Hãng xe Mỹ phải bồi thường 'tiền tấn' vì âm thầm bán dữ liệu khách hàng

Theo Carscoops, hãng xe Mỹ GM vừa đồng ý chi 220 triệu USD (hơn 5.600 tỷ đồng) để dàn xếp các cáo buộc liên quan đến việc thu thập và chia sẻ trái phép dữ liệu lái xe của khách hàng. Vụ việc được đưa ra bởi Hội đồng Tổng chưởng lý (người đứng đầu cơ quan tư pháp) của 36 bang tại Mỹ, do bang Washington dẫn đầu.

Vụ kiện bắt nguồn từ chương trình OnStar Smart Driver, được GM triển khai từ năm 2016 đến năm 2024. Dịch vụ này được giới thiệu với mục đích giúp người dùng cải thiện kỹ năng lái xe thông qua việc theo dõi và đánh giá thói quen điều khiển phương tiện.

Tuy nhiên, theo các cáo buộc, GM đã âm thầm thu thập dữ liệu định vị và hành vi lái xe của hàng triệu người dùng, sau đó cung cấp cho các công ty môi giới dữ liệu, trong đó có LexisNexis và Verisk.

Những thông tin được thu thập bao gồm tần suất phanh gấp, chạy quá tốc độ, lái xe vào ban đêm và nhiều hành vi khác. Dữ liệu này sau đó được sử dụng để lập báo cáo về lịch sử lái xe của khách hàng.

Đáng chú ý, các công ty bảo hiểm có thể khai thác những báo cáo nói trên để đánh giá mức độ rủi ro, tính phí bảo hiểm cao hơn hoặc thậm chí từ chối cung cấp bảo hiểm cho một số khách hàng.

Vụ việc bắt đầu gây chú ý rộng rãi sau khi tờ The New York Times đăng tải bài điều tra về hoạt động mua bán dữ liệu lái xe của các hãng ô tô vào đầu năm 2024. Chỉ khoảng hai tuần sau, GM đã phải chấm dứt các thỏa thuận chia sẻ dữ liệu với LexisNexis và Verisk.

Dù vậy, những hệ lụy pháp lý vẫn tiếp tục. Tháng 1/2025, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) ban hành lệnh cấm GM chia sẻ dữ liệu định vị và hành vi lái xe với các cơ quan báo cáo tín dụng tiêu dùng trong vòng 5 năm.

Cơ quan này đồng thời yêu cầu GM phải có sự đồng ý rõ ràng của khách hàng trước khi thu thập dữ liệu từ xe kết nối. Người dùng cũng phải được cung cấp lựa chọn vô hiệu hóa việc thu thập dữ liệu định vị chính xác và hành vi lái xe.

Theo Tổng chưởng lý bang Washington Nick Brown, một số khách hàng đã tự động được đăng ký chương trình Smart Driver khi sử dụng dịch vụ OnStar. Thậm chí, nhân viên tại đại lý có trường hợp chấp nhận các điều khoản sử dụng thay mặt khách hàng mà không được họ cho phép.

GM cũng bị cáo buộc đưa ra các khoản khuyến khích tài chính cho đại lý nhằm thúc đẩy khách hàng đăng ký OnStar. Nhân viên bán hàng được hưởng tiền thưởng dựa trên số lượng người dùng đăng ký dịch vụ.

Một tình tiết đáng chú ý khác là ứng dụng OnStar từng thông báo với khoảng 370.000 tài xế rằng họ không tham gia chương trình Smart Driver, trong khi thực tế dữ liệu của những người này vẫn được thu thập và chia sẻ.

Sau khi GM hủy đăng ký chương trình đối với nhóm khách hàng này mà không thông báo trước, dữ liệu lái xe đã được các đơn vị môi giới và công ty bảo hiểm lưu giữ.

Phản hồi về vụ việc, GM cho biết hãng đã tăng cường các biện pháp bảo vệ thông tin người dùng. Nhà sản xuất ô tô Mỹ khẳng định dữ liệu từ xe kết nối có thể mang lại những trải nghiệm an toàn, hữu ích và cá nhân hóa hơn, đồng thời cam kết minh bạch về loại thông tin được sử dụng, cách thức bảo vệ và quyền lựa chọn chia sẻ dữ liệu của khách hàng.

Vụ dàn xếp trị giá tới 220 triệu USD tiếp tục đặt ra vấn đề về quyền riêng tư trong kỷ nguyên ô tô kết nối.

Khi phương tiện ngày càng được trang bị nhiều cảm biến, hệ thống định vị và phần mềm thu thập dữ liệu, thông tin về hành trình cũng như thói quen lái xe của người dùng đang trở thành một loại tài sản có giá trị thương mại. Điều này đòi hỏi các hãng xe phải minh bạch hơn về mục đích thu thập, phạm vi sử dụng và quyền kiểm soát dữ liệu của khách hàng.