Hành trình kiến tạo không gian Việt Nam tại Venezuela: Sức mạnh mềm và tinh thần dám nghĩ, dám làm

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Bộ, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Venezuela Andrea Corao kéo biển khánh thành trụ sở mới của Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela)

Hơn hết, đó là hành trình thấm đẫm tinh thần “dám nghĩ, dám làm” của tập thể cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela ngay giữa tâm chấn của những biến động khôn lường.

Chiều muộn ngày 24/6, ngay khi tiếng vỗ tay chúc mừng buổi lễ khánh thành vừa dứt và tấm vải đỏ phủ trên biển hiệu trụ sở mới của Đại sứ quán vừa được Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Bộ, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Venezuela Andrea Corao kéo xuống, một kịch bản không ai lường trước đã xảy ra: Trận động đất kép với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter bất ngờ rung chuyển thủ đô Caracas, gây thiệt hại nặng nề, đặc biệt với quận Chacao nơi trụ sở Đại sứ quán và Nhà Việt Nam - Nhà riêng Đại sứ tọa lạc.

Vài chục phút nghẹt thở trôi qua nhưng khi những dư chấn khép lại, Trụ sở mới và Nhà Việt Nam – Nhà riêng Đại sứ mới vẫn đứng vững với một số thiệt hại không đáng kể so với các khu vực xung quanh. Khoảnh khắc tĩnh lặng sau cơn địa chấn ấy bỗng trở thành một phép dụ ngôn hoàn hảo.

Bởi lẽ, để có được hai cơ ngơi vững chãi vươn mình giữa thủ đô Caracas ngày hôm nay, tập thể cán bộ Đại sứ quán đã phải bước qua vô vàn những “cơn địa chấn vô hình” khác trong suốt một cuộc chạy nước rút nghẹt thở kéo dài từ giữa năm 2025.

Các đại biểu cắt băng khánh thành. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela)

Mệnh lệnh từ trái tim và tinh thần “dám nghĩ, dám làm”

Mọi chuyện bắt đầu từ tháng 7/2025, khi Lãnh đạo Bộ Ngoại giao phê duyệt chủ trương mua hai bất động sản để làm Trụ sở Đại sứ quán và Nhà Việt Nam - Nhà riêng Đại sứ.

Mệnh lệnh đặt ra vô cùng thách thức: Phải hoàn thành một khối lượng công việc khổng lồ để kịp giải ngân toàn bộ ngân sách trước ngày 31/12/2025.

Thời gian vốn đã eo hẹp, hoàn cảnh khách quan lại càng khắc nghiệt. Từ giữa tháng 8/2025, Venezuela phải đối mặt với sức ép to lớn từ các lệnh cấm vận và đe dọa phong tỏa, tấn công quân sự.

Việc sở hữu một bất động sản ở Venezuela vốn đã nổi tiếng với các thủ tục hành chính, pháp lý phức tạp, nay lại càng trở nên bế tắc trước những rủi ro địa chính trị.

Đã có không ít lời khuyên chân thành can ngăn, cho rằng việc lao vào một dự án đầy chông gai như vậy giữa bối cảnh dầu sôi lửa bỏng sẽ chỉ mang lại vô vàn áp lực, mệt mỏi mà kết quả thì chưa biết thế nào!

Nhưng nếu mang tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm, chọn việc nhẹ nhàng, có lẽ dự án đã phải dừng bước. Vượt lên trên những e ngại đó, bằng tinh thần dám nghĩ, dám làm và dấn thân vì lợi ích chung của quốc gia, tập thể cán bộ Đại sứ quán đã quyết tâm biến cái không thể thành có thể. Rất nhiều cuộc họp, trao đổi, thảo luận đã diễn ra.

Với độ chênh lệch múi giờ 11 tiếng, Trụ sở Đại sứ quán những ngày đó gần như không ngày nào tắt đèn. Ban ngày hối hả trao đổi, đàm phán với đối tác sở tại; đêm xuống lại là những cuộc họp nội bộ và trực tuyến với Việt Nam; báo cáo khẩn trương xin ý kiến chỉ đạo từ Bộ để đảm bảo tiến độ từng giờ.

Tuy nhiên, giữa vòng vây của những thủ tục hành chính tưởng chừng không thể vượt qua trong thời gian ngắn, điểm nghẽn pháp lý đã được khơi thông không phải bằng những quy trình hành chính cứng nhắc, mà bằng sự am hiểu sâu sắc về đặc trưng văn hóa sở tại.

Người dân và giới chức Mỹ Latinh nói chung và Venezuela nói riêng vốn dĩ rất trọng tình cảm, sự chân thành và mối giao hảo cá nhân. Nắm bắt được điều này, Đại sứ quán đã khéo léo phát huy tối đa “sức mạnh mềm”.

Bằng sự thấu hiểu, trân trọng văn hóa bản địa, cán bộ Đại sứ quán đã tranh thủ được sự ủng hộ và những mối quan hệ tin cậy sâu sắc với lãnh đạo cùng các cơ quan chức năng sở tại.

Nhờ tình bạn quốc tế thiết thực đó, quy trình vốn tính bằng năm đã được rút ngắn xuống chỉ còn vài tháng. Tháng 11/2025, ngay trước thềm hạn chót, Đại sứ quán đã chính thức làm chủ hợp pháp hai khối tài sản lớn, bảo toàn trọn vẹn nguồn vốn của Nhà nước.

Tập thể cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela chụp ảnh tại trụ sở mới. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela)

Chốn nương náu hồn quê

Có được cơ ngơi là một kỳ tích, nhưng hành trình chỉnh trang, thổi hồn Việt vào không gian ấy lại là một câu chuyện thấm đẫm tình người và lòng quả cảm.

Ngày 18/12/2025, hai kỹ sư tư vấn từ trong nước - anh Nguyễn Xuân Tuấn và anh Trần Ngọc Khánh, cán bộ Công ty cổ phần Thương mại và Tư vấn Xây dựng Arteco Việt Nam - đặt chân đến Venezuela, mang theo trọng trách hỗ trợ kỹ thuật cho dự án.

Nhưng ngay sau đó, sự kiện Venezuela bị tấn công quân sự ngày 3/01/2026 khiến các chuyến bay thương mại bị đình chỉ. Hai anh bị kẹt lại giữa một quốc gia cách quê hương nửa vòng Trái đất trong bối cảnh an ninh phức tạp.

Ngay lập tức, Đại sứ quán đã trở thành lá chắn, là “vòng tay mang tên Tổ quốc” dang rộng để bảo vệ, chăm lo phương án an toàn cho công dân.

Vượt qua những lo âu ban đầu, với điểm tựa vững chắc từ Cơ quan đại diện, hai kỹ sư đã giữ vững niềm tin, tiếp tục bám trụ công trình, miệt mài rà soát từng chi tiết kỹ thuật. Lòng dũng cảm và sự tận tụy ấy đã hòa vào từng mạch vữa, viên gạch của công trình ngày hôm nay.

Điểm nhấn đặc biệt của hai công trình này chính là sự đối lập mang tính bổ trợ khá hoàn hảo, phản ánh đúng triết lý của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại: Vừa năng động, hội nhập quốc tế, vừa kiên định gìn giữ cốt cách, bản sắc dân tộc sâu sắc.

Không gian đậm chất Việt Nam của công trình Nhà Việt Nam - Nhà riêng Đại sứ. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela)

Nếu Trụ sở Đại sứ quán là một không gian công vụ chuẩn mực, đặt ra tiêu chuẩn cao nhất về công năng nhằm bảo đảm nhịp độ làm việc năng động và sự vươn mình hội nhập, cùng cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, đáp ứng khắt khe các đòi hỏi về an ninh và đối ngoại thời kỳ mới; thì Nhà Việt Nam - Nhà riêng Đại sứ lại chính là “sức mạnh mềm” lan tỏa - không gian của cảm xúc, của sự tĩnh tại và bề thế bám rễ vào cội nguồn văn hóa.

Tọa lạc tại khu đô thị, sân golf Country Club danh giá được hình thành từ năm 1917, nơi nổi tiếng với những điền trang phương Tây tráng lệ và sân golf di sản của giới tinh hoa, Nhà Việt Nam lại kiêu hãnh vươn lên với vóc dáng mang đậm kiến trúc truyền thống.

Bất kỳ vị khách quốc tế nào khi đặt chân đến cũng không khỏi ngỡ ngàng trước hệ mái ngói đỏ mang dáng dấp ngói Đồng Nai thân thuộc. Đỡ lấy hệ mái ấy là những hàng cột và hệ khung kèo gỗ bề thế, vững chãi. Không gian bên trong là một cuộc “đối thoại” của nghệ thuật truyền thống, đan xen cùng nội thất mang âm hưởng Á Đông và các tác phẩm sơn mài tinh xảo, đậm hồn Việt.

Bao bọc lấy khối kiến trúc ấy là một “Việt Nam thu nhỏ” xanh mướt. Dọc lối vào là hàng tre trúc vươn mình biểu tượng cho khí chất kiên trung, dẻo dai. Ngay trước hiên, cây khế quê hương đứng hiền hòa bên cạnh hai gốc vạn tuế vững chãi. Bước ra không gian ngoài trời, khu vườn mở ra như một góc quê nhà với bóng xoài, đào, bưởi, chanh, hồng xiêm... cùng vạt dương xỉ luôn xanh tươi nhờ hệ thống tưới tiêu tự động.

Sự giao hòa tuyệt mỹ giữa hệ rường cột bề thế và khu vườn ngập tràn hương sắc ấy đã biến Nhà Việt Nam thành một công cụ “sức mạnh mềm” vô giá. Tại đây, dưới nếp nhà gỗ ấm cúng, bên hương hoa trái thân thuộc, nghệ thuật ẩm thực truyền thống Việt Nam trở thành ngôn ngữ không lời, đưa bạn bè và giới tinh hoa sở tại chạm vào chiều sâu văn hóa, thấu hiểu hơn tâm hồn đất nước Việt Nam.

Mái ngói đỏ mang dáng dấp ngói Đồng Nai thân thuộc, đỡ lấy hệ mái ấy là những hàng cột và hệ khung kèo gỗ bề thế, vững chãi. (Ảnh: TGCC)

Vĩ thanh: Lời ghi nhận và cột mốc của lòng kiên định

Những giọt mồ hôi, những đêm trắng và cả những đánh đổi của tập thể cán bộ Đại sứ quán cuối cùng đã đơm hoa kết trái. Niềm tự hào ấy càng được nhân lên trọn vẹn tại buổi lễ cắt băng khánh thành vào tháng 6/2026.

Đứng trước cơ ngơi mới khang trang, ngay trước khi thảm họa động đất lịch sử ập đến thử thách công trình thêm một lần nữa, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã đặc biệt ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực, quyết tâm vượt bậc của toàn thể cán bộ, nhân viên Đại sứ quán.

Lời biểu dương của Bộ trưởng về tinh thần kiên cường, dám nghĩ dám làm, khắc phục mọi khó khăn, rào cản bủa vây để bảo đảm tiến độ công trình một cách xuất sắc chính là phần thưởng tinh thần vô giá dành cho những người “chiến sĩ” trên mặt trận ngoại giao.

Khép lại cuộc chạy nước rút của năm 2025 - 2026, hai công trình kiến trúc mang tên Việt Nam tại Venezuela sẽ tiếp tục đứng vững như những cột mốc của lòng kiên định. Đó là minh chứng sống động cho thấy: Trong mọi hoàn cảnh ngặt nghèo nhất, trí tuệ, bản lĩnh và sự tinh tế của người làm ngoại giao Việt Nam sẽ luôn tìm được cách để vươn mình và tỏa sáng.

Tập thể cán bộ Đại sứ quán bên trong Nhà Việt Nam - Nhà riêng Đại sứ. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela)

Cây khế thân thuộc trước hiên nhà. (Ảnh: TGCC)