhắm vào văn phòng Thủ tướng Israel - ông Benjamin Netanyahu và trụ sở chỉ huy lực lượng không quân Israel, theo hãng thông tấn Fars.

Iran cho biết tên lửa Kheibar đã được sử dụng trong cuộc tấn công. Israel báo cáo không có thương vong nào trong các cuộc tấn công.

Hàng loạt tàu dầu, nhà máy lọc dầu bị tấn công

Chiều 2-3 (giờ VN), người phát ngôn Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết 2 UAV nhắm mục tiêu vào nhà máy lọc dầu Ras Tanura của nước này đã bị chặn và phá hủy, đài truyền hình nhà nước Al Ekhbariya đưa tin.

Chính quyền Saudi Arabia đã tạm thời đóng cửa nhà máy lọc dầu Ras Tanura.

Nhà máy lọc dầu này là một trong những nhà máy lớn nhất của Saudi Arabia với công suất 550.000 thùng mỗi ngày.

Hình ảnh một giàn khoan tại mỏ khí đốt tự nhiên Leviathan ở Địa Trung Hải. Ảnh: Jack Guez/AFP

Trong khi đó, theo hãng thông tấn nhà nước Kuwait (KWA), nhà máy lọc dầu Mina Al-Ahmadi ở Kuwait đã bị trúng mảnh vỡ tên lửa vào sáng sớm 2-3, song không gây gián đoạn sản xuất.

Bộ Quốc phòng Qatar thông báo rằng hai vụ tấn công tên lửa đã nhắm vào các địa điểm liên quan năng lượng trong nước này, nhưng không có thương vong nào được báo cáo.

“Một vụ nhắm vào bể chứa nước thuộc nhà máy năng lượng Mesaieed, và vụ còn lại nhắm vào một trong những cơ sở năng lượng tại thành phố công nghiệp Ras Laffan trực thuộc QatarEnergy” - theo thông báo của Bộ Quốc phòng Qatar.

Trung tâm An ninh Hàng hải Oman báo cáo rằng tàu chở dầu (MKD VYOM) đã bị một chiếc thuyền chở đầy chất nổ tấn công khi đang di chuyển cách bờ biển tỉnh Muscat 52 hải lý.

1 thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng sau khi một vụ tấn công gây ra hỏa hoạn và nổ trong phòng máy. Toàn bộ thủy thủ đoàn còn lại, gồm 21 người, đã được sơ tán.

Giá dầu và khí đốt tự nhiên đã tăng vọt vào ngày 2-3 khi xung đột leo thang khắp Trung Đông, đe dọa dòng chảy năng lượng đến thị trường toàn cầu, theo đài CNN.

Hợp đồng tương lai dầu Brent đã tăng gần 9% lên giao dịch ở mức 79 USD/thùng. Dầu WTI của Mỹ cũng tăng 8% lên 73 USD/thùng.

Giá khí đốt tự nhiên của Hà Lan - chuẩn mực cho giao dịch khí đốt của châu Âu - đã tăng vọt 23% khi mối lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung ngày càng gia tăng. Khoảng 1/5 thương mại khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua eo biển Hormuz - nơi một phần do Iran kiểm soát. Eo biển này cũng vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu hàng ngày của toàn cầu.

Mặc dù Iran chưa chính thức đóng cửa eo biển, nhưng các tàu thuyền đang tránh tuyến đường thủy này do rủi ro và sau khi các tàu chở dầu trong khu vực bị tấn công vào cuối tuần qua.

Trong khi đó, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh OPEC+, tuyên bố sẽ tăng sản lượng dầu hàng ngày thêm 206.000 thùng, sau mức tăng nhỏ hơn vào tháng 12-2025.

Xung đột nguy cơ mở rộng

Ngày 2-3, người phát ngôn quân đội Israel - Chuẩn tướng Effie Defrin cho biết “tất cả các phương án vẫn đang được xem xét” về khả năng tiến hành một chiến dịch trên bộ ở Lebanon sau khi Israel mở thêm một mặt trận mới ở đây.

“Chúng tôi đã huy động gần 100.000 quân dự bị với hàng chục tiểu đoàn, lữ đoàn và sư đoàn được triển khai để bảo vệ biên giới phía bắc và chuẩn bị cho mọi khả năng, cả phòng thủ và tấn công. Tất cả các phương án đều đang được xem xét. Chúng tôi đang tiến hành đánh giá tình hình liên tục. Tất cả các phương án vẫn đang được xem xét” - ông Defrin cho hay.

Hezbollah đã bắn 6 quả rocket vào miền bắc Israel vào rạng sáng 2-3, dẫn đến một làn sóng tấn công dữ dội từ Israel vào Beirut và miền nam Lebanon.

Ông Defrin cho biết Lực lượng Phòng vệ Israel đã tấn công “hàng chục” trung tâm chỉ huy và địa điểm phóng tên lửa của Hezbollah, cũng như nhắm mục tiêu vào các chỉ huy cấp cao.

Israel đã nhiều lần tấn công các mục tiêu của Hezbollah ở Lebanon kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực vào năm 2024, cáo buộc nhóm này vi phạm thỏa thuận bằng cách tái thiết lực lượng và tái vũ trang. Nhưng các cuộc tấn công gần đây của Israel có quy mô lớn hơn nhiều.

IAEA cảnh báo nguy cơ rò rỉ phóng xạ

Ngày 2-3, trao đổi bên lề cuộc họp của Hội đồng Thống đốc gồm 35 quốc gia của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Đại sứ Iran tại IAEA - ông Reza Najafi nói rằng cơ sở hạt nhân rộng lớn của Iran tại Natanz đã bị tấn công trong các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Tehran, theo hãng tin Reuters.

Tuy nhiên, người đứng đầu IAEA Rafael Grossi cho biết không có dấu hiệu cho thấy các cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào Iran đã đánh trúng bất kỳ cơ sở hạt nhân nào của Tehran

Ông Grossi nói rằng họ không thể liên lạc được với các nhà chức trách hạt nhân của Iran.

“Chúng tôi không có dấu hiệu nào cho thấy bất kỳ cơ sở hạt nhân nào… đã bị hư hại hoặc bị tấn công… Những nỗ lực liên lạc với các cơ quan quản lý hạt nhân của Iran… vẫn đang tiếp tục, nhưng cho đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi” - ông Grossi cho hay.

Ông Grossi cho biết tình hình ở Trung Đông "rất đáng lo ngại" sau các cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào Iran và các cuộc tấn công tên lửa trả đũa của Tehran.

"Iran và nhiều quốc gia khác trong khu vực bị tấn công quân sự đều có các nhà máy điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu hạt nhân đang hoạt động, cũng như các địa điểm lưu trữ nhiên liệu liên quan, làm tăng mối đe dọa đối với an ninh hạt nhân” - ông Grossi bày tỏ mối lo ngại.

“Chúng ta không thể loại trừ khả năng xảy ra rò rỉ phóng xạ với những hậu quả nghiêm trọng, bao gồm việc phải sơ tán các khu vực có quy mô ngang bằng hoặc lớn hơn các thành phố lớn” - ông Grossi nói thêm, đồng thời kêu gọi nối lại các cuộc đàm phán ngoại giao "càng sớm càng tốt".

Tổng quan thương vong thiệt hại

Hãng thông tấn bán chính thức Mehr ngày 2-3 dẫn lời nghị sĩ Iran Mohammed Beigi rằng ít nhất 9 bệnh viện ở Iran đã bị "hư hại nghiêm trọng" khi các cuộc ném bom của Mỹ và Israel bước sang ngày thứ ba.

Ông Beigi cho biết thêm rằng 5 người đã thiệt mạng trong một vụ tấn công riêng biệt trên phố ở thủ đô Tehran. Vụ tấn công khiến nhiều nhà dân "không thể ở được" và các tòa nhà bị san phẳng thành đống đổ nát.

Theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ, ít nhất 555 người đã thiệt mạng ở Iran kể từ khi các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28-2. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin, ít nhất 165 người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào một trường tiểu học nữ sinh.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết một công dân nước này cũng thiệt mạng ở Iran.

Cột khói bốc lên từ khu công nghiệp của Doha. Ảnh: Mahmud Hams/AFP

Theo Magen David Adom (MDA) - tổ chức dịch vụ y tế khẩn cấp quốc gia, cứu trợ thiên tai, xe cứu thương và ngân hàng máu của Israel, ít nhất 10 người đã thiệt mạng và hơn 200 người bị thương ở Israel. 9 trong số các trường hợp tử vong được báo cáo từ TP Beit Shemesh - nơi một tên lửa đã bắn trúng một hầm trú bom.

Bộ Y tế Lebanon cho biết ít nhất 31 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel vào miền nam Lebanon và Beirut.

Tại Iraq, 4 thành viên của Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq - một nhóm bán quân sự được Iran hậu thuẫn - đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào một trong những trụ sở của nhóm này.

Bộ Quốc phòng Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết 3 người ở UAE đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công trả đũa của Iran.

Còn ở Bahrain, 1 người đã thiệt mạng sau khi mảnh vỡ từ một tên lửa bị đánh chặn gây ra hỏa hoạn trên một “tàu nước ngoài” tại TP Công nghiệp Salman của Bahrain.

Ngày 1-3, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết 3 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong các chiến dịch quân sự của Washington chống lại Iran. Chiến dịch Epic Fury (Cơn Thịnh nộ Dữ dội) của Mỹ cũng khiến 5 binh sĩ Mỹ bị thương nặng. Một số binh sĩ bị thương nhẹ do mảnh đạn và chấn động não và đang trong quá trình hồi phục để trở lại làm nhiệm vụ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Mỹ sẽ phải hứng chịu thêm thương vong trong chiến dịch tấn công Iran, nhưng khẳng định sẽ "báo thù" cho những quân nhân đã ngã xuống.

"Chúng ta tiếc thương cho những người lính đã hy sinh cao cả vì đất nước và rất có thể là chúng ta sẽ phải hứng chịu thêm những mất mát trước khi công việc hoàn tất. Tuy nhiên, chúng ta chắc chắn sẽ báo thù cho họ, chúng ta sẽ giáng đòn trừng phạt nặng nề nhất vào những kẻ đã tạo ra nguy cơ chống lại nước Mỹ" - ông Trump nói.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Kuwait ngày 2-3 cho biết "một số máy bay quân sự của Mỹ đã bị rơi" nhưng "tất cả thành viên phi hành đoàn đều sống sót".

THẾ VINH