Hành hương về viếng lăng Đức Tả quân: Nơi ký ức trăm năm hòa quyện cùng sắc xuân Khai hạ

Dưới ánh nắng sớm rực rỡ của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khuôn viên Lăng Ông Bà Chiểu trở nên nhộn nhịp rộn ràng.

Ngay từ lúc bình minh vừa hé rạng, các lối dẫn vào khu di tích Lăng Ông đã nhộn nhịp dòng người xúng xính trong tà áo dài.

Không gian mang đậm nét kiến trúc cổ kính bỗng chốc trở thành điểm giao thoa giữa lòng thành kính và không khí lễ hội.

Trong tiếng trống thúc giục ngày xuân, đoàn múa rước lễ rồng lân rộn ràng nghi thức cung nghinh trang trọng, mở màn lễ hội.

Trước đó, vào ngày 29 tháng Chạp, cây nêu đã được dựng lên giữa sân lăng, cao vút trong làn gió sớm của ngày cuối năm.

Mở đầu buổi lễ đầy ấn tượng là nghi thức “Hạ nêu” được tổ chức trang trọng tại khu vực sân trong cổng Tam Quan. Cây nêu cao vút, biểu tượng cho việc kết thúc những ngày Tết Nguyên đán, được hạ xuống trong sự chứng kiến của đông đảo người dân và quan khách.

Tiếng trống hội vang rền như thúc giục lòng người, mở đầu cho một chuỗi các hoạt động tế lễ truyền thống mang đậm bản sắc vùng đất Gia Định xưa.

Lễ Khai hạ Bính Ngọ vẹn tròn bản sắc đã khẳng định Lăng Ông Bà Chiểu không chỉ là điểm du lịch mà còn là linh hồn của vùng đất Gia Định.

Sau lễ hạ nêu, đoàn đại biểu cùng các bô lão rước lễ tiến vào nội lăng thực hiện nghi thức khai hạ trang trọng ngay trước khu vực chánh điện.

Lễ Khai hạ - Cầu an từ lâu đã trở thành điểm nhấn sinh hoạt văn hóa không thể thiếu của người dân Nam Bộ. Việc tổ chức lễ hội vào mùng 7 Tết hàng năm tại Lăng Đức Tả quân Lê Văn Duyệt mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa.

Sự kiện năm nay càng thêm ý nghĩa khi Thành phố đang trên đà phát triển mạnh mẽ, hướng tới sự bền vững và phồn vinh trong Kỷ nguyên mới.

Theo đại diện Ban quản lý di tích, kể từ năm 2022, khi lễ hội được chính thức công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, sức hút của sự kiện này ngày càng lớn. Du khách tìm đến đây không chỉ để cầu an mà còn để tìm về những giá trị cội nguồn.

Trong làn khói hương trầm nghi ngút, các nghi lễ khai bút, khai ấn và xây chầu - đại bội được cử hành một cách nghiêm cẩn.

Nghi thức khai ấn đầu năm diễn ra trang trọng nhằm cầu chúc cho vạn sự hanh thông, công việc thuận lợi và lan tỏa niềm tin về một năm mới thành công.

Hoạt động này không chỉ mang đậm màu sắc hành chính tâm linh mà còn gửi gắm những mong ước chân thành về một năm mới vạn sự cát tường, như ý.

Lễ hội gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Đức Tả quân Lê Văn Duyệt, vị Tổng trấn có công lớn trong việc khai phá phương Nam. Tương truyền, Ngài thường chọn ngày mùng 7 để duyệt binh và thực hiện các nghi thức khai sơn, khai bút.

Tục lệ này được gìn giữ qua nhiều thế kỷ, khẳng định sự tri ân của hậu thế đối với các bậc tiền nhân có công mở cõi.

Đại diện Ban quý tế Lăng Ông Bà Chiểu khẳng định, lễ hội là dịp để mỗi người dân nhìn lại quá khứ, trân trọng hiện tại và hướng tới tương lai. Sự đồng lòng của chính quyền và nhân dân trong việc gìn giữ di tích đã góp phần xây dựng một thành phố văn minh, hiện đại.

Nghi thức mời rượu và trầu cau cùng những lời hay ý đẹp chúc mừng xuân mới, gửi gắm ước nguyện về một mùa xuân mới an lành, thịnh vượng.

Tiếp theo là nghi thức trao tặng vuông vải đỏ - chiếc khăn lộc, kèm câu chúc Mã đáo thành công đầy ý nghĩa cho một năm mới vạn sự hanh thông.

Đứng giữa dòng người tấp nập, cô Trần Bảo Tâm, ngụ tại phường Tân Định, chia sẻ rằng việc đi lễ Lăng Ông đã thành thông lệ. Hàng năm, cô cùng hội chị em phụ nữ trong phường thường tề tựu từ rất sớm để chuẩn bị lễ vật và vào dự lễ. Đối với cô, đây là dịp để gắn kết tình làng nghĩa xóm và thể hiện lòng thành kính với bậc thánh nhân.

Nói về vị Tổng trấn uy nghiêm, cô Thu xúc động bày tỏ: "Công đức của Tả quân Lê Văn Duyệt đối với vùng đất Gia Định – Sài Gòn là vô cùng to lớn. Ngài không chỉ là vị tướng tài ba, mà còn là nhà cai trị lỗi lạc, có tầm nhìn xa trông rộng trong việc khai hoang lập ấp, phát triển kinh tế và giữ gìn an ninh cho nhân dân phương Nam. Sự kính trọng dành cho ngài đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người dân chúng tôi."

Tiếp bước đoàn rước, đông đảo người dân cùng du khách thập phương cũng thành tâm tiến vào dâng hương, cầu nguyện một năm mới bình an...

Cùng chung niềm hân hoan ấy, cô Trương Thị Hòa chia sẻ thêm về những nét đặc sắc trong phần hội mà cô vô cùng yêu thích. Theo cô, vào các dịp lễ lớn tại Lăng Ông, ban tổ chức thường dựng rạp sân khấu rất quy mô. Những vở tuồng cổ gắn liền với sở thích lúc sinh thời của Đức Tả quân như San Hậu, Lữ Bố, Khương Linh Tá luôn được trình diễn rất bài bản.

Theo cô Hòa, việc duy trì các đêm hát bội không chỉ để phục vụ nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của người dân mà còn là cách bảo tồn di sản. Những trích đoạn trong San Hậu như "Tạ Ôn Đình chém Tá hay "Ngọc Quỳnh lâm tế" qua sự thể hiện của các nghệ sĩ gạo cội đã chạm đến trái tim người xem. Qua đó, loại hình nghệ thuật sân khấu độc đáo này được gìn giữ và truyền lửa cho thế hệ mai sau.

Thành kính dâng nén hương trầm trước ban thờ Đức Tả Quân, gửi gắm ước nguyện về một mùa xuân mới bình an, vạn sự hanh thông thịnh vượng.

Sau đó, nhẹ bước tiến về phía lăng mộ, thành tâm thắp nén nhang thơm tưởng nhớ công đức của Đức Ông cùng Phu nhân trong không gian tĩnh lặng, thành kính.

Điểm mới của hội Bính Ngọ là nghi thức trồng cây tại di tích, vừa tiếp nối truyền thống động thổ, tịch điền xưa, vừa lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường đô thị.

Phần nghi lễ năm nay tiếp tục tái hiện không khí cung đình xưa với các bô lão trong trang phục truyền thống áo dài khăn đóng chỉnh tề. Các nghi thức mời trầu, tặng lộc diễn ra trang nghiêm, gợi nhớ về một thời kỳ rực rỡ hoàng kim của vùng đất Gia Định.

Giữa không khí nhộn nhịp đầu xuân, giây phút lắng đọng tại Lăng Ông Bà Chiểu đưa khách hành hương chìm vào cõi bình yên, an lạc. Tiếng nhạc lễ hòa quyện cùng giai điệu sân khấu nghệ thuật hát bội đã tạo nên bản giao hưởng văn hóa vô cùng đặc sắc, làm say đắm lòng người giữa lòng đô thị náo nhiệt.

Hữu Long