Hệ thống phòng không Yitian II Trung Quốc 'quyết đấu' Pantsir-S Nga

Trung Quốc vừa trưng bày phiên bản mới của hệ thống phòng không tầm ngắn Yitian II trên khung gầm xe bọc thép 8x8, được nhà phát triển định vị là đối thủ cạnh tranh với Pantsir-S của Nga và IRIS-T SLS do Đức chế tạo.

Tổ hợp phòng không di động này được thiết kế để chống lại máy bay không người lái, trực thăng và các mối đe dọa bay thấp khác, nhằm bảo vệ những đơn vị cơ động khỏi cuộc tấn công chính xác cao và phương tiện trinh sát của đối thủ gồm có UAV hay đạn tuần kích.

Module chiến đấu của hệ thống Yitian II được lắp đặt trên khung gầm xe bọc thép chở quân 8x8 VN-1 (phiên bản xuất khẩu của ZBL-08) có tốc độ trên 100 km/h, mang lại khả năng cơ động rất linh hoạt.

Trên nóc tháp pháo của tổ hợp phòng không Yitian II tích hợp sẵn radar tìm kiếm 3 tọa độ (3D) có tầm phát hiện mục tiêu lên đến 18 - 20 km, cùng với radar điều khiển hỏa lực dạng mảng pha quét chủ động (AESA) để theo dõi mục tiêu.

Bên cạnh đó là trạm trinh sát quang điện tử tầm hoạt động lên đến 10 km với camera ảnh nhiệt để dẫn đường thụ động cho tên lửa trong điều kiện tổ hợp ngừng phát sóng vô tuyến, cuối cùng là 8 tên lửa đánh chặn sẵn sàng phóng.

Cấu hình nói trên cho phép tổ hợp Yitian II phát hiện và tấn công mục tiêu mà không cần hỗ trợ từ bên ngoài, hoạt động hoàn toàn tự động, thời gian phản ứng đối với các mối đe dọa là dưới 7 giây.

Tên lửa đánh chặn TY-20 thế hệ mới của tổ hợp Yitian II có tầm bắn tối đa 20 km, gấp 3 lần so với phiên bản TY-90 dựa trên tên lửa không đối không trang bị cho trực thăng chỉ sở hữu cự ly tác chiến 6 km. Độ cao đánh chặn của TY-20 đạt tới mức 4 km.

Tên lửa có thể được trang bị đầu dò hồng ngoại (phiên bản TY-20I) hoặc đầu dò radar chủ động (phiên bản TY-20R), cho phép hoạt động trên nguyên lý "bắn và quên".

Yitian II đang được Tập đoàn công nghiệp quốc phòng NORINCO tích cực quảng bá tại thị trường Trung Đông và châu Phi và đã có hợp đồng khi phiên bản thu gọn Yitian-L (đặt trên khung gầm xe jeep 4x4) đã xuất hiện trong Quân đội Mali vào tháng 4/2026.

Hệ thống Yitian lần đầu ra mắt vào năm 2004, đặt trên khung gầm xe bọc thép chở quân WMZ-551 cấu hình 6x6. Các tổ hợp Yitian và Yitian II sẽ bổ sung cho những hệ thống phòng không tầm cao HQ-16 hoặc HQ-9, chuyên chống lại các mục tiêu ở độ cao thấp.

So với hệ thống phòng không AN/TWQ-1 Avenger của Mỹ và tổ hợp SANTAL cũ hơn do Pháp chế tạo, Yitian II sở hữu tên lửa có tầm bắn xa và bộ cảm biến tích hợp tiên tiến hơn hẳn.

Khác với Pantsir-S của Nga, Yitian II không trang bị pháo và cơ số tên lửa sẵn sàng chiến chỉ là 8 quả (so với 12 hoặc 48 tên lửa loại nhỏ gọn trên các phiên bản Pantsir mới nhất), nhưng điều này được bù đắp bởi đặc tính chiến đấu cao hơn.

Ưu điểm chính của Yitian II nằm ở tính năng "bắn và quên", nhờ tên lửa sử dụng đầu dò kết hợp radar chủ động hoặc camera ảnh nhiệt, có xác xuất diệt mục tiêu rất cao.

Trong khi đó tên lửa của Pantsir vẫn sử dụng cơ chế dẫn đường bằng lệnh vô tuyến, yêu cầu phải liên tục chiếu xạ mục tiêu bằng radar cho đến thời điểm đạn trúng đích, có độ chính xác thấp và kém cơ động hơn rất nhiều.