Hành trình đưa hương vị Việt ra thế giới (Kỳ 2): Khi “Made in Vietnam” kể câu chuyện Việt Nam

Từ niềm tin trong nước đến thương hiệu quốc tế

Một sản phẩm có thể bắt đầu từ một cánh đồng, nhà máy hay làng nghề, nhưng để đến được với người tiêu dùng, hành trình ấy cần nhiều hơn một kênh bán hàng. Hội chợ thương mại, tuần hàng, hệ thống phân phối, báo chí, mạng xã hội và các nền tảng số đang trở thành những không gian để sản phẩm được giới thiệu và thương hiệu được nhận diện.

Trong bối cảnh đó, quảng bá hàng Việt không chỉ là giới thiệu sản phẩm có gì, giá bao nhiêu hay đáp ứng tiêu chuẩn nào. Điều quan trọng hơn là cách sản phẩm được đặt trong một câu chuyện đủ rõ về nguồn gốc, giá trị và những điều khác biệt mà nó mang theo.

Một thương hiệu muốn bước ra thị trường quốc tế cũng cần có nền tảng từ chính thị trường trong nước. Khi được người tiêu dùng nhận biết, lựa chọn và tin tưởng, doanh nghiệp có thêm động lực để hoàn thiện sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh trước khi bước vào những thị trường lớn hơn.

Đó cũng là ý nghĩa của Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” được triển khai trong nhiều năm qua. Bộ Công Thương đã phê duyệt Chương trình phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh Cuộc vận động giai đoạn 2025-2027, hướng tới phát triển thị trường trong nước hiện đại, bền vững và xây dựng thương hiệu hàng hóa Việt Nam.

Đoàn đại biểu của Bộ Công Thương tại gian hàng của Việt Nam tại Hội chợ Trung Quốc-Nam Á lần thứ 10 và Hội chợ Côn Minh lần thứ 30 diễn ra từ ngày 11 - 16/6/2026 tại TP Côn Minh, Trung Quốc. Ảnh: Bộ Công Thương

Trong năm 2026, chương trình “Sức sống hàng Việt” được triển khai với nhiều hình thức kết hợp giữa trưng bày trực tiếp, trải nghiệm, livestream và thương mại điện tử; giới thiệu sản phẩm địa phương, sản phẩm OCOP và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng kênh phân phối.

Điểm đáng chú ý là những hoạt động này không chỉ nhằm kích cầu tiêu dùng. Việc giúp người tiêu dùng nhận diện rõ hơn chất lượng, nguồn gốc và giá trị của hàng Việt cũng góp phần củng cố niềm tin với sản phẩm trong nước. Một thị trường nội địa đủ mạnh, từ đó, trở thành nền tảng để doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm và chuẩn bị tốt hơn cho hành trình ra quốc tế.

Du lịch cũng tạo ra một kênh kết nối tự nhiên giữa sản phẩm và người tiêu dùng. Một du khách có thể đến Việt Nam vì cảnh quan, văn hóa nhưng ra về với ký ức về một món ăn, ly cà phê, sản phẩm thủ công hay món quà địa phương. Khi thương mại, văn hóa và du lịch được kết nối, sản phẩm không chỉ được mua mà còn trở thành một phần trải nghiệm về đất nước.

Đưa câu chuyện Việt Nam bước ra thị trường quốc tế

Ra nước ngoài, doanh nghiệp không thể đơn giản mang nguyên cách quảng bá trong nước theo mình. Mỗi thị trường có cách tiêu dùng, tiêu chuẩn và mối quan tâm khác nhau; vì vậy, câu chuyện về sản phẩm cũng cần được lựa chọn và thể hiện bằng ngôn ngữ mà người tiêu dùng sở tại có thể cảm nhận.

Hội chợ quốc tế, tuần hàng Việt Nam, chương trình kết nối giao thương hay việc đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối nước ngoài vì thế không chỉ nhằm tìm kiếm đơn hàng. Nếu được kết hợp với trải nghiệm, truyền thông và giới thiệu văn hóa, đây còn là những cơ hội để thương hiệu Việt trực tiếp gặp gỡ công chúng quốc tế.

Thu hái cà phê chín tại vùng nguyên liệu, góp phần bảo đảm chất lượng hạt cà phê ngay từ khâu đầu vào (Ảnh minh họa)

Cạnh tranh toàn cầu cũng đang thay đổi. Giá cả và sản lượng vẫn quan trọng, nhưng chất lượng, khả năng đổi mới, nguồn gốc, trách nhiệm môi trường, câu chuyện thương hiệu và uy tín doanh nghiệp ngày càng trở thành những yếu tố quyết định lựa chọn của người tiêu dùng.

Từ góc độ xây dựng thương hiệu, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, để thương hiệu Việt có thể đi xa, doanh nghiệp trước hết phải làm chủ được thương hiệu của mình. Thương hiệu cần được xây dựng trên nền tảng chất lượng sản phẩm, đổi mới sáng tạo, năng lực quản trị và khả năng đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục Xúc tiến thương mại đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực xây dựng và quản trị thương hiệu, từ định vị thương hiệu, thiết kế, phát triển sản phẩm, xây dựng hệ thống nhận diện đến xây dựng chiến lược phát triển thị trường. Trong đó, Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam với ba giá trị cốt lõi “Chất lượng - Đổi mới sáng tạo - Năng lực tiên phong” là một công cụ quan trọng để định hướng và thúc đẩy quá trình này.

Tại kỳ xét chọn năm 2024, có 190 doanh nghiệp với 359 sản phẩm được công nhận đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam. Thông qua Chương trình, Cục khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho sản phẩm, công nghệ và quản trị, từng bước nâng cao năng lực làm chủ thiết kế, thương hiệu và thị trường, gia tăng giá trị trong chuỗi sản xuất, kinh doanh.

Cùng với xây dựng thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ cũng là yêu cầu ngày càng rõ khi doanh nghiệp bước ra thị trường quốc tế. Ông Phú cho biết, Cục phối hợp với các cơ quan, tổ chức chuyên môn tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin, nâng cao nhận thức và năng lực đăng ký, bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý.

Doanh nghiệp cần chủ động thực hiện bảo hộ ngay trong quá trình xây dựng kế hoạch phát triển thị trường, đồng thời theo dõi, kịp thời phát hiện và phối hợp xử lý các hành vi xâm phạm.

“Việc bảo vệ thương hiệu cũng phải gắn với duy trì chất lượng, minh bạch thông tin và thực hiện đầy đủ cam kết với đối tác, người tiêu dùng”, ông Phú nhấn mạnh.

Cùng với những chương trình hỗ trợ hiện có, một hướng đi mới đang được đặt ra thông qua Chương trình “Vươn ra thị trường quốc tế” - GoGlobal giai đoạn 2026-2030. Với vai trò đầu mối của Bộ Công Thương, Cục Xúc tiến thương mại chủ trì, phối hợp triển khai các nhiệm vụ về thông tin, dữ liệu thị trường; tư vấn chiến lược thâm nhập thị trường; kết nối đối tác; hỗ trợ pháp lý, sở hữu trí tuệ và xúc tiến thương mại số quốc tế.

Mục tiêu là hình thành cơ chế hỗ trợ đồng bộ, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực đầu tư, kinh doanh quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu. Đến năm 2030, Chương trình đặt mục tiêu đào tạo tối thiểu 10.000 lượt doanh nghiệp về đầu tư, kinh doanh toàn cầu; tư vấn và xây dựng kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế cho 1.000 doanh nghiệp.

Theo ông Vũ Bá Phú, doanh nghiệp giữ vai trò chủ thể trong quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu, còn Nhà nước đồng hành thông qua việc tạo lập môi trường thuận lợi, hỗ trợ nâng cao năng lực và kết nối các nguồn lực.

Chuyển từ “đưa hàng đi bán” sang “đưa thương hiệu Việt ra thế giới”, vì thế, không chỉ là thay đổi cách quảng bá. Đó còn là quá trình doanh nghiệp nâng cao năng lực làm chủ thương hiệu, củng cố vị thế trên thị trường và từng bước gia tăng giá trị sản phẩm.

Khi thương hiệu trở thành một “đại sứ”

Một thương hiệu muốn được biết đến rộng rãi không thể chỉ dựa vào truyền thông. Phía sau mỗi thông điệp quảng bá vẫn phải là chất lượng, chữ tín và khả năng thực hiện cam kết. Cùng với đó là năng lực bảo vệ thương hiệu trước hàng giả, hàng nhái và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Hội chợ Thương mại Việt - Lào 2026 diễn ra từ ngày 16 - 20/7 tại Viêng Chăn, tạo cơ hội kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường và thúc đẩy thương mại song phương (Ảnh: Bộ Công Thương)

Bởi khi một thương hiệu Việt được người tiêu dùng quốc tế nhận diện, họ không chỉ đánh giá sản phẩm mà còn có thể hình thành một phần ấn tượng về đất nước đứng phía sau sản phẩm đó.

Theo TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, hoạt động xúc tiến thương mại ngày nay không chỉ dừng ở việc kết nối người mua, người bán hay tìm kiếm thị trường, mà còn là một phương thức đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới thông qua chính những sản phẩm, hoạt động thương mại và đầu tư. Khi hàng hóa Việt Nam được giới thiệu đúng cách, mỗi sản phẩm cũng có thể trở thành một điểm chạm để người tiêu dùng quốc tế biết thêm về Việt Nam.

Trong Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam 2026 do Bộ Công Thương tổ chức tháng 4/2026, ông Đỗ Huy Hoàng Kỳ, đại diện Công ty Secoin, chia sẻ về những yếu tố tạo nên một thương hiệu Việt có khả năng vươn ra quốc tế.

Theo ông Kỳ, nền tảng của một thương hiệu quốc tế gồm chất lượng sản phẩm, tính độc đáo, tính đích thực, thiết kế và yếu tố môi trường. Đặc biệt, tính đích thực không chỉ nằm ở nguồn gốc sản phẩm mà còn ở câu chuyện văn hóa, lịch sử, truyền thống được kể một cách chân thực và hấp dẫn, bằng chính những giá trị Việt Nam tạo ra.

Đó có thể là câu chuyện về vùng đất, người sản xuất, công nghệ, nghề truyền thống hay văn hóa ẩm thực. Giá trị của câu chuyện không nằm ở việc tô vẽ, mà ở trải nghiệm thực tế của người sử dụng.

Một người tiêu dùng quốc tế có thể đến với sản phẩm Việt Nam vì tò mò, quay lại vì chất lượng và tiếp tục lựa chọn vì tin tưởng. Khi đó, thương hiệu đã bắt đầu tạo được chỗ đứng. Và khi chính những khách hàng ấy chia sẻ trải nghiệm với người khác, câu chuyện về sản phẩm tiếp tục được lan tỏa theo cách tự nhiên nhất.

“Made in Vietnam” khi ấy cũng không còn đơn thuần là thông tin về nơi sản xuất. Đằng sau dòng chữ ấy có thể là một vùng đất, một con người, một nghề truyền thống, một công nghệ mới hay nỗ lực vươn lên của một doanh nghiệp Việt Nam.

Từ những giá trị cụ thể ấy, người tiêu dùng quốc tế có thể hình thành một hình dung đầy đủ hơn về Việt Nam - một đất nước không chỉ có những sản phẩm chất lượng, mà còn có bản sắc, sự sáng tạo, tinh thần đổi mới và khát vọng hội nhập.

Khi thương hiệu trở thành “đại sứ”, mỗi sản phẩm Việt Nam hiện diện trên thị trường thế giới cũng trở thành một điểm chạm để Việt Nam được biết đến, được hiểu và được tin cậy nhiều hơn.

Hàng Việt đi xa hơn, thương hiệu Việt được biết đến nhiều hơn cũng là lúc câu chuyện về một Việt Nam năng động, sáng tạo, giàu bản sắc và đáng tin cậy được kể bằng một ngôn ngữ tự nhiên nhất: chất lượng, trải nghiệm và niềm tin.